Sytuacja języka polskiego w obcym otoczeniu językowym. Zarys problematyki (na przykładzie obwodu lwowskiego)

Anna Kostecka-Sadowa

Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków



Abstract

The objective of this paper is to present the situation of a Polish local dialect
in a foreign environment in Ukraine. The research was carried out among
the Poles who learnt Polish at home and in their everyday communication with
family members use a Polish local dialect.



Babiński G. (1981): Metodologiczne problemy badań odrębności kulturowych zbiorowości etnicznych w społeczeństwach pluralistycznych. [W:] Kultura skupisk polonijnych: materiały z sympozjum zorganizowanego przez Bibliotekę Narodową oraz Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk. Radziejowice, 22 i 23 IV 1980 [oprac. nauk. O.S. Czarnik, K. Groniowski]. Warszawa.   Google Scholar

Biłonożko E. (2013): Obcość języka ojczystego (lingwistyczna identyfikacja Polaków na Ukrainie). [W:] Studia Politologica Ucraino-Polona. Wyd. 3. Національна академія наук України, Інститут держави і права ім. В.М Корецького, Польська академія мистецтв і наук, Польське наукове товариство в Житомирі, s. 100–105, www.irbis-nbuv.gov.ua/.   Google Scholar

Cechosz I. (1995): Uwagi o fonetyce gwary Gródka Podolskiego. [W:] Studia nad polszczyzną kresową. T. VIII. Red. J. Rieger. Warszawa, s. 63–69.   Google Scholar

Cechosz I. (1999): Uwagi o gwarze wsi Lublany koło Sambora. [W:] Studia nad polszczyzną kresową. T. IX. Red. J. Rieger. Warszawa, s. 87–90.   Google Scholar

Cechosz I. (2001): Polska gwara wsi Oleszkowiec na Podolu. Fleksja imienna i werbalna. Kraków.   Google Scholar

Cechosz-Felczyk I. (2004): Słownictwo gwary Oleszkowiec i Hreczan (Greczan) na Podolu. Kraków.   Google Scholar

Dejna K. (1956): Gwara Milna. „Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego” IV, s. 5–41.   Google Scholar

Dejna K. (1984): W sprawie tzw. dialektów kresowych. „Język Polski” LXIV, s. 51–57.   Google Scholar

Dzięgiel E. (1995): Fleksja czasownika w gwarze Hałuszczyńców pod Tarnopolem. [W:] Studia nad polszczyzną kresową. T. VIII. Red. J. Rieger. Warszawa, s. 97–111.   Google Scholar

Dzięgiel E. (2000): Dawne a pochylone w kilku gwarach południowokresowych. [W:] Kontakty językowe polszczyzny na pograniczu wschodnim: prace ofiarowane Profesorowi Januszowi Riegerowi. Warszawa, s. 72–89.   Google Scholar

Dzięgiel E. (2001a): Polska gwara Sąsiadowic pod Samborem: fonetyka. [W:] Studia nad polszczyzną kresową. T. X. Red. J. Rieger. Warszawa, s. 105–124.   Google Scholar

Dzięgiel E. (2001b): Polska gwara wsi Zielonej na Podolu na tle innych gwar południowokresowych. Fleksja imienna i werbalna. Kraków.   Google Scholar

Dzięgiel E. (2003): Polszczyzna na Ukrainie. Sytuacja językowa w wybranych wsiach chłopskich i szlacheckich. Warszawa.   Google Scholar

Dzięgiel E., Czarnecka K., Kowalska D. (red.) (2012): Polskie dziedzictwo językowe na dawnych Kresach. Prace ofiarowane Profesorowi Januszowi Riegerowi. „Język Polski Dawnych Kresów Wschodnich”. T. 5. Warszawa.   Google Scholar

Harhala W. (1931): Gwara polska wsi Komarno. „Lud Słowiański”. T. II, z. 1, 2. Kraków.   Google Scholar

Hrabec S. (1955): O polskiej gwarze wsi Duliby w b. powiecie buczackim. „Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego”. T. III, s. 31–76.   Google Scholar

Język polski dawnych Kresów Wschodnich (1996–2012): T. 1–3. Red. J. Rieger. T. 4–5. Red. J. Rieger i D. Kowalska. Warszawa.   Google Scholar

Karaś M. (1998): Szlakiem zesłańców. Kraków.   Google Scholar

Korol L. (2009): Національно-культурна та мовна ідентичність учнів польських шкіл у Львові. „Мова і Культура” вип. 12, t. III (128).   Google Scholar

