Ucieczka z Ziemi. Podbój kosmosu a obniżenie rangi człowieka w myśli Hannah Arendt


Abstrakt

Artykuł porusza problematykę buntu człowieka przeciwko ograniczeniom ludzkiej, ziemskiej kondycji i odnosi się do poświęconych temu zagadnieniu prac Hanny Arendt. Autor wychodzi od analizy przypadku niemal 200 tysięcy osób z całego świata, które w 2013 roku zgłosiły się do projektu „Mars One” i tym samym wyraziły chęć bezpowrotnego lotu na Marsa. Następnie omawia przemiany w sferze nauki, technologii i zbiorowych wyobrażeń, które mogły do tego doprowadzić, pisząc o narodzinach wizji Ziemi jako „więzienia” związanych z eksploracją naszej planety, a także o ujednoliceniu obrazu wszechświata, które dokonało się za sprawą newtonowskiej fizyki. Dalej autor przedstawia koncepcję „kondycji ludzkiej” w rozumieniu Arendt i wskazuje na inne współczesne przykłady zmagania się człowieka ze stałymi ograniczeniami ludzkiej egzystencji, takimi jak nasza śmiertelność (krionika) czy przymus pracy (robotyzacja). Na koniec autor powraca do wyjściowego pytania o przyczyny tak powszechnej woli „ucieczki z Ziemi” i zastanawia się nad możliwymi konsekwencjami jej realizacji, przywołując tezę Arendt o obniżeniu rangi człowieka postępującym wraz z rozwojem nowożytnej nauki.

Słowa kluczowe

Hannah Arendt; kondycja ludzka; podbój kosmosu; Mars; Mars One

Arendt H. (1961), Between Past and Future, The Viking Press, Nowy Jork.

Arendt H. (2010), Kondycja ludzka, przeł. A. Łagodzka, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa.

Arendt H. (2011), Między czasem minionym a przyszłym, przeł. M. Godyń, W. Madej, Wy-dawnictwo Aletheia, Warszawa.

Arendt H. (1958), The Human Condition, University of Chicago Press, Chicago.

Arystoteles (1990), Dzieła wszystkie. Tom 2: Fizyka, O niebie, O powstawaniu i niszczeniu, Meteorologika, O świecie, Metafizyka, przeł. K. Leśniak, A. Paciorek, L. Regner, P. Siwek, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Burtt E.A. (2003), The Metaphysical Foundations of Modern Physical Science, Dover Publica-tions, Nowy Jork.

D’Antonio M. (2012), Wyścig na orbitę, przeł. M. Krośniak, Prószyński i S-ka, Warszawa.

Do S., Ho K., Owens A., Schreiner S., de Weck O. (2014), An Independent Assessment of the Technical Feasibility of the Mars One Mission Plan, 65 Międzynarodowy Kongres Astronau-tyczny, Toronto.

Fiodorow N. (2012), Filozofia wspólnego czynu, przeł. M. Milczarek, C. Wodziński, Wydaw-nictwo Marek Derewiecki, Kęty.

Galileusz (2005), Fragmenty kopernikańskie, przeł. T. Sierotowicz, Wydawnictwo Uniwersy-tetu Warszawskiego, Warszawa.

Heidegger M. (2007), Odczyty i rozprawy, przeł. J. Mizera, Wydawnictwo Aletheia, Warsza-wa.

Heidegger M. (1954), Vorträge und Aufsätze, Neske Verlag, Pfullingen.

Kafka F. (1953), Hochzeitsvorbereitungen auf dem Lande und andere Prosa aus dem Nach-lass, S. Fischer Verlag, Frankfurt.

Klichowski M. (2014), Narodziny cyborgizacji. Nowa eugenika, transhumanizm i zmierzch edukacji, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Lévinas E. (1963), Difficile liberté. Essais sur je judaisme, Albin Michel, Paryż.

Lévinas E. (1991), Trudna wolność. Eseje o judaizmie, przeł. A. Kuryś, Wydawnictwo „ATEXT”, Gdynia.

Newton I. (2015), Matematyczne zasady filozofii naturalnej, przeł. S. Brzezowski, Copernicus Center Press, Kraków.

Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu (2013), przeł. i oprac. K. Romaniuk, Wydawnic-two Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz.

Rifkin J. (2003), Koniec pracy. Schyłek siły roboczej na świecie i początek ery postrynkowej, przeł. E. Kania, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław.

Rifkin J. (1995), The End of Work: The Decline of the Global Labor Force and the Dawn of the Post-Market Era, Putnam Publishing Group, Nowy Jork.

Tatarkiewicz W. (1999), Historia filozofii. Tom pierwszy. Filozofia starożytna i średniowieczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.



Źródła internetowe

www.humanityplus.org

www.mars-one.com

www.nasa.gov

www.lpi.usra.edu

www.theguardian.com
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-21


Scovil, J. (2018). Ucieczka z Ziemi. Podbój kosmosu a obniżenie rangi człowieka w myśli Hannah Arendt. Humanistyka I Przyrodoznawstwo, (24), 391-405. https://doi.org/10.31648/hip.2630

Jonathan Scovil  j.scovil@is.uw.edu.pl
Uniwersytet Warszawski, Wydział Filozofii i Socjologii  Polska
https://orcid.org/0000-0002-7907-1447




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Teksty zaproponowane do "Humanistyki i Przyrodoznawstwa" nie powinny być nigdzie wcześniej publikowane. Wraz z przesłaniem tekstu redakcji Autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji nasze czasopismo będzie stosowało licencję the Creative Commons Attribution (CC BY-NC). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów, za wyjątkiem celów komercyjnych, bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY-NC

Oświadczenie autora do pobrania