Dzieje i znaczenie tzw. metryki nacji polskiej w Padwie: 1592-1745


Abstrakt

Artykuł przedstawia tzw. metrykę nacji polskiej na Uniwersytecie Padewskim, przechowywaną w Archiwum Historycznym Uniwersytetu Padewskiego. Dwa tomy wpisów przedstawicieli Rzeczypospolitej Obojga Narodów, studiujących lub tylko przebywających w Padwie pomiędzy rokiem 1592 a 1745, określano dawniej m. in. jako Album, Codicilli, Liber Nationis, Liber Congregationis s. Stanislai. Jest to unikatowe źródło do badań dziejów życia umysłowego Polski w dobie późnego renesansu i baroku. Ten wyjątkowy materiał archiwalny stanowi także niezastąpioną pomoc w badaniach nad obecnością Polaków na uniwersytetach włoskich, w tym głównie Padewskim, oraz historią podróży edukacyjno-kulturalnych. Ze względu na liczne ilustracje o charakterze heraldycznym oraz alegorycznym księgi nacyjne zasługują na osobne studia prowadzone przez specjalistów z dziedziny heraldyki


Słowa kluczowe

natio polona; metryka nacji polskiej; Uniwersytet w Padwie natio polona; metryka nacji polskiej; Uniwersytet w Padwie

Źródła rękopiśmienne:

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie:

Przywilej nobilitacyjny Jana Baptysty Czempińskiego, Nabytki Oddziału III, sygn. 28.

Dział Rękopisów Biblioteki Ossolineum we Wrocławiu:

Jan Warchał, Krótki zarys historii Uniwersytetu Padewskiego, sygn. 7658/II.

Jan Warchał, Materiały do historii o Polakach w Padwie, sygn. 13375/I .

Jan Warchał, Wypisy z akt Uniwersytetu Padewskiego i z dzieł drukowanych; notatki dotyczące studentów polskich w Padwie w XV-XVIII w., sygn. 13376/II.

Jan Warchał, Prace naukowe oraz notatki o. Jana Warchała dotyczące historii Padwy i Uniwersytetu Padewskiego, sygn. 13377/II.

Literatura:

Acta nationis Germanicae artistarum 1637-1662, a cura di Lucia Rossetti e Antonio Gamba, Antenore, Padova 1995.
Acta nationis germanicae artistarum 1663-1694, a cura di Lucia Rossetti e Antonio Gamba, Antenore, Padova 1999.

Acta nationis Germanicae artistarum 1694-1769, a cura di Elisabetta Dalla Francesca e Lucia Rossetti, Antenore, Padova 2002.

Acta nationis Germanicae iuristarum 1650-1709, a cura di Gilda Mantovani, Antenore, Padova 1983.

Album Polonicum. Metryka nacji polskiej w Padwie 1592-1745. Edycja fototypiczna, Tom 1, część 1, Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA, Warszawa 2018 (Natio Polona. Fontes et Studia I).

Andrich Gianluigi, De natione anglica et scota iuristarum universitatis Patavinae ab a. 1222 p. Ch. n. usque ad a. 1738 scripsit […] praefatus est dr. Blasius Brugi, Patavii, excudebant fratres Gallina, 1892.

Atti della nazione germanica artista nello Studio di Padova, per cura di Antonio Favaro, Deputazione veneta di storia patria, vol 1-2, Venezia 1911-1912.

Atti della Nazione germanica dei legisti nello Studio di Padova, per cura di Biagio Brugi, Deputazione veneta di storia patria, Venezia 1912.

Barycz Henryk, Archiwum nacji polskiej w Uniwersytecie Padewskim, t. 1: Metryka nacji polskiej w Uniwersytecie Padewskim (1592-1745); t. 2: Statuta oraz akta i protokoły nacji polskiej w Uniwersytecie Padewskim, Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo PAN, Wrocław 1971-1972.

