Szesnasto- i siedemnastowieczne wyobrażenia snu wiecznego na przykładzie kaplicy grobowej biskupa płockiego Andrzeja Noskowskiego w Pułtusku i nagrobków rodziny Kryskich w Drobinie

Paulina Biernacka

doi:10.31648/ep.11726

Published: 2025-09-09

No. XXVI/1 (2025)

Sixteenth- and seventeenth-century depictions of eternal sleep on the example of Płock Bishop Andrzej Noskowski’s mausoleum in Pułtusk and Kryski family tombs in Drobin

Paulina Biernacka

Echa Przeszłości

Section: ARTICLES

https://doi.org/10.31648/ep.11726

Abstract

Erected in 1553–1554, Bishop Andrzej Noskowski’s mausoleum in Pułtusk is a unique work of art depicting the founder’s concept of sleep, in which the figure of a deceased man rises from sleep and awaits resurrection. The interior of the chapel is a triumph of genuine faith, but a number of decorative elements create a smooth transition between the spiritual and the secular world. In turn, the tombs of the Kryski family paint a completely different picture of eternal sleep. This article discusses two different concepts of eternal sleep – that envisaged by the Płock clergyman, which is full of faith, hope and political symbols, and that foretold by the ambitious Kryski family in Mazovia at the turn of the 16th and 17th centuries. The author attempts to interpret selected elements of the polychromed surfaces in Bishop Noskowski’s mausoleum based on the clergyman’s worldview and political events of the time.

Keywords:

Płock bishop, Noskowski, Pułtusk, Drobin, tomb, Kryski family, Mazovia

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Biernacka, P. (2025). Sixteenth- and seventeenth-century depictions of eternal sleep on the example of Płock Bishop Andrzej Noskowski’s mausoleum in Pułtusk and Kryski family tombs in Drobin. Echa Przeszłości, (XXVI/1), 11–24. https://doi.org/10.31648/ep.11726

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Fischinger A., Santi Gucci. Architekt i rzeźbiarz królewski XVI wieku, Kraków 1969.
Google Scholar

Grzęda M., Uwagi o sensie ideowym figury nagrobnej Zygmunta I Starego, w: Śmierć, pogrzeb i upamiętnienie władców w dawnej Polsce, pod red. H. Rajfur, P. Szwedo, B. Świadek, M. Walczaka, P. Węcowskiego, Warszawa 2020.
Crossref
Google Scholar

Hajduk O. M., Medycejska Florencja w Drobinie – zespół nagrobków Kryskich, w: Poza Warszawą. Arcydzieła plastyki dawnej XII-XVIII wieku w świątyniach i rezydencjach Mazowsza, pod red. M. Wardzyńskiego, Warszawa 2018.
Google Scholar

Hajduk O. M., Między sacrum a profanum. Rola i znaczenie rzeźby nagrobnej w dobie renesansu – przyczynek do dalszych badań, „Architecturae et Artibus” t. 9, nr 1 (31), Białystok 2017.
Google Scholar

Hajduk O. M., Nagrobek Pawła, Anny i Wojciecha Kryskich w Drobinie. Problematyka translokacji i rekonstrukcji pierwotnej koncepcji dzieła, „Biuletyn Historii Sztuki”, R. 78, nr 3, Warszawa 2016.
Google Scholar

Hajduk O. M., Rzeźba nagrobna na Mazowszu w XVI wieku, Warszawa 2021.
Google Scholar

Hani J., Symbolika świątyni chrześcijańskiej, Kraków 1994.
Google Scholar

Jesionowska I., Tyszka P., Dwa nagrobki w Drobinie – dzieło mistrza i jego naśladowców, „Spotkania z zabytkami” t. 34, nr 7-8 (281-282), Warszawa 2010.
Google Scholar

Katalog Zabytków Sztuki, Pułtusk i okolice, t. 10, z. 20, pod red. M. Omilanowskiej, J. Sito, Warszawa 1999.
Google Scholar

Kozakiewiczowa H., Nagrobki Kryskich w Drobinie k. Płocka, „Biuletyn Historii Sztuki”, R. 18, nr 1, Warszawa 1956.
Google Scholar

Lolo R., Miasta mazowieckie XVI-XVIII wieku. Szkice i studia, Warszawa 2021.
Google Scholar

Lolo R., Rys historyczny gminy Karniewo od średniowiecza po koniec XIX wieku, w: Historia ze wspomnień utkana… O dawnej codzienności, dziedzictwie kulturowym mieszkańców gminy Karniewo, t. 1, red. B. Józefów-Czerwińska, R. Lolo, Pułtusk 2021.
Google Scholar

Łoziński J. Z., Program pułtuskiej kaplicy biskupa Noskowskiego, „Biuletyn Historii Sztuki”, R. 32, nr 3-4, Warszawa 1970.
Google Scholar

Maciszewski J., Kryski Feliks vel Szczęsny z Drobnina (Drobina) h. Prawdzic (1562-1618), „Polski Słownik Biograficzny”, t. 15, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970.
Google Scholar

Massone G., Piotr Apostoł, święty, w: Nowy leksykon sztuki chrześcijańskiej, pod red. L. Castelfranchi, M. A. Crippa, Kielce 2013.
Google Scholar

Miłobędzki A., Prowincja i wielki świat. Kościoły mazowieckie XVI w., w: Bazylika pułtuska. 550 lat świątyni i Kapituły Pułtuskiej, pod red. W. Koska, A. Wołosza, Pułtusk-Płock 2000.
Google Scholar

Mikocka-Rachubowa K., Renesansowe nagrobki w Płocku i okolicach, „Mazowsze” t. 6, 1995.
Google Scholar

Puciata M., Malowidła ścienne w pułtuskiej kaplicy biskupa Andrzeja Noskowskiego, „Rocznik Muzeum Mazowieckiego w Płocku”, t. 6, Płock 1974.
Google Scholar

Przyboś A., Kryski Stanisław h. Prawdzic (zm. ok. poł. XVII w.), „Polski Słownik Biograficzny”, t. 15, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970.
Google Scholar

Przyboś A., Kryski Wojciech h. Prawdzic (zm. 1616), „Polski Słownik Biograficzny”, t. 15, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970.
Google Scholar

Ruszczycówna J., Obraz Opłakiwania z kolegiaty w Pułtusku, „Rocznik Muzeum Narodowego w Warszawie”, t. 8, Warszawa 1964.
Google Scholar

Wardzyński M., Sztuka nowożytna na Mazowszu. Zarys problematyki, w: Dzieje Mazowsza: lata 1527-1794, t. 2, pod red. J. Tyszkiewicza, Pułtusk 2015.
Google Scholar

Wołosz A. K. A., Architektura i sztuka w Pułtusku – od średniowiecza do czasów staropolskich, w: Dzieje Pułtuska do 1795 roku, t. 1, pod red. H. Samsonowicza, R. Lolo, Pułtusk 2016.
Google Scholar

Wołosz A. K. A., Dzieje budowlane i architektura pułtuskiej kolegiaty, w: Bazylika pułtuska. 550 lat świątyni i Kapituły Pułtuskiej, pod red. W. Koska, A. Wołosza, Pułtusk-Płock 2000.
Google Scholar

Żelewski R., Kryski Stanisław h. Prawdzic (ok. 1536-1595), „Polski Słownik Biograficzny”, t. 15, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970.
Google Scholar

Żelewski R., Kryski Wojciech h. Prawdzic (ok. 1530-1562), „Polski Słownik Biograficzny”, t. 15, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970.
Google Scholar