Poczucie kontroli a preferencje wyborcze: empiryczna weryfikacja kompensacyjnej teorii kontroli

Adorno, T. W., Frenkel-Brunswik, E., Levinson, D. J., Sanford, R. N. (1950). The authoritarian personality. Harper & Row. DOI:10.13140/RG.2.2.17003.26403   Google Scholar

Altemeyer, B. (1981). Right-wing authoritarianism. University of Manitoba Press. DOI:10.13140/RG.2.2.17003.26403   Google Scholar

Altemeyer, B. (1988). Enemies of freedom: Understanding right-wing authoritarianism. Jossey-Bass.   Google Scholar

Altemeyer, B. (1996). The authoritarian specter. Harvard University Press.   Google Scholar

Altemeyer, B. (2006). The authoritarians. https://theauthoritarians.org/wp-content/uploads/2024/08/TheAuthoritarians.pdf   Google Scholar

Alvarez, R. M., Franklin, C. H. (1994). Uncertainty and political perceptions. Journal of Politics, 56(3), 671–688. https://doi.org/10.7907/xbn07-tae09
Crossref   Google Scholar

Antonovsky, A. (1979). Health, stress and coping. Jossey-Bass.   Google Scholar

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.   Google Scholar

Bukowski, M., Potoczek, A., Barzykowski, K., Lautenbacher, J., Inzlicht, M. (2024). What do we manipulate when reminding people of (not) having control? In search of construct validity. Behavior Research Methods, 56, 3706–3724. https://doi.org/10.3758/s13428-023-02326-8
Crossref   Google Scholar

Cwalina, W., Falkowski, A. (2000). Marketing polityczny. Perspektywa psychologiczna. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.   Google Scholar

Cwalina, W., Falkowski, A., Kaid, L. L. (2000). Role of Advertising in Forming the Image of Politicians: Comparative Analysis of Poland, France, and Germany. Media Psychology, 2(2), 119–146. https://doi.org/10.1207/S1532785XMEP0202_2
Crossref   Google Scholar

Drwal, R. Ł. (1995). Poczucie kontroli jako wymiar osobowości – podstawy teoretyczne, techniki badawcze i wyniki badań. W: R. Ł. Drwal (red.), Adaptacja kwestionariuszy osobowości. Wybrane zagadnienia i techniki (s. 199–227). Wydawnictwo Naukowe PWN.   Google Scholar

Fromm, E. (2014). Ucieczka od wolności (tłum. D. Danek). Wydawnictwo Czytelnik. (oryginał wydany w 1941 r.)   Google Scholar

Gurin, P., Gurin, G., Lao, R. C., Beattie, M. (1969). Internal-External Control in the Motivational Dynamics of Negro Youth. Journal of Social Issues, 25, 29–53. https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.1969.tb00605.x
Crossref   Google Scholar

Gurin, P., Gurin, G., Morrison, B. M. (1978). Personal and Ideological Aspects of Internal and External Control. Social Psychology, 41(4), 275–296. https://doi.org/10.2307/3033581
Crossref   Google Scholar

Hartliński, M. (2012). Przywództwo polityczne. Wprowadzenie. Instytut Nauk Politycznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.   Google Scholar

Jost, J. T., Banaji, M. R., Nosek, B. A. (2004). A decade of system justification theory: Accumulated evidence of conscious and unconscious bolstering of the status quo. Political Psychology, 25(6), 881–919. https://doi.org/10.1111/j.1467-9221.2004.00402.x
Crossref   Google Scholar

Jost, J. T., Glaser, J., Kruglanski, A. W., Sulloway, F. J. (2003). Political conservatism as motivated social cognition. Psychological Bulletin, 129(3), 339–375. https://doi.org/10.1037/0033-2909.129.3.339
Crossref   Google Scholar