Bibliotheca medico-philosophico-philologica inclytae Nationis Germanae artistarum quae Patavi degit in commodiorem ordinem redacta... Bibliothecariis Io. Mauricio Hoffmanno... Paulo Henrico Iuch... typis Petri Mariae Frambotti: sumptibus Sebastiani Spera in Deo, I.N.G.A. typogr., Patauij 1673; Bibliotheca medico-philosophico-philologica inclytae nationis germanicae artistarum quae Patavij elegit..., typis Petri Mariae Frambotti, Patavij 1685.

Brillo Antonio, Gli stemmi degli studenti polacchi nell’università di Padova, Padova, Tipografia del seminario, 1933.

Catalogus librorum altero se correctior comptiorque qui Patavii in Bibliotheca I.N.G.J. inveniuntur sub felicissimo regimine illustrissimi, & generosissimi Domini Domini Caroli Nicolai A’Marpurg nobilis lyburnis fluminensis I.N.G.J. consiliarii, ex typographia Pasquati I.N.G.j. impressoris, Patavii 1691.

Ciampi Sebastiano, Bibliografia critica delle antiche reciproche corrispondenze politiche, ecclesiastiche, scientifiche, letterarie, ertistiche dell'Italia colla Russia, colla Polonia ed altre parti settentrionali, t. 1 – 3, [s.n.], Firenze 1834-1842.

Comneni Papadopoli Nicolai, Historia gymnasii patavini post ea, quæ hactenus de illo scripta sunt, ad hæc nostra tempora pleniùs, & emendatius deducta. Cum autcario de claris professoribus tum alumnis eiusdem, tomus 1-2, apud Sebastianum Coleti, Venetiis 1726.

Gli stemmi dello Studio di Padova, a cura di Lucia Rossetti, sovrintendenza araldica Giuseppe Plessi, redazione della descrizione araldica Elisabetta Della Francesca e Maria Guiotto, fotografie, disegni e collaborazione Alfonso Mottola, LINT, Trieste 1983.

Grotto dell'Ero Luigi, Della Università di Padova cenni ed iscrizioni, Crescini, Padova 1841.

Kazimierz Lewański Ryszard, Mantovani Gilda , Bibliotheca nationis Polonae. Libri e donatori (sec. XVII-XVIII), in: „Quaderni per la storia dell’Università di Padova” 22-23 (1989-1990), s. 173-219.

Lenart Mirosław, „Padewczycy” a kształtowanie się humanistycznych wzorców w polskiej kulturze umysłowej, w: Sens humanistyki dzisiaj, red. naukowa Jerzy Brzozowski, Agnieszka Hennel-Brzozowska, Mirosław Lenart, Scriptum, Kraków 2016, s. 69-103.

Lenart Mirosław, I Polonica negli archivi patavini, w: I polacchi e le loro storie private negli archivi italiani e vaticani. Atti del convegno, Roma 20-21 ottobre 2016, Accademia Polacca delle Scienze. Biblioteca e Centro Studi a Roma, Roma 2017, s. 71-81 (Conferenze 136).

Lenart Mirosław, Relacje i zapiski dotyczące pobytu w Padwie peregrynantów z terenu dawnej Rzeczypospolitej w źródłach polskich i włoskich (XVI-XVII w.), w: Memuarystyka w dawnej Polsce, red. Piotr Borek, Dariusz Chemperek, Anna Nowicka-Struska, Collegium Columbinum, Kraków 2016, s. 31-44.

Lenart Mirosław, Studenti polacchi a Padova e loro mecenatismo in patria, in: Mecenati, artisti e pubblico nel Rinascimento. Atti del XXI Convegno Internazionale Chianciano Terme-Pienza, a cura di Luisa Secchi Tarugi, Firenze, Franco Cesati Editore, 2011, s. 501-511 (Quaderni della Rasegna, 68).

Lewański Riccardo C., Peregrinatio academica della Respublica utriusque nationis alle università italiane nei secoli XIII-XVIII: il caso di Padova. Lo stato delle ricerche, w: L’Est europeo e l’Italia. Studi in onore di Piero Cazzola raccolti da Emanuele Kanceff e Ljiljana Banjanin, Slatkine, Genève, 1995.

