Między pamięcią historii i zapomnieniem o cierpieniu. Echa "Dochodzenia" Petera Weissa w "Hotel Auschwitz" Corneliusa Schwalma
Jadwiga Gracla
Uniwersytet WarszawskiAbstrakt
In the presented sketch, the author tries to show how the perception and experience of the history and events related to the Shoah change in contemporary German film on the example of Cornelius Schwalm’s "Hotel Auschwitz". The film’s attempt at translating Peter Weiss’ extraordinary play "The Investigation and Journey to Auschwitz" reveals the condition of modern man. He perceives the extermination camp as an image frozen in time, a fragment of history that has already ended and, apart from the fact that it should be remembered and must not be denied, means nothing. It does not arouse reflection, does not scare, does not arouse sympathy for the victims. It’s just history. Which modern man does not want to understand, nor does he want to understand that the responsibility for what happened will never end.
Słowa kluczowe:
Auschwitz, extermination, Cornelius Schwalm, Weiss Investigation, Hotel Auschwitz, filmBibliografia
Assmann, A. (2003), Speichergedächtnis und Funktionsgedächtnis in Geschichte und Gegenwart. W: Rusterholz, P./Moser, R. (Hrsg.), Wir sind Erinnerung. Bern: Haupt: 181–196. Google Scholar
Assmann, A. (2005), Zur (Un)vereinbarkeit von Leid und Schuld in der deutschen Erinnerungsgeschichte. Zeitgeschichte 34(2): 68–77. Göttingen/Wien: V & R unipress/Vienna University Press. Google Scholar
Assmann, A./Frevert, U. (1999), Geschichtsvergessenheit – Geschichtsversessenheit: Vom Umgang mit deutschen Vergangenheiten nach 1945. Stuttgart: DVA. Google Scholar
Bab, J. (1959), Teatr współczesny. Od Meiningeńczyków do Piscatora. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. Google Scholar
Bähr, F. (2015), Der Holocaust im Spielfilm der 1960er Jahre. W: Fischer, T./Lorenz, M.N. (Hrsg.), Lexikon der „Vergangenheitsbewältigung“ in Deutschland: Debatten- und Diskursgeschichte des Nationalsozialismus nach 1945. Bielefeld: transcript: 181–182. Google Scholar
Berberich, C. (ed.) (2021), Trauma & Memory: The Holocaust in Contemporary Culture. London: Routledge.
Crossref
Google Scholar
Braun, K. (1984), Wielka reforma teatru w Europie. Ludzie – idee – zdarzenia. Wrocław/Warszawa/Kraków/Gdańsk/Łódź: Ossolineum. Google Scholar
Brauneck, M. (1982), Theater im 20. Jahrhundert. Hamburg: Rowohlt-Taschenbuch-Verlag. Google Scholar
Broch, H. (1998), Kilka uwag o kiczu i inne eseje. Warszawa: Czytelnik. Google Scholar
Hildebrandt, D. (1965), Ohne Applaus. Piscators Inszenierung der „Ermittlung“. Frankfurter Allgemeine Zeitung (21. Oktober): 20. Google Scholar
Insdorf, A. (2002), Indelible Shadows: Film and the Holocaust. Cambridge: Cambridge University Press.
Crossref
Google Scholar
Łysak, T. (2016), Od kroniki do filmu posttraumatycznego. Filmy dokumentalne o Zagładzie. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN. Google Scholar
Meyer, C./Gvelesiani, A. (Hrsg.) (2024), Postmemory und die Transformation der deutschen Erinnerungskultur (Band 11 der Reihe Medien und kulturelle Erinnerung). Berlin/Boston: De Gruyter.
Crossref
Google Scholar
Pavis, P. (1996), Słownik terminów teatralnych. Wrocław/Warszawa/Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Google Scholar
Piscator, E. (1983), Teatr polityczny. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe. Google Scholar
Saryusz-Wolska, M. (2023), Microhistories of Memory: Remediating the Holocaust by Bullets in Postwar West Germany. New York: Berghahn Books.
Crossref
Google Scholar
Schwartz, M./Weller, N./Winkel, H. (eds.) (2021), After Memory: World War II in Contemporary Eastern European Literatures. Berlin/Boston: De Gruyter.
