Epitafium Marii Luizy von der Groeben jako przyczynek do badań nad ponarską gałęzią rodu Groebenów

Małgorzata Chudzikowska-Wołoszyn

doi:10.31648/ep.12876

Published: 2026-06-30

No. XXVII/1 (2026)

The epitaph of Maria Luisa von der Groeben as a contribution to research on the Ponarien branch of the Groeben family

Małgorzata Chudzikowska-Wołoszyn

Echa Przeszłości

Section: ARTICLES

https://doi.org/10.31648/ep.12876

Abstract

The article examines a Latin epitaph of Maria Luisa von der Groeben (1711-1741) on the exterior facade of the church in Boguchławy (in the historical region of Oberland), which has not previously been documented in the scholarly literature. The inscription was authored and commissioned by Georg Heinrich von der Groeben (1701-1759), Maria's husband, heir to the nearby entail in Ponarien, and a member of one of the most prominent and affluent noble families of Prussia. The funerary epigraph provides valuable new information about the von der Groeben family. The source analysis indicates that the epitaph in Boguchwały makes an important contribution to the existing knowledge of the Ponarien branch of the von der Groeben family, enabling a more complete reconstruction of the genealogy of this lineage

Keywords:

East Prussian nobility, von der Groeben family, Oberland, Boguchwały, Protestant funerary art

Most read articles by the same author(s)

Małgorzata Chudzikowska-Wołoszyn, The Classical Provenance of Animalistic Metaphors in “De civilitate morum puerilium” by Erasmus of Rotterdam , Echa Przeszłości: No. XVIII (2017)
Małgorzata Chudzikowska-Wołoszyn, The Anti-Corruption Manifesto of Theodulf of Orleans. A Contribution to a Discussion about Literature of the Carolingian Era , Echa Przeszłości: No. XII (2011)
Małgorzata Chudzikowska-Wołoszyn, Flora in Charlemagne's Capitulary "Capitulare de villis" , Echa Przeszłości: No. XIII (2012)

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Chudzikowska-Wołoszyn, M. (2026). The epitaph of Maria Luisa von der Groeben as a contribution to research on the Ponarien branch of the Groeben family. Echa Przeszłości, (XXVII/1), 27–48. https://doi.org/10.31648/ep.12876

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Edycje źródłowe
Google Scholar

Lehndorff Hans, Dzienniki z Prus Wschodnich. Zapiski lekarza z lat 1945-47, tłum. Z. Owczarek, Warszawa 2013.
Google Scholar

Opracowania
Google Scholar

Bażanowski Rudolf, Kościoły i parafie Diecezji Mazurskiej. Przeszłość i teraźniejszość. Historia kościołów i parafii ewangelickich w zarysie ze szczególnym uwzględnieniem ich losów po 1945 r., t. 1, Olsztyn 2019.
Google Scholar

Białuński Grzegorz, Szlachta i dobra szlacheckie w starostwie ryńskim w Prusach Książęcych (do XVIII w.), „Komunikaty Warmińsko-Mazurskie”, nr 1, 1994, s. 13-22.
Google Scholar

Die Herren und Graffen von der Groeben – Ein Adelsgeschlecht in Ostpreußen, kat. wys. Die Herren und Graffen von der Groeben – Ein Adelsgeschlecht in Ostpreußen, Kulturzentrum Ostpreussen im Deutschordensschloß Ellingen, Ellingen 2022.
Google Scholar

Duncker Alexander, Ponarien w: Die Ländlichen Wohnsitze, Schlösser und Residenzen der ritterschaftlichen Grundbesitzer in der Preussischen Monarchie, t. 2, Berlin 1860, nr 78.
Google Scholar

Harasimowicz Jan, Mors janua vitae. Śląskie epitafia i nagrobki wieku reformacji, Wrocław 1992.
Google Scholar

Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 2001.
Google Scholar

Groeben Wolfgang, Die Grafen und Herren von der Groeben. Stammtafeln 1140-1993, Düsseldorf 1994.
Google Scholar

Gut-Czerwonka Anna, Wpływ reformacji i kontrreformacji na rozwój treści epitafiów Pomorza Środkowego – na przykładzie wybranych dzieł, „Przegląd Zachodniopomorski”, z. 4, 2018, s. 259-283.
Crossref
Google Scholar

Janicka Danuta, Rodzina von der Groeben i jej związki z Polską w XVII wieku., „Komunikaty Mazursko-Warmińskie”, nr 1, 1993, s. 33-51.
Google Scholar

Kneschke Ernst Heinrich, Grafen v. d. Gröben, Deutsche Grafen-Haeuser der Gegenwart in heraldischer, historischer und genealogischer Beziehung, t. 1, Leipzig 1852, s. 289-291.
Google Scholar

Krollmann Cristian, Friedrich von der Groeben, w: Altpreussische Biographie, t. 1, Marburg/Lahn 1974, s. 232.
Google Scholar

Krollmann Cristian, Heinrich von der Groeben, w: Altpreussische Biographie, t. 1, Marburg/Lahn 1974, s. 238.
Google Scholar

Krollmann Christian, Otto Friedrich von der Groeben, w: Altpreußische Biographie, t. 1, Marburg/Lahn 1974, s. 234.
Google Scholar

Kujawski Wojciech, Prusy Górne. Szlak wodny/ Ein Wasserweg, Olsztyn 2016.
Google Scholar

Kuropatnicki Ewaryst Andrzej, Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Xięstwie Litewskim, cz. 3, Warszawa 1789.
Google Scholar

Ledebur Leopold, Gröben, w: Adelslexicon der Preussischen Monarchie, t. 1, Berlin 1855, s. 286-288.
Google Scholar

Ledebur Leopold, Hoverbeck, w: Adelslexicon der Preussischen Monarchie, t. 1, Berlin 1855, s. 380.
Google Scholar

Morąg - z dziejów miasta i powiatu, red. Halina Jaworska, Maria Lossman, Olsztyn 1973, s. 59.
Google Scholar

Ogórek Zenon, Historyczny rys wsi i parafii Boguchwały, „Studia Elbląskie”, t. 5, 2003, s. 61-65.
Google Scholar

Perthes Julius, Trenck, von der, w: Gothaisches genealogisches Taschenbuch der freiherrlichen, Gotha 1876, s. 818-819.
Google Scholar

Sadurska-Kisiel Monika, Skałczyńska-Falaczyńska Maryla, Pałac w Ponarach. Studium historyczno-architektoniczne, t. 1, Warszawa 2020
Google Scholar

Straubel Rolf, Georg Heinrich von der Groeben, w: Biographisches Handbuch der preußischen Verwaltungs – und Justizbeamten 1740-1806/15, t. 1 (A-L), München 2009, s. 350.
Google Scholar

Wagner Marek, Friedrich von der Groeben w: Słownik biograficzny oficerów polskich drugiej połowy XVII wieku, t. 2, Oświęcim 2014, s. 103-105.
Google Scholar

Zedlitz-Neukirch Leopold, Groeben, die Grafen u. Herren von der, w: Neues Preussisches Adels-Lexicon oder genealogische und diplomatische Nachrirchten, Supplement Band, t. 5, Leipzig 1839, s. 190-196.
Google Scholar