Podejrzana wolność: Kierkegaard i Nietzsche jako krytycy wolności politycznych


Abstrakt

Przedmiotem artykułu jest problem wolności w myśli Kirkegaarda i Nietzschego, zwłaszcza ich krytyka wolności jako liberum arbitirum w historycznym kontekście dominacji tzw. wolności politycznych (wolności liberalnych). Można dostrzec zadziwiające podobieństwo między obu myślicielami pytającymi o egzystencjalne znaczenie i funkcje apoteozy wolności politycznych mających zagwarantować wolność wyboru: w ich absolutyzacji obaj widzą wyraz słabości duchowej człowieka nowoczesnego, jego niezdolności do autonomii i samokształtowania. W nacisku na wolność negatywną, rozumianą jako usuwanie wszelkich przeszkód i ograniczeń dla wolności wyboru, obaj dostrzegają usprawiedliwienie niezdolności jednostki do ugruntowania wolności pozytywnej.


Słowa kluczowe

liberum arbitrium; wolności polityczne; wolność negatywna; wolność pozytywna; autonomia; samokształtowanie liberum arbitrium; wolności polityczne; wolność negatywna; wolność pozytywna; autonomia; samokształtowanie

Kierkegaard S., Albo, albo, przeł. K. Toeplitz, PWN, Warszawa 1976

Kierkegaard S., Bojaźń i drżenie, Choroba na śmierć, przeł. J. Iwaszkiewicz, PWN, Warszawa 1982

Kierkegaard S., Dziennik (wybór), przeł. A. Szwed, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2000

Kierkegaard S., Pojęcie lęku, przeł. A. Djakowska, Aletheia, Warszawa 1996

Kierkegaard S., Recenzja literacka, przeł. M. Domaradzki, Wydawnictwo Marek Derewecki, Kety 2008

Kierkegaard S., Søren Kierkegaard’s journals and papers. Vol. 2, F–K, Indiana University Press, Bloomington 1970

Nieztsche F., Z genealogii moralności, przeł. L. Staff, Zielona Sowa 2003

Nietzsche F., Notatki z lat 1887-1889, przeł. P. Pieniążek, Officyna, Łódź 2012

Nietzsche F., Niewczesne rozważania, przeł. M. Łukaszewicz, (w:) Dzieła Wszystkie, t. 1 (Narodziny tragedii, Niewczesne rozważania), Officyna, Łódź 2012

Nietzsche F., Poza dobrem i złem, przeł. P. Pieniążek, Zielona Sowa, Kraków 2005

Nietzsche F. Wola mocy, przeł. S. Frycz, K. Drzewiecki, Zielona Sowa, Kraków 2003

Nietzsche F., Tako rzecze Zaratustra, przeł. S. Lisiecka, Z. Jaskuła, Mediasat Group 2005

Nietzsche F., Zmierzch bożyszcz, przeł. P. Pieniążek, Zielona Sowa, Kraków 2004

Buczyńska-Garewicz H., Milczenie i mowa filozofii, IFiS PAN, Warszawa 2003
Pobierz


Opublikowane
2018-09-08

Cited By /
Share

Pieniążek, P. (2018). Podejrzana wolność: Kierkegaard i Nietzsche jako krytycy wolności politycznych. Humanistyka I Przyrodoznawstwo, (19), 171–184. https://doi.org/10.31648/hip.575

Paweł Pieniążek 



Licencja

Prawa autorskie (c) 2018 Paweł Pieniążek

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Teksty zaproponowane do "Humanistyki i Przyrodoznawstwa" nie powinny być nigdzie wcześniej publikowane. Wraz z przesłaniem tekstu redakcji Autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji nasze czasopismo będzie stosowało licencję the Creative Commons Attribution (CC BY-NC). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów, za wyjątkiem celów komercyjnych, bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY-NC

Oświadczenie autora do pobrania