„Bo jest tego wart”: heroizacja męskiego wybawcy w renarracjach „Śpiącej królewny"


Abstrakt

W artykule omówiono wybrane renarracje Śpiącej królewny od XIV do XXI wieku: romans rycerski, baśnie literackie oraz filmy animowane i aktorskie. Analiza koncentruje się na przedstawieniach postaci wybawiciela płci męskiej. Jego heroizacja i idealizacja wydają się stosunkowo nowym dodatkiem do mitu Śpiącej królewny i stanowią strategię, która pozwala złagodzić ambiwalentną naturę Księcia jako wybawcy-agresora oraz obecną implicytnie przemoc.

Słowa kluczowe

renarracja; baśń; romans rycerski; męski bohater baśni; dynamika postaci męskich i kobiecych w baśniach; heroizacja

Barzilai S. (2014), While Beauty Sleeps. The Power of Male Violence in Perceforest and Almodóvar’s Talk to Her, [in:] Cambridge Companion to Fairy Tales, M. Tatar (ed.), Cambridge University Press, Cambridge: 60-78.

Basile G. (2017), Sole, Luna e Talia, [in:] Il Pentamerone ossia La Fiaba delle Fiabe, trans. B. Croce, Bolzano, URL= https://www.mori.bz.it/Rinascimento/Pentamerone.pdf: 413-417 [accessed 26.10.2018].

Bettelheim B. (2010 [1976]), The Uses of Enchantment. The Meaning and Importance of Fairy Tales, Vintage Books, New York [ebook].

Chardonnens N. (2011), D’un imaginaire à l’autre: la Belle endormie du Roman de Perceforest et son fils, “Études des Lettres” 289 (3-4): 191-204.

Dale H. (2008), lyrics to Fairytale (Fairytale album, mp3), URL= https://genius.com/Heather-dale-fairytale-lyrics [accessed 26.10.2018].

Dornröschen (2009), O. Dieckmann (dir.), ARD, Berlin.

Fernandez Rodriguez C. (2002), The Deconstruction of the Male-Rescuer Archetype in Contemporary Feminist Revisions of “The Sleeping Beauty”, “Marvels and Tales” 16 (1): 51-70.

Grimm J., Grimm W. (1857), Dornröschen, [in:] Kinder – und Hausmärchen, Dieterich, Göttingen: 251-254.

Grimm J., Grimm W. (2010), Cierniowa różyczka [Dornröschen], trans. E. Pieciul-Karmińska, [in:] Baśnie dla dzieci i dla domu, vol. 1, Media Rodzina, Poznań: 258-263.

Haase D. (2011), Kiss and Tell: Orality, Narrative, and the Power of Words in „Sleeping Beauty”, “Études des Lettres”, 289 (3-4): 279-296.

Hafstein V. (2014), Fairy Tales, Copyright, and the Public Domain, [in:] The Cambridge Companion to Fairy Tales, M. Tatar (ed.), Cambridge University Press, Cambridge: 11-38.

Heidmann U. (2011), Expérimentation générique et dialogisme intertextuel: Perrault, La Fontaine, Apulée, Straparola, Basile, „Féeries” 8: 45-69.

Hennard Dutheil de la Rochère M. (2010), “But marriage itself is no party”: Angela Carter’s Translation of Charles Perrault’s “La Belle au bois dormant”; or, Pitting the Politics of Experience Against the Sleeping Beauty Myth, “Marvels and Tales” 24 (1): 131-151.

Maleficent (2014), R. Stromberg (dir.), Walt Disney Studio Motion Pictures, Burbank.

McNeill Cox S. (1990), The Complete Tale of Troylus and Zellandine from the “Perceforest” Novel: an English Translation, “Merveilles et contes” 4 (1): 118-139.

Miller K., Cichocka T. (2009), Bajki rozebrane. Jak odnaleźć się w swojej baśni, Wydawnictwo JK, Łódź,.

Perrault, C. (2005), La Belle au bois dormant, [in:] Contes merveilleux, critical edition by T. Gheeraert, Honoré Champion, Paris: 185-197, 323-335.

Pospiszyl, K. (1986), Tristan i Don Juan, Iskry, Warszawa.

Propp W. (2011), Morfologia bajki magicznej [Morfologia skazki], trans. P. Rojek, Zakład Wydawniczy NOMOS, Kraków.

Robert R. (1981), Le Conte de fées littéraire en France de la fin du XVIIe à la fin du XVIIIe siècle, Presse Universitaire, Nancy.

Soriano M. (1968), Les Contes de Perrault. Culture populaire et traditions populaires, Gallimard, Paris.

Suchowierska A., Eichelberger W. (2012), Królewicz Śnieżek. Baśniowe stereotypy płci, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa.

Tatar M. (1987), The Hard Facts of the Grimms’ Fairy Tales, Princeton University Press, Princeton.

Tatar M. (2014), Show and Tell: Sleeping Beauty as Verbal Icon and Seductive Story, “Marvels and Tales” 28 (1): 142-158.

The Sleeping Beauty (1959), C. Geronimi (dir.), Buena Vista Film Distribution Company, Burbank.

Zipes J. (2006), Why Fairy Tales Stick. The Evolution and Relevance of a Genre, Routledge, New York-London.

Opublikowane : 2018-12-20


Kaczyńska, B. (2018). „Bo jest tego wart”: heroizacja męskiego wybawcy w renarracjach „Śpiącej królewny". Humanistyka I Przyrodoznawstwo, (24), 89-104. https://doi.org/10.31648/hip.2598

Barbara Kaczyńska  b.kaczynska@uw.edu.pl
Uniwersytet Warszawski, Wydział Lingwistyki Stosowanej  Polska
https://orcid.org/0000-0003-0421-9205




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Teksty zaproponowane do "Humanistyki i Przyrodoznawstwa" nie powinny być nigdzie wcześniej publikowane. Wraz z przesłaniem tekstu redakcji Autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji nasze czasopismo będzie stosowało licencję the Creative Commons Attribution (CC BY-NC). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów, za wyjątkiem celów komercyjnych, bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY-NC

Oświadczenie autora do pobrania