Crossref
Google Scholar
Styan, J. (1995), Współczesny dramat w teorii i scenicznej praktyce. Wrocław/Warszawa/Kraków: Ossolineum. Google Scholar
Weiss, P. (1965), Die Ermittlung: Oratorium in 11 Gesängen. Frankfurt am Main: Suhrkamp. Google Scholar
Netografia Google Scholar
Hotel Auschwitz. https://www.imdb.com/title/tt10489552/ [dostęp: 2.03.2025]. Google Scholar
Laages, M. (2025), Die Ermittlung – Puppentheater Magdeburg. Die stummen Stühle. nachtkritik.de (27. Januar). https://www.nachtkritik.de/nachtkritiken/deutschland/sachsen-anhalt/magdeburg/puppentheater-magdeburg/die-ermittlung-puppentheater-magdeburg [dostęp: 2.03.2025]. Google Scholar
Müller, W. (2024), „Die Ermittlung“: Bewegender Film über Auschwitzprozess. NDR.de (22. Juli). https://www.ndr.de/kultur/film/tipps/Die-Ermittlung-Bewegender-Film-ueber Auschwitzprozess,ermittlung106.html [dostęp: 2.03.2025]. Google Scholar
Schlott, R. (2015), Vom Ende aller Gewissheiten – Auschwitz auf der Bühne. zeitgeschichte | online (1. Oktober). https://zeitgeschichte-online.de/geschichtskultur/vom-ende-aller-gewissheiten-auschwitz-auf-der-buehne [dostęp: 28.05.2025]. Google Scholar
Sonnenschein, U. (2018), Kritik zu Hotel Auschwitz. epd-film.de (21. Dezember). https://www.epd-film.de/filmkritiken/hotel-auschwitz [dostęp: 10.07.2025]. Google Scholar
Ueding, C. (2015), „Die Ermittlung“ von Peter Weiss. Das Schweigen über Auschwitz durchbrechen. Deutschlandfunk Kultur (19. Oktober). https://www.deutschlandfunkkultur.de/die-ermittlung-von-peter-weiss-das-schweigen-ueber-100.html [dostęp: 2.03.2025]. Google Scholar
Womela, P. (2025), Holokaust w niemieckiej kulturze pamięci. Tygodnik Powszechny 5 (25 stycznia). https://www.tygodnikpowszechny.pl/w-centrum-kultury-pamieci-32099 [dostęp: 2.03.2025]. Google Scholar
Wróblewski, A. (1966), Dochodzenie (recenzja). Panorama Północy (28 sierpnia). https://wspolczesny.pl/poprzednie_archiwum/arch/archiw66.html [dostęp: 2.03.2025]. Google Scholar
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Holocaust_films [dostęp: 27.05.2025]. Google Scholar
https://encyklopediateatru.pl/przedstawienie/25719/dochodzenie [dostęp: 2.03.2025]. Google Scholar
https://grotowski-institute.pl/wydarzenia/teatr-dokumentalny/ [dostęp: 2.03.2025]. Google Scholar
https://www.spoken-arts-festival.de/programm/16/die-ermittlung-von-peter-weiss/ [dostęp: 2.03.2025]. Google Scholar
https://www.theater-muenster.com/produktionen/die-ermittlung-265.html [dostęp: 2.03.2025]. Google Scholar
Uniwersytet Warszawski
Inne teksty tego samego autora
- Jadwiga Gracla, MAŁY BIES FIODORA SOŁOGUBA NA SCENACH POLSKICH , Acta Neophilologica: Tom 2 Nr XVII (2015): Acta Neophilologica
- Jadwiga Gracla, JEWREINOW W POWOJENNEJ POLSCE. (UWAGI O SPEKTAKLU TEATR ODWIECZNEJ WOJNY TEATRU WYBRZEŻE) , Acta Neophilologica: Tom 1 Nr XVII (2015): Acta Neophilologica
- Jadwiga Gracla, "Na dnie" Maksyma Gorkiego w interpretacji polskiego teatru (na przykładzie wybranych spektakli) , Acta Neophilologica: Tom 2 Nr XXVI (2024): Acta Neophilologica
