Mimesis i anthropos albo o przymusie naśladownictwa. Dawkins – Tarde – Girard


Abstrakt

Memetyka to jedna ze współczesnych teorii kultury. Przyjmuje ona, że zasadniczym mechanizmem replikacji informacji pozagenetycznej jest naśladownictwo (Dawkins 1976), a życie społeczne i kultura to wynik podatności naszych umysłów na jednostki naśladownictwa – memy. Artykuł stanowi krytyczną syntezę stanowiska memetyków wobec ludzkiego mimetyzmu i przybliżając inne (filozoficzne, socjologiczne, antropologiczne, psychologiczne i neurobiologiczne) koncepcje naśladownictwa, zmierza do ugruntowania wyjściowej tezy memetyki, że człowiek jest zwierzęciem mimetycznym.

Słowa kluczowe

memy; mimesis; anthropos; Dawkins; Tarde; Girard

Blackmore S. (2002), Maszyna memowa, przeł. N. Radomski, Dom Wydawniczy Rebis, Po-znań.

Borkowski W., Nowak A. (2005), Wpływ społeczny jako model rozprzestrzeniania się memów, „Teksty z Ulicy. Zeszyt memetyczny” 9: 44-67.

Dawkins R. (1996), Samolubny gen, przeł. M. Skoneczny, Prószyński i S-ka, Warszawa.

Dawkins R. (2014), Kapłan Diabła. Opowieści o nadziei, kłamstwie, nauce i miłości, przeł. M. Lipa, Wydawnictwo Helion, Gliwice.

Dennett D. (1991), Consciousness Explained, Little Brown, Boston.

Gallese V. (2009), The Two Sides of Mimesis. Girard’s Mimetic Theory, Embodied Simulation and Social Identification, "Journal of Consciousness Studies" 16 (4): 21-44.

Gazzaniga M. (2013), Kto tu rządzi – ja czy mój mózg? Neuronauka a istnienie wolnej woli, przeł. A. Nowak, Smak Słowa, Sopot.

Girard R.(1983), Rzeczy ukryte od założenia świata, przeł. M. Goszczyńska, „Literatura na świecie” 12: 296-308.

Girard R. (1987), Kozioł ofiarny, przeł. M. Goszczyńska, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź.

Girad R. (1993), Sacrum i przemoc, przeł. M i J. Plecińscy, Brama, Poznań.

Girard R. (2006), Początki kultury, przeł. M. Romanek, Znak, Kraków.

Grant G. (2005), Leksykon memetyczny, przeł. D. Wężowicz-Ziółkowska, J. Polakowska, „Teksty z Ulicy. Zeszyt memetyczny” 9: 69-77.

Kulesza W. (2017), Efekt kameleona. Psychologia naśladownictwa, Scholar, Warszawa.

Latour B. (2014), Gabriel Tarde and the End of the Social, [in:] The Social in Question. New Bearings in History and the Social Sciences, P. Joyce (ed.), Routledge, London: 117-132.

Latour B. (2010), Splatając na nowo to, co społeczne. Wprowadzenie do teorii aktora-sieci, przeł. A. Derra, K. Abriszewski, Universitas, Kraków.

Marsden P. (2009), „Wirus kraksy” i śmierć Diany, przeł. M. Sośnicka, [w:] Infosfera. Meme-tyczne koncepcje kultury i komunikacji, D. Wężowicz-Ziółkowska (red.), WSZOP, Katowice.

Marsden P. (2000), Forefathers of Memetics: Gabriel Tarde and the Laws of Imitation, "Jour-nal of Memetics – Evolutionary Models of Information Transmission" 4, URL= http://cfpm.org/jom-emit/2000/vol4/marsden_p.html [accessed: 7.08.2018].

Marsden P. (1997), Crash Contagion and the Death of Diana: Towards a Memetic Paradigm for Understanding Mass Behavior, URL= http://www.viralculture.com/diana.htm [accessed: 7.08.2018].

Norman M.D., Hochberg F.G. (2005), The "Mimic Octopus" (Thaumoctopus mimicus n. gen. et sp.), a New Octopus from the Tropical Indo-West Pacific (Cephalopoda: Octopodidae), "Molluscan Research"25 (2): 57–70.

Tarde G. (1895), Les lois de l’imitation, Sladkine, Paris. [Réimpr. de l'éd. de Paris, 2016].

Tatarkiewicz W. (1976), Dzieje sześciu pojęć, PWN, Warszawa.

Urbańska A. (1997), Koncepcja mimesis Rene Girarda. „Etnografia Polska” XLI: 21-45.

Wężowicz-Ziółkowska D. (2008), Moc narrativum. Idee biologii we współczesnym dyskursie humanistycznym, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.
Pobierz

Opublikowane : 2019-01-18


Wężowicz-Ziółkowska, D. (2019). Mimesis i anthropos albo o przymusie naśladownictwa. Dawkins – Tarde – Girard. Humanistyka I Przyrodoznawstwo, (24), 361-373. https://doi.org/10.31648/hip.2637

Dobrosława Wężowicz-Ziółkowska  dobroslawa.wezowicz-ziolkowska@us.edu.pl
Uniwersytet Śląski, Wydział Filologiczny  Polska
https://orcid.org/0000-0001-8423-9198




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Teksty zaproponowane do "Humanistyki i Przyrodoznawstwa" nie powinny być nigdzie wcześniej publikowane. Wraz z przesłaniem tekstu redakcji Autor akceptuje, że w momencie zakwalifikowania tekstu do publikacji nasze czasopismo będzie stosowało licencję the Creative Commons Attribution (CC BY-NC). Na podstawie tej licencji autorzy zgadzają się, że ich prace mogą być zgodnie z prawem ponownie wykorzystywane do jakichkolwiek celów, za wyjątkiem celów komercyjnych, bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody ze strony autora lub wydawcy. Każdy może prace te czytać, pobierać, kopiować, drukować, rozpowszechniać oraz przetwarzać, pod warunkiem poprawnego oznaczenia autorstwa oraz oryginalnego miejsca publikacji. Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich utworów bez żadnych innych ograniczeń. Pełna informacja na temat licencji CC BY-NC

Oświadczenie autora do pobrania