O tekstowych światach narracji górskich Tadeusza Piotrowskiego: „Gdy krzepnie rtęć” i „Słońce nad Tiricz Mirem”

Ewa Szczepkowska

doi:10.31648/pl.10893

Opublikowane: 2025-10-30

Nr 13 (2025)

O tekstowych światach narracji górskich Tadeusza Piotrowskiego: „Gdy krzepnie rtęć” i „Słońce nad Tiricz Mirem”

Ewa Szczepkowska

Prace Literaturoznawcze

Dział: Interpretacje

https://doi.org/10.31648/pl.10893

Abstrakt

Artykuł dotyczy górskich narracji Tadeusza Piotrowskiego o autobiograficznym charakterze, których głównym tematem jest doświadczenie górskiej przestrzeni. Analiza koncentruje się zwłaszcza na dwóch książkach Piotrowskiego Gdy krzepnie rtęć – o zimowej wyprawie na Noszak w 1973 roku i Słońce nad Tiricz Mirem – o zdobyciu szczytu nową drogą w 1978 roku. Pisarski dyskurs operuje różnymi formami podawczymi, takimi jak: opis, relacja, kronika, dialogi, diariusz wyprawowy, co nadaje utworom kolażową strukturę. Autor niejednokrotnie posługuje się zabiegami tekstualnymi, odwołując się do tekstów literatury popularnej, fachowej, kodów kulturowych, wzorców gatunkowych, poszukując wśród nich środków wyrazu dla prezentacji ekstremalnego doświadczenia górskiego. Intertekstualność pośredniczy również w prezentacji estetyki górskiego krajobrazu.

Słowa kluczowe:

alpinizm, Tadeusz Piotrowski, autobiografizm, tekstowość, himalaizm

Inne teksty tego samego autora

Ewa Szczepkowska, „Grand Tour” XXI wieku – o blogach z podróży , Prace Literaturoznawcze: Nr 1 (2013)

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Szczepkowska, E. (2025). O tekstowych światach narracji górskich Tadeusza Piotrowskiego: „Gdy krzepnie rtęć” i „Słońce nad Tiricz Mirem”. Prace Literaturoznawcze, (13), 301–313. https://doi.org/10.31648/pl.10893

Cited by / Share

Bibliografia

Źródła
Google Scholar

Piotrowski Tadeusz (1982), Gdy krzepnie rtęć, Wydawnictwo Iskry, Warszawa.
Google Scholar

Piotrowski Tadeusz (1990), Naga Góra – Nanga Parbat, Wydawnictwo Sport i Turystyka, Warszawa.
Google Scholar

Piotrowski Tadeusz (1988), Słońce nad Tiricz Mirem, Wydawnictwo Sport i Turystyka, Warszawa.
Google Scholar

Piotrowski Tadeusz (2017), Lhotse 1974, Wydawnictwo Stapis. Seria: In memoriam Tadeusz Piotrowski, Szczecin.
Google Scholar

Piotrowski Tadeusz (2019), Nanga Parbat 1985, Wydawnictwo Stapis. Seria: In memoriam Tadeusz Piotrowski, Szczecin.
Google Scholar

Piotrowski Tadeusz (2021), Noszak 1973, Wydawnictwo Stapis. Seria: In memoriam Tadeusz Piotrowski, Szczecin.
Google Scholar

Opracowania
Google Scholar

Dziok-Łazarecka Anna (2017), Tekstualne doświadczanie krajobrazu górskiego – o funkcjach intertekstualności w książce Roberta Macfarlane’a Mountains of the Mind, „Białostockie Studia Literaturoznawcze”, nr 11: 275–288.
Crossref
Google Scholar

Kaliszuk Przemysław (2021), Wertykalna izolacja. Górska proza Tadeusza Piotrowskiego, „Napis” Seria 27, 2021: 134–153.
Crossref
Google Scholar

Kiełkowski Jan, Kiełkowska Małgorzata (red.) (2013), Wielka Encyklopedia Gór i Alpinizmu, t. VI: Ludzie Gór, Wydawnictwo Stapis, Szczecin.
Google Scholar

Kolbuszewski Jacek (1976), Przedmowa, w: Czarny szczyt. Proza taternicka lat 1904–1939, wybór, oprac. i przedmowa: Jacek Kolbuszewski, Wydawnictwo Literackie, Kraków: 5–23.
Google Scholar

Kolbuszewski Jacek (2020), Góry – przestrzenie i krajobrazy. Studia z historii literatury i kultury, Universitas, Kraków.
Google Scholar

Kukuczka Jerzy (2009), Mój pionowy świat, Fundacja Wielki Człowiek, Katowice.
Google Scholar

Lejeune Phillipe (2007), Wariacje na temat pewnego paktu: O autobiografii, tłum. Wincenty Grajewski, Universitas, Warszawa.
Google Scholar

Matuszyk Andrzej (1998), Humanistyczne podstawy teorii sportów przestrzeni (na przykładzie alpinizmu), Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha, Kraków.
Google Scholar

Okupnik Małgorzata (2005), Autobiografie polskich sportowców samotników, Gnieźnieńska Oficyna Wydawnicza Tum, Gniezno.
Google Scholar

Pacukiewicz Marek (2012), Grań kultury. Transgresje alpinizmu Universitas, Katowice.
Google Scholar

Rejowska-Pasek Agata (2016), Pęknięty dyskurs polskiego alpinizmu, Wydawnictwo Libron, Kraków.
Google Scholar

Stępień Tomasz (2012), Przestrzeń w literaturze „górskiej”, w: Od poetyki przestrzeni do geopoetyki, red. Elżbieta Konończuk i Elżbieta Sidoruk, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok: 87–102.
Google Scholar

Witosz Bożena (2009), Ekfraza w tekście użytkowym – w perspektywie genologicznej i dyskursywnej, „Teksty Drugie”, nr 1–2: 105–125.
Google Scholar

Woźniakowski Jacek (1974), Góry niewzruszone. O różnych wyobrażeniach przyrody w dziełach nowożytnej kultury europejskiej, Czytelnik, Warszawa.
Google Scholar

Źródła internetowe:
Google Scholar

https://kwszczecin.pl/klub/honorowi-czlonkowie/tadeusz-piotrowski/ [dostęp: 20.11. 2024].
Google Scholar

https://www.facebook.com/SeriaInMemoriam/?locale=pl_PL [dostęp: 20.11. 2024].
Google Scholar