Lewański Riccardo C., I polacchi in viaggio di studio in Italia. Lo stato delle ricerche ed i recenti contributi, in: Viaggiatori polacchi in Italia, Slatkine, Genève [1988], s. 27-44.

Lewański Riccardo C., Polonica rękopiśmienne w archiwach i w bibliotekach włoskich, inwentarz opracował Ryszard Kazimierz Lewański, Biblioteka Nardowa, Warszawa 1978.

Minciotti Luigi, Catalogo dei codici manoscritti esistenti nella Biblioteca di Sant’Antonio di Padova con brevissimi cenni biografici degli autori, coi tipi della Minerva, Padova 1842.

Quirini-Popławska Danuta, Podróże polskich duchownych do Padwy w XV i XVI wieku; wstępne rozpoznanie, w: Kulturotwórcze i religijne aspekty podróży duchownych, red. Danuta Quirini-Popławska, Łukasz Burkiewicz, Wydawnictwo WAM, Kraków 1914, s. 225-253.

Quirini-Popławska Danuta, Studia Polaków na Uniwersytecie Padewskim w XV i XVI wieku. Stan badań oraz wstępne hipotezy, w: Prace Komisji Środkowoeuropejskiej, red. Jan Machnik, Irena Stawowy-Kawka, t. 21 (2013), s. 19-30.

Rossetti Lucia, Dalla Francesca Elisabetta, Stemmi di scolari dello Studio di Padova in manoscritti dell'Archivio antico universitario, LINT, Trieste, 1987.
Tomasini Giacomo Filippo, Gymnasium Patavinum […] libris 5. comprehensum..., Utini: ex typographia Nicolai Schiratti, 1654.

Vedova Giuseppe, Degli storici dello studio di Padova discorso pubblicato nelle faustissime nozze Gaudio-Meneghini, dalla tipografia della Minerva; dalla nuova società tipografica in ditta N.Z. Bettoni e Compagni, Padova 1823.

Windakiewicz Stanisław, I Polacchi a Padova, w: Omaggio dell' Accademia Polacca di Scienze e Lettere all’ Università di Padova nel settimo centenario della sua fondazione, [s.n.] Tip. dell’Università, Cracovia 1922, s. 1-34.

Windakiewicz Stanisław, Księgi Nacji Polskiej w Padwie. „Archiwum do dziejów literatury i oświaty w Polsce”, t. 6, 1890, s. 10—83. Osobne odbicie: Nakładem Akademii Umiejętności, Kraków 1888.

Windakiewicz Stanisław, Materiały do historii Polaków w Padwie, „Archiwum do dziejów literatury i oświaty w Polsce”, t. 7, 1891, s. 149-185.
Windakiewicz Stanisław, Protokoły zgromadzeń Nacji Polskiej w Padwie. Wydał..., „Archiwum do dziejów literatury i oświaty w Polsce”, t. 6, s. 354—409. Osobne odbicie: Nakładem Akademii Umiejętności, Kraków 1890.
Windakiewicz Stanisław, Statuta Nacji Polskiej w Padwie. Wydał... „Archiwum do dziejów literatury i oświaty w Polsce”, t. 6, s. 410—421. Osobne odbicie: Nakładem Akademii Umiejętności, Kraków 1890.
Windakiewicz Stanisław, Nacja Polska w Padwie (1592—1743), „Przegląd Polski” 1887, t. 85, 1887, s. 460—493.
Windakiewicz Stanisław, Padwa. Studjum z dziejów cywilizacji polskiej, „Przegląd Polski”, t. 99, s. 258—298, 548—597. Osobne odbicie: Nakładem autora, druk. Czasu, Kraków 1891.
Pobierz


Opublikowane
2019-12-15

Cited By /
Share

Lenart, M. (2019). Dzieje i znaczenie tzw. metryki nacji polskiej w Padwie: 1592-1745. Echa Przeszłości, (XX/1). https://doi.org/10.31648/ep.4833

Mirosław Lenart