Substantywne złożenia z członem psych(o)- we współczesnej polszczyźnie

Mateusz Rybarski

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
https://orcid.org/0009-0007-6009-0414


Abstrakt

Prezentowany artykuł sytuuje się w obrębie polonistycznego językoznawstwa idiograficznego, mikrolingwistycznego, strukturalistycznego i synchronicznego. Wpisuje się on w prowadzone obecnie badania nad polskimi derywatami złożonymi zawierającymi poszczególne człony. Uzupełnia literaturę przedmiotu, w której przeanalizowano już formacje z cząstkami cyber-, e-, eko-, ero-, euro-, info-, kato-, korona-, mega-, narko-, pato-, top- oraz -fon, -gate, -holik i -mat, o strukturalistyczny opis złożeń z podstawą zdezintegrowaną psych(o)- ‘psychiczny, psychika, psychologia’ funkcjonującymi we współczesnym języku polskim. Wyekscerpowane ze słowników języka polskiego i słowników wyrazów obcych 52 jednostki leksykalne tego typu sparafrazowano w nim, a następnie podzielono ze względu na liczbę i status ich członów, typ wykorzystanego afiksu, ich znaczenie kategorialne i leksykalne oraz zakres użycia. Wyniki badań wskazują na wyraźną dominację w materiale formacji dwuczłonowych, konstrukcji o podzielności mieszanej, struktur dezintegralno-interfiksalnych, nazw abstrakcyjnych nauk, składników sfery tematycznej oraz pola i podpola leksykalnego CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA – działalność intelektualna człowieka – działalność naukowa, a także terminów specjalistycznych.


Słowa kluczowe:

język polski, słowotwórstwo, polskie złożenia, złożenia z członem zdezintegrowanym, człon zdezintegrowany psych(o)-


Andrulonis K. (2022): Neologizmy słowotwórcze o podstawie zdezintegrowanej kato- we współczesnej polszczyźnie. „Poradnik Językowy” z. 2, s. 46–63.   Google Scholar

Cierpich-Kozieł A. (2020): Koronarzeczywistość – o nowych złożeniach z członem korona- w dobie pandemii. „Język Polski” z. 4, s. 102–117.
Crossref   Google Scholar

Cierpich-Kozieł A. (2022): O patocelebrytach i patointeligencji, czyli o nowych złożeniach z (produktywnym) członem pato-. „Język Polski” z. 4, s. 5–20.
Crossref   Google Scholar

Folgert S. (2016): Katopolak w Katolandzie. O najnowszych złożeniach ze zdezintegrowaną podstawą kato-. „Język – Szkoła – Religia” IV, s. 65–65.   Google Scholar

Grzegorczykowa R., Puzynina J. (1999): Rzeczownik. [W:] Gramatyka współczesnego języka polskiego. T. 2: Morfologia. Red. R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel. Warszawa, s. 389–468.   Google Scholar

Kowalik K. (2002): Euro i „europeizacja” polskiego słownictwa. „Język Polski” LXXXII/2, s. 81–87.   Google Scholar

Kreja B. (1993): Drobiazgi słowotwórcze: 31. O formancie -gate ‘afera, skandal’. „Język Polski” z. 1, s. 63–69.   Google Scholar

Kreja B. (1995): O różnych znaczeniach rzeczowników na -logia typu psychologia. „Język Polski” z. 2, s. 115–120.   Google Scholar

Kreja B. (2000): Pracoholicy i seksoholicy. [W:] tegoż: Mówię, więc jestem. Rozmowy o współczesnej polszczyźnie. Gdańsk, s. 44–47.   Google Scholar

Mycawka M. (2000): Derywaty z mega- we współczesnej polszczyźnie. „Język Polski” LXXX/1–2, s. 15–22.   Google Scholar

Ochmann D. (2000): Złożenia z cyber- we współczesnym języku polskim. „Język Polski” LXXX/1–2, s. 23–34.   Google Scholar

Ochmann D. (2004): Nowe wyrazy złożone o podstawie zdezintegrowanej. Kraków.   Google Scholar

Rybarski M. (2024): Za pomocą jakich terminów opisywać złożenia afiksoidalne? Propozycja całościowego systemu terminologicznego. „Język Polski” CIV/3, s. 88–104.
Crossref   Google Scholar

Ryzza-Woźniak A. (1999): O powszechnej euromanii, czyli o funkcjonowaniu cząstki euro- we współczesnej polszczyźnie. [W:] Język – teoria – dydaktyka. Red. R. Greszczuk. Rzeszów, s. 173–179.   Google Scholar

Ryzza-Woźniak A. (2000): Wpływ Unii Europejskiej na polszczyznę końca XX wieku. [W:] Zbiór referatów z konferencji Język trzeciego tysiąclecia, Kraków, 2–4 marca 2000. Red. G. Szpila. Kraków, s. 311–317.   Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2026-06-30

Cited By /
Share

Rybarski, M. (2026). Substantywne złożenia z członem psych(o)- we współczesnej polszczyźnie. Prace Językoznawcze, 28(2), 125–138. https://doi.org/10.31648/pj.12514

Mateusz Rybarski 
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
https://orcid.org/0009-0007-6009-0414