Opublikowane: 2026-10-11

Błędne koło rozumienia. Teorie spiskowe jako hermeneutyka nieufności

Ewa Kozik
Media - Kultura - Komunikacja Społeczna
Dział: Artykuły
https://doi.org/10.31648/mcsc.11575

Teorie spiskowe jako hermeneutyka nieufności

Abstrakt

Artykuł podejmuje problem obecności teorii spiskowych w debacie publicznej jako przejawu tzw. „hermeneutyki nieufności” i analizuje ich funkcjonowanie w kontekście filozofii Hansa-Georga Gadamera oraz językowego obrazu świata Jerzego Bartmińskiego. W punkcie wyjścia wskazano na Gadamerowskie rozumienie hermeneutyki jako wydarzenia rozumienia zakorzenionego w języku, historyczności i dialogu, co pozwala lepiej zrozumieć mechanizmy interpretacyjne wykorzystywane przez twórców i odbiorców narracji spiskowych. Na tym tle omówiono konkretny przykład internetowej polemiki między raportem Zespołu ds. Dezinformacji a artykułem opublikowanym na portalu „WolneMedia”, wskazując na użyte w nim zabiegi retoryczne (np. ironia, kontrprzykład, delegitymizacja instytucji), które wzmacniają impresywność przekazu i wpisują się w strategię hermeneutyki nieufności. Zestawienie tych elementów z koncepcją językowego obrazu świata pozwala uchwycić sposób, w jaki alternatywne media kształtują poznawczą rzeczywistość odbiorców. Całość uzupełniona została refleksją nad zagrożeniami wynikającymi z zamknięcia się w błędnym kole podejrzliwości i negacji faktów. Artykuł proponuje też ramy interpretacyjne przydatne do diagnozy społeczeństwa zdominowanego przez postawy nieufności i alternatywne epistemologie.

Słowa kluczowe:

antropologia kulturowa, teorie spiskowe, hermeneutyka, media alternatywne, zaufanie

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Kozik, E. (2026). Błędne koło rozumienia. Teorie spiskowe jako hermeneutyka nieufności: Teorie spiskowe jako hermeneutyka nieufności. Media - Kultura - Komunikacja Społeczna, (22). https://doi.org/10.31648/mcsc.11575

Cited by / Share

Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.