The diplomat and the expert . British officials in Hungary in the turbulent years of 1945–1946

Róbert Barta

doi:10.31648/ep.12886

Opublikowane: 2026-06-30

Nr XXVII/1 (2026)

The diplomat and the expert . British officials in Hungary in the turbulent years of 1945–1946

Róbert Barta

Echa Przeszłości

Dział: DOKUMENTY I MATERIAŁY

https://doi.org/10.31648/ep.12886

Abstrakt

Studium przedstawia i kontekstualizuje raporty dyplomatyczne Alvary’ego Fredricka Gascoigne’a, szefa Brytyjskiej Misji Politycznej na Węgrzech w latach 1945–1946, oraz wykład Carlile’a Aylmera Macartney’a wygłoszony w marcu 1946 r. w Royal Institute of International Affairs (Chatham House, Londyn), oparty na jego doświadczeniach z podróży na Węgry w lutym 1946 r. Wykorzystując nowe i zaktualizowane badania, artykuł ma na celu przedstawienie oficjalnych i półoficjalnych brytyjskich postrzegań, doświadczeń oraz działań na Węgrzech w 1945 r. Choć dysponowali dobrze ugruntowanymi informacjami o wydarzeniach węgierskich, nie mieli na nie realnego wpływu. Ich oficjalne i półoficjalne stanowiska oraz informacje stanowiły ważny wkład w to, co Brytyjczycy wiedzieli o Węgrzech i mogły
odegrać kluczową rolę w istnieniu probrytyjskiej elity węgierskiej w czasie i wkrótce po II wojnie światowej.

Słowa kluczowe:

Alvary Frederick Gascoigne, Carlile Aylmer Macartney, strategia i dyplomacja brytyjska, Węgry w 1945 r., brytyjskie raporty dyplomatyczne

Pobierz pliki

pdf (English)

Zasady cytowania

Barta, R. (2026). The diplomat and the expert . British officials in Hungary in the turbulent years of 1945–1946. Echa Przeszłości, (XXVII/1), 215–237. https://doi.org/10.31648/ep.12886

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Primary sources
Google Scholar

Barta, Róbert, A magyarság vonzásában. Válogatás Carlile Aylmer Macartney írásaiból és beszédeiből. Debrecen 2021. https://tortenelem.unideb.hu/sites/default/files/upload_documents/31.barta_robert_a_magyarsag_vonzasaban.pdf
Google Scholar

Bán D., András, Pax Britannica. Brit külügyi iratok a második világháború utáni Kelet-Közép-Európáról, 1942-1943. Budapest 1996.
Google Scholar

Haraszti-Taylor, Eva 'Dear Joe' Sir Alvary Frederick Gascoigne, G. B. E. (1893─ 1970): A British Diplomat in Hungary after the Second World War. A Collection of Documents from the British Foreign Office, Nottingham, 2005.
Google Scholar

Macartney, Carlile Aylmer, Conditions in Hungary. Marc, 18, 1946. Royal Institute of International Affairs (RIIA), Chatham House, Library of RIIA, 8/1209. London 1946.
Google Scholar

Róbert Barta, In the Attraction of Hungarians. Selected writings and speeches by Carlile Aylmer Macartney, Jyväskylä, 2025.
Google Scholar

chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://tortenelem.unideb.hu/sites/default/files/inline-files/R%C3%B3bert%20Barta-In%20the%20Attraction%20of%20Hungarians.pdf
Google Scholar

Secondary sources
Google Scholar

Balogh, Margit, Mindszenty József, Budapest 2002.
Google Scholar

Bán D., András, “A közép-kelet-európai brit külpolitika és Magyarország 1939─1947.” [in:] Magyarország és a nagyhatalmak a 20. században, edited by Romsics, Ignác. Budapest 1995. pp. 139─147.
Google Scholar

Barta, Róbert, “Brit külpolitikai elképzelések a Balkánról a 20. században.” Limes vol. XII. no. 41─42. 2000. pp. 255─268.
Google Scholar

Barta, Róbert, “Brit követjelentések és a magyar belpolitika: 1945-1946.” [in:] Tiltott történelmünk 1945─1947, edited by Horváth, János. Budapest 2006. pp. 77─87.
Google Scholar

Barta, Róbert, “Márffy-Mantuano Judit (Judit Listowel) angliai tevékenysége és kapcsolatrendszere.” [in:] A magyar arisztokrácia társadalmi-közéleti kapcsolatai és szerepvállalása, edited by Papp, Klára, Püski, Levente and Novák, Ádám. Debrecen 2019. pp. 377─392.
Google Scholar

Beretzky, Ágnes. Scotus Viator és Macartney Elemér: Magyarország-kép változó előjelekkel (1905-1945), Budapest 2005.
Google Scholar

Beretzky, Ágnes, Four Britons and Nationalism. Henry Wicham Steed, Robert William Seton-Watson, Arnold Joseph Toynbee and Carlile Aylmer Macartney in/on East-Central Europe and Beyond (1903-1978), Reno 2024.
Google Scholar

Czigány, Loránt, “Trianon angol kritikusa. Száz éve született Macartney Elemér.” Magyar Nemzet 1/19. 1995. p. 14.
Google Scholar

Fürj, Orsolya, A brit dipomáciai jelenlét Magyarországon 1924 és 1941 között. A British Legation szervezeti felépítése és működése, Ph.D. disszertáció. Debrecen 2017.
Google Scholar

https://dea.lib.unideb.hu/dea/bitstream/handle/2437/241885/1_Doktori_ertekezes_Furj_Orsolya_titkos itott.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Google Scholar

Joó, András,” Szervezetek, háborús célok, memorandumok. A brit politikai hadviselés Magyarország és Románia irányában 1942-1944.” Múltunk 2020. I. melléklet. pp. 1─27.
Google Scholar

http://www.multunk.hu/wp-content/uploads/2020/04/jooa_20_1.pdf
Google Scholar

Juhász, Gyula, Magyar-brit titkos tárgyalások 1943-ban, Budapest 1978.
Google Scholar

Lukacs, John, A párviadal. A nyolcvannapos párbaj Churchill és Hitler között 1940. május 10. ─ július 31. Budapest 1993.
Google Scholar

Macartney, Carlile Aylmer, Hungary and Her Successors. The Trreaty of Trianon and Its Consequences 1919─1937, London, New York, Toronto 1937.
Google Scholar

Macartney, Carlile Aylmer, October Fifteenth. A History of Modern Hungary 1929─1945. Vols. 1-2. Edinburgh 1956─1957.
Google Scholar

Mona, Ilona, Schlachta Margit. Budapest 1997.
Google Scholar

Pál, Monika."Jó estét kívánok, itt Macartney Elemér beszél. C. A. Macartney és a BBC magyar adása.” [in:] Angliától Nagy-Britanniáig. Magyar kutatók tanulmányai a brit történelemről, edited by Frank, Tibor. Budapest 2004. pp. 340─356.
Google Scholar

Ránki, György, “Találkozásaim Macartney Elemérrel.” Élet és Irodalom vol. XXII. no. 27. 1978. p. 6.
Google Scholar

Romsics, Ignác, “A brit külpolitika és a magyar kérdés 1914-1946.” Századok vol. 130. no. 2. 1996. pp. 273─339.
Google Scholar

Romsics, Ignác, Magyarország története a 20. században, Budapest 2010.
Google Scholar

Seton─Watson, Hugh, “Carlile Aylmer Macartney 1895─1978.” Proceedings of the British Academy vol. LXVII. (1981. pp. 411─432.
Google Scholar