Empiryczna weryfikacja probabilistycznej koncepcji normy językowej na materiale polskim (badania pilotażowe)
Abstrakt
W artykule przedstawiona została empiryczna weryfikacja propozycji metodologicznej
w zakresie normatywistyki: weryfikacja probabilistycznej koncepcji normy językowej.
Zakłada ona, że struktury językowe użyte w tekstach wykazywać mogą większą
lub mniejszą probabilistyczną zgodność ze znormalizowanym wzorcem języka
(ZWJ). Znormalizowany wzorzec języka rozumiany jest jako centrum statystyczne
wynikające ze wzorów Gaussowskich, a dokładniej „obszar” rozkładu normalnego na
wykresie oscylujący wokół mediany i obejmujący jeden lub dwa centyle; natomiast
obszar znormalizowanych użyć języka znajdowałby się w granicach pierwszej sigmy.
Przeprowadziłem analizy – zgodnie z proponowaną w koncepcji teoretycznej – procedurą
czterech konstrukcji językowych uznawanych za błędy w języku polskim: *przyszłem/
przyszedłem; kartka papieru; *cofać się z powrotem; *włanczać/ włączać. Wynik analiz
zdają się wstępnie potwierdzać operatywność proponowanej koncepcji probabilistycznej,
a także – konieczność stworzenia lingwistycznego narzędzia cyfrowego: normalizatora,
w którym wykorzystane zostaną wzory Gaussowskie i narzędzia statystyczne służące
obliczeniu rozkładu normalnego zjawisk (tu: zjawisk językowych) zautomatyzowałyby
proces kodyfikacji zjawisk językowych zgodnie z probabilistyczną koncepcją normy
językowej.
Słowa kluczowe:
norma językowa, probabilistyczna koncepcja normy językowej,, weryfikacja probabilistycznej koncepcji normy językowej, normalizatorBibliografia
```Bąba S. (1981): Z zagadnień współczesnej normy językowej. „Studia Polonistyczne” IX, s. 27–36. Google Scholar
Bedyńska S., Cypryańska M. (red.) (2013): Statystyczny drogowskaz. 1: Praktyczne wprowadzenie do wnioskowania statystycznego. 2: Praktyczne wprowadzenie do analizy wariancji. Warszawa. Google Scholar
Buttler D., Kurkowska H., Satkiewicz H. (1971): Kultura języka polskiego. Zagadnienia poprawności gramatycznej. Warszawa. Google Scholar
Coșeriu E. (1952): Sistema, norma y habla. Montevideo. Google Scholar
Durkheim É. (2000): Zasady metody socjologicznej. Tłum. J. Szacki. Warszawa. Google Scholar
Shapiro S.S., Wilk M.B. (1965): An Analysis of Variance Test for Normality (Complete Samples). „Biometrika” Vol. 52, nr 3/4, s. 591–611.
Crossref
Google Scholar
Szczyszek M. (2025a): Akwizycja normy językowej. Czy zachodzi, jak i kiedy? Na przykładzie systemu słowotwórczego i – częściowo – leksykalnego. „Język Polski” CV/2, s. 30–40.
Crossref
Google Scholar
Szczyszek M. (2025b): Jak rozumieć trzeba normę językową? Kodyfikacja – od powtarzalności metanormotwórczej ku innowacyjnym możliwościom korpusologicznym i AI: probabilistyczna koncepcja normy językowej. [W:] Kultura komunikacji językowej – powtarzalność i innowacyjność. Tom dedykowany pamięci Profesora Stanisława Bąby w 10. rocznicę śmierci. Red. A. Piotrowicz-Krenc, M. Witaszek-Samborska, K. Skibski. Poznań, s. 267–281. Google Scholar
Wawrzynek J. (2007): Metody opisu i wnioskowania statystycznego. Wrocław. Google Scholar
Zabrocki L. (1963): Wspólnoty komunikatywne w genezie i rozwoju języka niemieckiego. Cz. I: Prehistoria języka niemieckiego. Wrocław–Warszawa–Kraków. Google Scholar
Zimny A. (2010): Statystyka opisowa. Materiały pomocnicze do ćwiczeń. Konin. Google Scholar
