Motywy starości, przemijania i śmierci w twórczości Waldemara Modestowicza na przykładzie słuchowisk Drugi pokój, Starość jest piękna i Sprzątanie

Katarzyna Szklarek-Zarębska

Uniwersytet Łódzki
https://orcid.org/0000-0001-6354-2606


Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest omówienie wybranych dramatów radiowych w reżyserii Waldemara Modestowicza, zaprezentowanie pogłębionej analizy oraz zaproponowanie interpretacji wymienionych dzieł audialnych. Zestawione zostają ze sobą trzy spektakle radiowe, które należą zarówno do grupy słuchowisk oryginalnych (Drugi pokój Zbigniewa Herberta i Sprzątanie Bartosza Wieczorka), jak i adaptacji (Starość jest piękna według tekstu argentyńskiej pisarki Esther Vilar).

Spektakle, choć zostały zrealizowane na przestrzeni lat i powstały również dzięki pracy twórczej odmiennych pisarzy, dotykają podobnych tematów. Wspomniane dzieła audialne poruszają kwestie związane ze starością, samotnością, przemijaniem oraz śmiercią. Bohaterów owych spektakli dźwiękowych słuchacz poznaje bezpośrednio, gdy ich głosy są obecne na scenie teatru radiowego lub pośrednio poprzez relacje osób występujących w dziełach audialnych. Jednych bohaterów odbiorca poznaje lepiej, a innych jedynie w niewielkiej mierze, np. poprzez strzępy informacji i przedmioty, które po nich pozostały.

W słuchowisku Drugi pokój oraz Sprzątanie ważną rolę odgrywa także miejsce – pokój lub mieszkanie – zmarłej lokatorki lub lokatora. Miejsca te stają się znakami ich dawnej obecności, a także „azylami” i pomieszczeniami, w których dokonują żywota. Dzieła audialne, które omawiane są również w pewnym stopniu pod względem formy, podejmują ważną tematykę oraz poruszają problemy uniwersalne.


Słowa kluczowe:

słuchowisko, dramat radiowy, przemijanie, starość, śmierć, Waldemar Modestowicz

Monografie   Google Scholar

Bardijewska, Sława (2011). Nagie słowo. Rzecz o słuchowisku. Warszawa: Elipsa.   Google Scholar

Bauman, Zygmunt (2011). Kultura w płynnej nowoczesności, Warszawa: Agora.   Google Scholar

Gadamer, Hans-Georg (1993). Aktualność piękna. Sztuka jako gra, symbol i święto. Tłum. Krystyna Krzemieniowa. Warszawa: Oficyna Naukowa.   Google Scholar

Grass, Günter (1986). Wiersze wybrane. Tłum. Bolesław Fac. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie.   Google Scholar

Kopciński, Jacek (2008). Nasłuchiwanie. Sztuki na głosy Herberta. Warszawa: Więź.   Google Scholar

Pleszkun-Olejniczakowa, Elżbieta (2012). Muzy rzadko się do radia przyznają. Szkice o słuchowiskach i reportażach radiowych. Łódź: Primum Verbum.   Google Scholar

Pleszkun-Olejniczakowa, Elżbieta (2000). Słuchowiska Polskiego Radia w okresie piętnastolecia 1925-1939. Łódź: biblioteka.   Google Scholar

Rozdziały w monografiach   Google Scholar

* Bachura, Joanna, Pawlik, Aleksandra (2011). Wtórna wizualność sztuki radiowej na przykładzie wybranych słuchowisk dramatycznych. W: Pleszkun-Olejniczakowa, Elżbieta, i Bachura, Joanna, i Pawlik, Aleksandra (red.). Dwa Teatry. Studia z zakresu teorii i interpretacji sztuki słuchowiskowej, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 444-457.   Google Scholar

* Herbert, Zbigniew (1997) Drugi pokój. W: Dramaty, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 104-105.   Google Scholar

* Pawlik, Aleksandra (2011). Słuchowisko „Drugi pokój” Zbigniewa Herberta jako rodzaj adaptacji. W: Pleszkun-Olejniczakowa, Elżbieta, i Bachura, Joanna, i Pawlik, Aleksandra (red.). Dwa Teatry. Studia z zakresu teorii i interpretacji sztuki słuchowiskowej, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 381-394.   Google Scholar

* Piwińska, Marta (1998). Zbigniew Herbert i jego dramaty. W: Franaszek, Andrzej (red.). Poznawanie Herbert, Kraków: Wydawnictwo Literackie, s. 323-340.   Google Scholar

* Pleszkun-Olejniczakowa, Elżbieta (2011). Jak jest zrobione słuchowisko? O morfologii i znaczeniu, o kreacji i znaku. W: Pleszkun-Olejniczakowa, Elżbieta, i Bachura, Joanna, i Pawlik, Aleksandra (red.). Dwa Teatry. Studia z zakresu teorii i interpretacji sztuki słuchowiskowej, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 59-140.   Google Scholar

Materiały online   Google Scholar

* (2015) Wieczór ze słuchowiskiem, [online]. Polskieradio.pl   Google Scholar

Dostęp: http://www.polskieradio.pl/8/295/Artykul/214181,Wieczor-ze-sluchowiskiem-Zbigniew-Herbert-Drugi-pokoj [28.11.2021]   Google Scholar

* (2010), Teatr Polskiego Radia, [online]. Dziennikteatralny.pl   Google Scholar

Dostęp: http://www.dziennikteatralny.pl/teatr-pr/wszystkie,1,2010,1.html [29.11.2021]   Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2022-08-03

Cited By /
Share

Szklarek-Zarębska, K. (2022). Motywy starości, przemijania i śmierci w twórczości Waldemara Modestowicza na przykładzie słuchowisk Drugi pokój, Starość jest piękna i Sprzątanie. Media - Kultura - Komunikacja Społeczna, (18). https://doi.org/10.31648/mkks.7264

Katarzyna Szklarek-Zarębska 
Uniwersytet Łódzki
https://orcid.org/0000-0001-6354-2606



Licencja

Prawa autorskie (c) 2022 Media - Kultura - Komunikacja Społeczna

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.