Korol L. (2015): Зв’язок керування у мовленні учнів польських шкіл Львова. [W:] Język polski i polonistyka w Europie Wschodniej: przeszłość i współczesność. Red. I. Bundza, E. Kowalewski, O. Śliwiński. Kijów, s. 136–142.   Google Scholar

Kostecka-Sadowa A. (2005): Współczesna polszczyzna południowokresowa na przykładzie Mościsk i okolic (uwagi o fonetyce i fleksji). „Język Polski” LXXXV, 3, s. 230–241.   Google Scholar

Kostecka-Sadowa A. (2008a): Słownictwo gwar polskich w Mościskach i wsiach okolicznych. [W:] Słownictwo kresowe: studia i materiały. Red. J. Rieger. Warszawa, s. 113–250.   Google Scholar

Kostecka-Sadowa A. (2008b): Міжмовні контакти в польських говірках Мостищини. [W:] Діалектологічні студії 7. Питання теорії і практики. Ред. Н. Хобзей. Львів, c. 71–76.   Google Scholar

Kostecka-Sadowa A. (2013): Wybrane tendencje słowotwórcze w polszczyźnie południowokresowej na przykładzie Mościsk i okolic. „Socjolingwistyka” 27, s. 153–161.   Google Scholar

Kostecka-Sadowa A. (2014): Zmiany i wahania rodzaju rzeczowników w gwarze Mościsk. [W:] Język w środowisku wiejskim. T. I. Red. M. Mączyński, E. Horyń. Collegium Columbinum. Kraków, s. 195–205.   Google Scholar

Kostecka-Sadowa A. (2015a): Znajomość dawnego słownictwa polskiego u Polaków zamieszkałych na Kresach południowo-wschodnich w aspekcie pokoleniowym. [W:] Dialog pokoleń. Red. E. Wierzbicka-Piotrowska. Warszawa, s. 293–300.   Google Scholar

Kostecka-Sadowa A. (2015b): Tendencje słowotwórcze w polszczyźnie południowokresowej Drohobycza. [W:] Dialog z tradycją. T. III: Język – komunikacja – kultura. Red. R. Dźwigoł, I. Steczko. Collegium Columbinum. Kraków, s. 437−447.   Google Scholar

Krasowska H. (2012): Mniejszość polska na południowo-wschodniej Ukrainie. Warszawa.   Google Scholar

Kremer A. (1870): Słowniczek prowincjonalizmów podolskich ułożony w Kamieńcu Podolskim w 1863 r. RTNK, Poczet III. T. XVIII. Kraków, s. 178–259.   Google Scholar

Kurzowa Z. (1985): Polszczyzna Lwowa i Kresów południowo-wschodnich do 1939 roku. Warszawa–Kraków.   Google Scholar

Kurzowa Z. (1993): O mowie Polaków na Kresach wschodnich. Warszawa.   Google Scholar

Lehr T. (1914): O mowie Polaków w Galicji wschodniej. „Język Polski” II, s. 40–51.   Google Scholar

Łesiów M. (1956): Polszczyzna na gruncie gwar zachodnio-ukraińskich. „Język Polski” XXXVI, s. 36–39.   Google Scholar

Łesiów M. (1958): Uwagi o fleksji i składni gwary hutniańskiej. „Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego”. T. IV, s. 95–112   Google Scholar

Mindak J. (1983): O bilingwizmie i interpretacji w opracowaniach polonistycznych ostatnich lat. „Język Polski” LXII, 3, s. 204–209.   Google Scholar

Miodunka W. (1990): Moc języka i jej znaczenie w kontaktach językowych i kulturowych. [W:] Język polski w świecie. Red. W. Miodunka. Warszawa−Kraków, s. 39–49.   Google Scholar

Ohorilko O. (2009): Зв’язок керування у писемному мовленні поляків Львова. „Проблеми слов’янознавства” вип. 58.   Google Scholar

Paryl W. (2004): Słownik gwary przesiedleńców ze wsi Tuligłowy koło Komarna. Kraków.   Google Scholar

Parylak P. (1877): Prowincjonalizmy mowy polskiej w Drohobyczu i okolicach. [W:] Zbiór wiadomości do antropologii krajowej. T. 1. Kraków.   Google Scholar

Rieger J. (1996): Identyfikacja narodowa i religijna Polaków na Ukrainie. [W:] Trudna tożsamość. Problemy narodowościowe i religijne w Europie Środkowo-Wschodniej w XIX i XX wieku. Materiały z międzynarodowej konferencji „Samoidentyfikacja narodowa i religijna a sprawa mniejszości narodowych i religijnych w Europie Środkowo-Wschodniej”.   Google Scholar

