Gwara warmińska jako tworzywo literatury w opowieści Joanny Wilengowskiej Król Warmii i Saturna
Katarzyna Sobolewska
Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk, Warszawahttps://orcid.org/0000-0002-1348-787X
Abstrakt
Artykuł poświęcony jest analizie językowej i stylistycznej tekstu opowieści Joanny Wilengowskiej.
Badanie tekstu przeprowadzono metodą filologiczną. Jego celem była odpowiedź
na pytanie, jak elementy gwary warmińskiej funkcjonują w tym tekście, gdzie i w jakiej
formie w nim występują, jakie treści komunikują i jaką rolę pełnią w utworze. Badanie
to wykazało, że systemowe formy warmińskie włączone w tekst ogólnopolski zabarwiają
go wyraźnym pierwiastkiem regionalnym, ale w nim nie dominują. Wprowadzają do
niego istotne treści fabularne: prezentują krajobraz kulturowy Warmii, różnicują sylwetki
bohaterów, zdają sprawę z pracy ich pamięci. Służą także do opisu warmińskiego
losu, pełnego krzywd oraz traum doznanych w czasie wojny i powojennej przemocowej
integracji. Ponadto część z nich tworzy zasób słownictwa familijnego, intymnego języka
rodziny opisanej w książce.
Słowa kluczowe:
gwara warmińska, stylizacja gwarowa, literatura warmińskaBibliografia
Basara A. (1987): Charakterystyka fonetyczna gwar Ostródzkiego, Warmii i Mazur według stanu z początku lat pięćdziesiątych. [W:] Słownik gwar Ostródzkiego, Warmii i Mazur. T. I. Red. Z. Stamirowska. Wrocław, s. 24–31. Google Scholar
Dubisz S. (1986): Stylizacja gwarowa w polskiej prozie trzydziestolecia powojennego (nurt ludowy w latach 1945–1975). Wrocław. Google Scholar
Handke K. (1995): Polski język familijny. Opis zjawiska. Warszawa. Google Scholar
Kurek H. (2017): Funkcja gwary w tekście. „Rozprawy Komisji Językowej ŁTN”. T. LXIV, s. 137–146. Google Scholar
Wilengowska J. (2024): Król Warmii i Saturna. Wołowiec. Google Scholar
Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
https://orcid.org/0000-0002-1348-787X
