Committing a crime motivated by hate because of the victim’s national, ethnic, racial, political or religious affiliation or because of their lack of religious belief as aggravating circumstance in judicial sentencing
Abstract
The aim of this article is to analyse one of aggravating circumstances affecting the judicial sentencing, i.e. committing a crime motivated by hate because of the victim’s national, ethnic, racial, political or religious affiliation or because of their lack of religious belief. It is included in Article 53 (§2a) of the Penal Code, added on the basis of The Act of 7 July 2022 Amending the Act - Penal Code and Certain Other Acts and controversial among representatives of the doctrine of criminal law from the very beginning.
As a part of introduction, Polish Legislator’s argumentation on the need to introduce lists of mitigating and aggravating circumstances in the Penal Code is presented and then the selected aggravating circumstance of committing hate motivated crime is analysed by detail. On this purpose it is attempted to describe the main terms such as “motivation” and “hate”, taking into account their interdisciplinary nature and referring in this part to the views of psychological community, the doctrine of criminal law and case law. An attention is paid to the fact that the whole structure of relevant circumstance might not fully capture the complexity of the social phenomenon it refers to and, what’s more, it is contained in another aggravating circumstance involving committing a crime for motives deserving particular condemnation. The text also considers the issue of the possible application of the aggravating circumstance of committing a crime motivated by hate in the sentencing of hate crimes sensu stricto (Article 119 § 1, 256 and 257 of the Penal Code). As intergroup tensions and conflicts are currently escalating in an increasingly diverse world, this topic doesn’t lose its importance.
Keywords:
aggravating circumstances, judicial sentencing, directives of judicial sentencing, hate motivated crime, hate crimeReferences
Literatura Google Scholar
Aronson E., Człowiek. Istota społeczna, Warszawa 2005. Google Scholar
Berk R.A., Boyd E.A., Hamner K.M., Thinking more clearly about hate-motivated crimes, [w:] B. Perry (red), Hate and bias crime, Nowy Jork 2003. Google Scholar
Bieńkowska E., Przestępstwa z nienawiści w polskim prawie karnym (uwagi de lege lata i de lege ferenda), [w:] L. Mazowiecka (red.), Ofiary przestępstw z nienawiści, Warszawa 2013. Google Scholar
Bogacki P., Olężałek M., Kodeks karny. Komentarz do nowelizacji z 7.7.2022 r., Warszawa 2023. Google Scholar
Budyn-Kulik M., Dyrektywy wymiaru kary w państwach członkowskich Unii Europejskiej, „Prawo w Działaniu” 2017, t. 30. Google Scholar
Budyn-Kulik M., Umyślność w prawie karnym i psychologii. Teoria i praktyka sądowa, Warszawa, 2015. Google Scholar
Czerederecka A., Gierowski J.K., Jaśkiewicz-Obydzińska T., Wach E., Ekspertyza psychologiczna, [w:] M. Kała, D. Wilk, J. Wójcikiewicz, D. Zuba (red.), Ekspertyza sądowa. Wybrane zagadnienia, Warszawa 2023. Google Scholar
Domagała P., Jeszcze o propagowaniu faszystowskiego ustroju państwa w świetle polskiego prawa karnego (kilka uwag na marginesie artykułu prof. Witolda Kuleszy), „Państwo i Prawo” 2019, nr 5. Google Scholar
Drabik L., Słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2022. Google Scholar
Duda M., Przestępstwa z nienawiści. Studium prawnokarne i kryminologiczne, Olsztyn 2016. Google Scholar
Gierowski J.K., Jaśkiewicz-Obydzińska T., Najda M., Psychologia w postępowaniu karnym, Warszawa 2010. Google Scholar