Lublin 19–21 października 1993. Red. J. Lewandowski. Materiały Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej. T. IX. Lublin.   Google Scholar

Rieger J. (1996): Identyfikacja narodowa i religijna Polaków na Ukrainie. [W:] Trudna tożsamość. Problemy narodowościowe i religijne w Europie Środkowo-Wschodniej w XIX i XX wieku. Red. nauk. J. Lewandowski. Lublin, s. 110–130.   Google Scholar

Rieger J., Cechosz I., Dzięgiel E. (2002): Język polski na Ukrainie w końcu XX wieku. Cz. 1: Stan i status. Cechy charakterystyczne. Polszczyzna w Lwowskiem, Tarnopolskiem i na Podolu. Teksty. Warszawa.   Google Scholar

Rieger J., Cechosz-Felczyk I., Dzięgiel E. (2007): Język polski na Ukrainie w końcu XX wieku. Cz. 2: Polszczyzna w Lwowskiem, Żytomierskiem i na Podolu. Teksty. Kraków.   Google Scholar

Rudnicki S. (2000): Gwara polska wsi Korczunek koło Żytomierza. Warszawa.   Google Scholar

Sierociuk J. (2003): Założenia metodologiczne badań języka wsi. „Poznańskie Spotkania Językoznawcze”. Red. Z. Krążyńska i Z. Zagórski. T. XI. Poznań, s. 131–136.   Google Scholar

Smith A.D (1991): National Identity. Nevada.   Google Scholar

Słownictwo kresowe: studia i materiały (2008). Red. J. Rieger. Warszawa.   Google Scholar

Studia nad polszczyzną kresową (1982–2010). T. I–VI. Red. J. Rieger i W. Werenicz. Wrocław. T. VII–XII. Red. J. Rieger. Warszawa.   Google Scholar

Weinreich U. (1979): Languages In Contact. New York.   Google Scholar

Wierzbicka A. (1990): Podwójne życie człowieka dwujęzycznego. [W:] Język polski w świecie. Red. W. Miodunka. Warszawa−Kraków, s. 71–104.   Google Scholar

Zielińska A. (1996): Wielojęzyczność staroobrzędowców mieszkających w Polsce. Warszawa.   Google Scholar

Zielińska M. (2011): Rola polszczyzny w życiu młodych użytkowników języka polskiego na Ukrainie Zachodniej. [W:] Język. Komunikacja. Informacja. Red I. Koutny, P. Nowak, s. 127–134.   Google Scholar

Zielińska M. (2015): Комунікативна компетенція польськомовної молоді західноукраїнських областей. [W:] Język polski i polonistyka w Europie Wschodniej: przeszłość i współczesność. Red. I. Bundza, E. Kowalewski, O. Śliwiński. Kijów, s. 107–117.   Google Scholar

Zieniukowa J. (2006): Język mniejszości w komunikowaniu społecznym. Studia nad funkcjonowaniem języków łużyckich w XIX i XX wieku. Warszawa.   Google Scholar

http://wspolnotapolska.org.pl/polonia_w_liczbach.html   Google Scholar

http://www.stat.gov.pl/gus/5840_4520_PLK_HTML.html   Google Scholar


Published
2020-06-17

Cited by

Kostecka-Sadowa, A. (2020). Sytuacja języka polskiego w obcym otoczeniu językowym. Zarys problematyki (na przykładzie obwodu lwowskiego). Prace Językoznawcze, 19(2), 73–86. Retrieved from https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/pj/article/view/5600

Anna Kostecka-Sadowa 
Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków



License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Access to the electronic edition of the journal is open (open access). It does not require any fees, logging in or providing personal data. Every person, regardless of race, gender, sexual orientation, ethnic origin, nationality, faith or political opinion, may read articles published in "Prace Językoznawcze", download versions of texts in PDF file format, identical to the printed version, and submit for publication texts of their authorship, concerning linguistic issues and meeting editorial substantive and editorial requirements and academic ethical standards binding in science.

Authors of texts may place PDF files with their texts or the entire issue of a journal on scientific Internet portals, indicating the source of the text. The number of PDF files to be used is unlimited. It is forbidden to use the texts commercially or to derive material benefits from them. The Editorial Board has the right to publish the received texts in printed and electronic editions and to disseminate their entirety as well as abstracts and keywords on the website of the journal, the publishing platform of the University of Warmia and Mazury, in printed editions and in Internet scientific databases.