Kay, A. C., Gaucher, D., Napier, J. L., Callan, M. J., Laurin, K. (2008). God and the government: Testing a compensatory control mechanism for the support of external systems. Journal of Personality and Social Psychology, 95(1), 18–35. https://doi.org/10.1037/0022-3514.95.1.18
Crossref   Google Scholar

Kitschelt, H. (1994). The transformation of European social democracy. Cambridge University Press.
Crossref   Google Scholar

Klandermans, B., Oegema, D. (1987). Potentials, networks, motivations, and barriers: Steps towards participation in social movements. American Sociological Review, 52(4), 519–531. https://doi.org/10.2307/2095297
Crossref   Google Scholar

Landau, M. J., Kay, A. C., Whitson, J. A. (2015). Compensatory control and the appeal of a structured world. Psychological Bulletin, 141(3), 694–722. https://doi.org/10.1037/a0038703
Crossref   Google Scholar

Langer, E. J. (1975). The illusion of control. Journal of Personality and Social Psychology, 32(2), 311–328. https://doi.org/10.1037/0022-3514.32.2.311
Crossref   Google Scholar

Pachnowski, T., Szuber, Ł., Zawadzki, B. (2024). Czy atrybucja jest mediatorem zależności pomiędzy umiejscowieniem kontroli i poglądami ekonomicznymi? Weryfikacja empiryczna. Ogrody Nauk i Sztuk, 14(14), 53–71. https://doi.org/10.15503/onis2024.53.71
Crossref   Google Scholar

Peterson, D. A. (2005). Heterogeneity and certainty in candidate evaluations. Political Behavior, 27(1), 1–24. https://doi.org/10.1007/s11109-005-3074-9
Crossref   Google Scholar

Reykowski, J. (1990). Motywacja, emocje, osobowość. Wydawnictwo Naukowe PWN.   Google Scholar

Reykowski, J. (2019). Demokracja w obliczu nacjonalizmu i populizmu. Wydawnictwo Naukowe Scholar.   Google Scholar

Rothschild, Z. K., Landau, M. J., Sullivan, D., Keefer, L. A. (2012). A dual-motive model of scapegoating: Displacing blame to reduce guilt or increase control. Journal of Personality and Social Psychology, 102(6), 1148–1163. https://doi.org/10.1037/a0027413
Crossref   Google Scholar

Rotter, J. B. (1966). Generalized expectancies for internal versus external control of reinforcement. Psychological Monographs: General and Applied, 80(1), 1–28. https://doi.org/10.1037/h0092976
Crossref   Google Scholar

Seligman, M. E. P. (1975). Helplessness: On depression, development, and death. W. H. Freeman.   Google Scholar

Sędek, G., Kofta, M. (1993). W poszukiwaniu uniwersalnych wyznaczników zjawiska wyuczonej bezradności: przegląd klasycznych wyników eksperymentalnych i test empiryczny koncepcji egotystycznej. W: M. Kofta (red.), Psychologia aktywności: zaangażowanie, sprawstwo, bezradność (s. 133–170). Nakom.   Google Scholar

Skarżyńska, K. (2005). Człowiek a polityka. Zarys psychologii politycznej. Wydawnictwo Naukowe Scholar.   Google Scholar

Skarżyńska, K., Henne, K. (2011). Lewicowość–prawicowość autoidentyfikacji politycznych a przekonania i kapitał społeczny – perspektywa psychologii politycznej. Studia Socjologiczne, 2(201), 85–108.   Google Scholar

Sullivan, D., Landau, M. J., Rothschild, Z. K. (2010). An existential function of enemyship: Evidence that people attribute influence to personal and political enemies to compensate for threats to control. Journal of Personality and Social Psychology, 98(3), 434–449. https://doi.org/10.1037/a0017457
Crossref   Google Scholar

Whitson, J. A., Galinsky, A. D. (2008). Lacking control increases illusory pattern perception. Science, 322(5898), 115–117. https://doi.org/10.1126/science.1159845
Crossref   Google Scholar