Gliszczyńska-Grabias A., Deficyty polskiego ustawodawstwa w zakresie przeciwdziałania mowie nienawiści i przestępstwom z nienawiści, „Studia Prawnicze” 2014, nr 1(197). Google Scholar
Guzik R., Populizm penalny a mowa nienawiści, czyli krytycznie o projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny, „Jurysta” 2015, nr 2. Google Scholar
Lawrence F.M., Punishing hate. Bias crimes under American law, Harvard 1999. Google Scholar
Marcinkiewicz P., Motywacja sprawcy czynu zabronionego jako przesłanka odpowiedzialności karnej, „Prokuratura i Prawo” 2011, nr 5. Google Scholar
McDevitt J., Levin J., Bennett S., Hate crime offenders: an expanded typology, „Journal of Social Issues” 2002, t. 58, nr 2. Google Scholar
Mozgawa M. (red.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, 2024, Lex. Google Scholar
Nelson T.D., Olson M.A., The psychology of prejudice, Nowy Jork 2024. Google Scholar
Perry B., In the name of hate. Understanding hate crimes, Nowy Jork 2001. Google Scholar
Sibbitt R., The perpetrators of racist violence and harassment, [za:] E. Davis, Race hate crime and the criminal justice response, „British Journal of Community Justice” 2020, t. 16, nr 2–3. Google Scholar
Wojciszke B., Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej, Warszawa 2004. Google Scholar
Akty prawne Google Scholar
Decyzja ramowa Rady 2008/913/WSiSW z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych (Dz.U. UE L 328 z 6.12.2008). Google Scholar
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2024 r., poz. 17). Google Scholar
Ustawa z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2600). Google Scholar
Orzecznictwo Google Scholar
Postanowienie SN z 5 lutego 2007 r., sygn. akt IV KK 406/06, Legalis nr 81919. Google Scholar
Wyrok SA w Katowicach z 13 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 395/21, Lex nr 3567359. Google Scholar
Wyrok SA w Szczecinie z 7 marca 2019 r., sygn. akt II AKa 231/18, Lex nr 3021580. Google Scholar
Wyrok SA we Wrocławiu z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II AKa 131/17, Lex nr 2329064. Google Scholar
Wyrok SA we Wrocławiu z 29 września 2004 r., sygn. akt II AKa 275/04, „Wokanda” 2005, nr 4. Google Scholar
Wyrok SA we Wrocławiu z 5 lipca 2018 r., sygn. II akt AKa 200/18, Legalis nr 1813772. Google Scholar
Wyrok SA we Wrocławiu z 7 listopada 2019 r., sygn. akt II AKa 317/19, Legalis nr 2271966. Google Scholar
Wyrok SN z 12 listopada 2002 r., sygn. akt V KKN 304/01, Lex nr 56857. Google Scholar
Wyrok SN z 14 września 2023 r., sygn. akt I KK 136/23, Legalis nr 2983547. Google Scholar
Wyrok SN z 29 kwietnia 1983 r., sygn. akt IV KR 67/83, OSNKW 1984, Nr 1, poz. 8. Google Scholar
Wyrok SN z 8 lutego 2019 r., sygn. akt IV KK 38/18, Legalis nr 1875255. Google Scholar
Źródła internetowe Google Scholar
Hate crime laws: a practical guide, https://www.osce.org/files/f/documents/1/4/523940.pdf. Google Scholar
Uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, https://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/druk.xsp?nr=2024. Google Scholar
The Criminal Code of Finland 39/1889, https://legislationline.org/sites/default/files/documents/a4/Finland_CC_1889_am2015_en.pdf. Google Scholar
The Criminal Code of the Republic of Lithuania (Law No. VIII-1968), https://legislationline.org/sites/default/files/documents/62/Lithuania_CC_2000_am2017_en.pdf. Google Scholar
Winiewski M., Hensen K., Bilewicz M., Soral W., Świderska A., Bulska D., Mowa nienawiści, mowa pogardy. Raport z badania przemocy werbalnej wobec grup mniejszościowych, https://www.batory.org.pl/upload/files/pdf/MOWA_NIENAWISCI_MOWA_ Google Scholar
POGARDY_INTERNET.pdf. Google Scholar
