WZNIOSŁOŚĆ, MONSTRUALNOŚĆ, RYTM:  OD KANTA KU ZEWNĘTRZU DELEUZE’A

Filip  Biernacki

Published: 2025-12-19

Vol. 31 No. 31 (2025)

Sublime, Monstrous, Rhythm: From Kant to Deleuze’s Outside

Filip Biernacki

Abstract

The article examines the transformation of

Kant’s theory of the sublime in Deleuze’s

thought. Kant subordinates the aesthetic

shock to the moral vocation of reason, whereas

Deleuze sees in it a crisis and a creative dis

harmony of faculties, revealing an immanent

outside. The analysis of the figures of the Mon

strous, the regression of imagination, and the

‘discordant accord’ discloses a rhythm, showing

the sublime as a genetic model of thinking.

Keywords:

sublime, Deleuze, Kant, aesthetics, sensation, rhythm, outside, immanence

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Biernacki, F. . (2025). Sublime, Monstrous, Rhythm: From Kant to Deleuze’s Outside. Humanities and Natural Sciences, 31(31), 7–24. Retrieved from https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/hip/article/view/12189

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

References

Deleuze G. (1968), Różnica i powtórzenie, przeł. B. Banasiak, K. Matuszewski,
Google Scholar

Wydawnictwo KR, Warszawa.
Google Scholar

Deleuze G. (1978a), Cours du 04/04/1978, URL=https://www.webdeleuze.com/
Google Scholar

textes/57 [dostęp z dnia 14.03.2025].
Google Scholar

Deleuze G. (1978b), Cours du 21/03/1978, URL=https://www.webdeleuze.com/
Google Scholar

textes/59 [dostęp z dnia 14.03.2025].
Google Scholar

Deleuze G. (1978c), Cours du 28/03/1978, URL=https://www.webdeleuze.com/
Google Scholar

textes/60 [dostęp z dnia 14.03.2025].
Google Scholar

Deleuze G. (1993), Nietzsche i filozofia, przeł. B. Banasiak, Wydawnictwo Spacja, Pavo, Warszawa.
Google Scholar

Deleuze G. (1997), Różnica i powtórzenie, przeł. B. Banasiak, K. Matuszewski,
Google Scholar

Wydawnictwo KR, Warszawa.
Google Scholar

Deleuze G. (1999), Filozofia krytyczna Kanta. Doktryna władz, przeł. B. Banasiak, słowo/obraz terytoria, Gdańsk.
Google Scholar

Deleuze G. (2009), Kino. 1. Obraz-ruch. 2. Obraz-czas, przeł. J. Margański,
Google Scholar

słowo/obraz/terytoria, Gdańsk.
Google Scholar

Deleuze G. (2018), Francis Bacon. Logika wrażenia, przeł. A.Z. Jaksender,
Google Scholar

Wydawnictwo Eperons-Ostrogi, Kraków.
Google Scholar

Deleuze G. (2020), Logika sensu, przeł. G. Wilczyński, Wydawnictwo Naukowe
Google Scholar

PWN, Warszawa.
Google Scholar

Deleuze G. (2024), Bezludna wyspa. Teksty i wywiady z lat 1953–1973 wybrane przez Davida Lapoujade’a, przeł. J. Brzeziński, Wydawnictwo Ostrogi,
Google Scholar

Kraków.
Google Scholar

Deleuze G., Guattari F. (2000), Co to jest filozofia?, przeł. P. Pieniążek, słowo/
Google Scholar

/obraz/terytoria, Gdańsk.
Google Scholar

Deleuze G., Guattari F. (2023), Tysiąc plateau, J. Bednarek (red.), Fundacja
Google Scholar

Nowej Kultury Bęc Zmiana, Warszawa.
Google Scholar

Heidegger M. (1989), Kant a problem metafizyki, przeł. B. Baran, Państwowe
Google Scholar

Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Google Scholar

Japaridze T. (2020), The Visible, the Sublime and the Sensus Communis:
Google Scholar

Kant’s Theory of Perception, Springer, Cham.
Google Scholar

Kant I. (1986a), Krytyka czystego rozumu, t. 1, przeł. R. Ingarden, Państwowe
Google Scholar

Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Google Scholar

Kant I. (1986b), Krytyka władzy sądzenia, przeł. J. Gałecki, Państwowe
Google Scholar

Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Google Scholar

Kant I. (2004), Metaphysical Foundations of Natural Science, przeł. i red. M. Friedman, Cambridge University Press, Cambridge.
Google Scholar

Kerslake C. (2009), Immanence and the Vertigo of Philosophy: From Kant to
Google Scholar

Deleuze, Edinburgh University Press, Edinburgh.
Google Scholar

Land N. (2012), Fanged Noumena: Collected Writings 1987–2007, R. Mackay,
Google Scholar

R. Brassier (eds.), Urbanomic, Falmouth.
Google Scholar

Lyotard J.-F. (1994), Lessons on the Analytic of the Sublime (Kant’s ‘Critique
Google Scholar

of Judgment,’ §§23–29), przeł. E. Rottenberg, Stanford University Press,
Google Scholar

Stanford.
Google Scholar