The lexicographic description of feminine forms in PlWordNet: the current state and future perspectives
Bartłomiej Alberski
Politechnika Wrocławskahttps://orcid.org/0000-0002-9099-6627
Hubert Jankowski
Uniwersytet Warszawskihttps://orcid.org/0000-0001-7120-9889
Abstract
The aim of the study is to present a method of describing feminine forms (nouns referring
to humans with female gender) in plWordNet and to indicate possible directions of its
development. One of them could be increasing the quality of natural language processing
(NLP), for which the resource is used. plWordNet as a relational dictionary is based on
clustering lexical units into synonymous lexical units (synsets) connected by a network
of morphosemantic relations. One of the relations at the unit level is the femininity relation,
which is responsible for connecting feminine derivatives with their derivational base.
The study presents various types of feminine forms along with their derivational
mechanisms and possible interpretations. The authors describe the current methodological
solutions in plWordNet. They also propose possible further developments, including
expanding the list of relations, such as introducing a masculinity relation describing
an increasingly common type of derivation: przedszkolanka => przedszkolanek ‘female
kindergarten teacher => male kindergarten teacher,’ niania => nianiek ‘female nanny =>
male nanny.’ Currently, malarka ‘female painter’ is presented as being derived from the
noun malarz ‘male painter,’ but another interpretation may suggest malować ‘to paint’ as
the base for malarka. This approach makes it possible to introduce a change in the way
derivational relations are described, from the current systematic recognition of feminine
forms as derivatives from their masculine counterparts, to analogous systems where
the base may be a verb that forms two mutational derivatives: feminine and masculine.
Furthermore, it also enables to offer a description of neutral forms, which are currently
becoming more widespread, e.g. malować ‘to paint’ => malarx ‘non-binary painter.’
Keywords:
plWordNet, feminine form, masculine form, personal names, lexicography, morpho-semantic relationsReferences
Bevilacqua M., Navigli R. (2020): Breaking through the 80% glass ceiling: Raising the state of the art in word sense disambiguation by incorporating knowledge graph information. „Proceedings of the conference-Association for Computational Linguistics. Meeting”. Association for Computational Linguistics.
Crossref
Google Scholar
Bogusławski A. (1987): Obiekty leksykograficzne a jednostki języka. [W:] Studia z polskiej leksykografii współczesnej. Red. Z. Saloni. T. II. Białystok, s. 13–34. Google Scholar
Boroditsky L., Schmidt L., Phillips W. (2003): Sex, syntax, and semantics. „Language in Mind: Advances in the Study of Language and Thought”, s. 61–79.
Crossref
Google Scholar
Chudzik A. (2022): Wiolka mówi o obrzydliwych rzeczach. O semantyce i funkcji nazw intymnych części ciała w kobiecym stand-upie. „Academic Journal of Modern Philology”. Vol. 15, s. 127–142. Google Scholar
Drobniak N. (2013): Wpływ określania kobiet żeńską formą nazw zawodów na ich postrzeganie społeczne i zarobki [praca magisterska na prawach rękopisu]. Google Scholar
Dyszak A. (2024): Formy męsko- i żeńskoosobowe a niebinarni użytkownicy polszczyzny. U źródeł nowych zjawisk leksykalno-gramatycznych we współczesnym języku polskim. „Język Polski” CIV, z. 1, s. 32–47.
Crossref
Google Scholar
Dziob A., Dobrowolska-Pigoń M., Nowakowska B., Wieczorek J. (2020): Procedura korekty Słowosieci. Wrocław. Google Scholar
Fellbaum Ch., Osherson A., Clark P. (2007): Putting semantics into WordNet’s morphosemantic links, Human Language Technology. Challenges of the Information Society: Third Language and Technology Conference, LTC 2007, Poznan, Poland, October 5–7, 2007. „Revised Selected Papers 3”. Red. Z. Vetulani, H. Uszkoreit. Springer Berlin Heidelberg, s. 350–358. Google Scholar
Formanowicz M., Bedynska S., Cisłak A., Braun F., Sczesny S. (2013): Side effects of genderfair language: How feminine job titles influence the evaluation of female applicants. „European Journal of Social Psychology” 43, s. 62–71.
Crossref
Google Scholar
Gębka-Wolak M. (2022): Językowe wykładniki niebinarności płci w polszczyźnie. Cz. 2: Innowacje a system i tendencje rozwojowe. „Prace Językoznawcze” XXIV/1, s. 101–116. Google Scholar
Grzegorczykowa R., Puzynina J. (1984): Słowotwórstwo. [W:] Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia. Red. R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel. Warszawa, s. 307–407. Google Scholar
Hodel L., Formanowicz M., Sczesny S., Valdrová J., von Stockhausen L. (2017): Gender-fair language in job advertisements: A cross-linguistic and cross-cultural analysis. „Journal of Cross-Cultural Psychology” 48, s. 384–401.
Crossref
Google Scholar
Hołojda-Mikulska K. (2016): Dyskusje o feminatywach na łamach „Języka Polskiego” w latach 1945–1989. „Język Polski” XCVI, z. 2, s. 89–97.
Crossref
Google Scholar
Jankowski H. (2021): W obronie języka czy w obawie przed zmianą? Manipulacje językowe w prawicowych tekstach publicystycznych o nazwach żeńskich. „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica” 55, s. 73–87.
Crossref
Google Scholar
Janz A., Piasecki M. (2023): Word Sense Disambiguation Based on Iterative Activation Spreading with Contextual Embeddings for Sense Matching. „Proceedings of the 12th Global Wordnet Conference”, s. 140–149. Google Scholar
Karwatowska M., Szpyra-Kozłowska J. (2005): Lingwistyka płci. Ona i on w języku polskim. Lublin. Google Scholar
Kelman D. (2024): Prezydentki w Polsce. Tym kobietom zaufali wyborcy w wyborach samorządowych, https://i.pl/prezydentki-w-polsce-tym-kobietom-zaufali-wyborcy-wwyborach-samorzadowych/ar/c1-18479639 Google Scholar
, dostęp: 05.05.2024. Google Scholar
Kołodziejek E. (2022): Normatywne aspekty komunikacji inkluzywnej. „Studia Językoznawcze. Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny” 21, s. 23–34.
Crossref
Google Scholar
Krysiak P. (2016): Feminatywa w polskiej tradycji leksykograficznej. „Wrocławskie Rozprawy Komisji Językowej” 42, s. 83–90. Google Scholar
Krysiak P., Małocha-Krupa A. (2020): Feminatywum, feminatyw, nazwa żeńska, żeńska końcówka – problemy terminologiczne. „Oblicza Komunikacji” 12, s. 229–238.
Crossref
Google Scholar
Lakoff R. (1973): Language and woman’s place. „Language in Society” 2.1, s. 45–79.
Crossref
Google Scholar
Latos A. (2020): Feminatywy w stanowiskach Rady Języka Polskiego. Język a ewolucja normy społecznej. „Postscriptum Polonistyczne” 2(26), s. 227–242.
Crossref
Google Scholar
Lyons J. (1995) Linguistics Semantics: An Introduction. Cambridge.
Crossref
Google Scholar
Łaziński M. (2006): O panach i paniach: polskie rzeczowniki tytularne i ich asymetria rodzajowo-płciowa. Warszawa. Google Scholar
Łaziński M. (2023): Feminatywy oraz inne spory o słowa. Próba diagnozy i propozycje pozytywne. „Socjolingwistyka” 37(1), s. 345–368.
Crossref
Google Scholar
Małocha-Krupa A. (2018): Feminatywum w uwikłaniach językowo-kulturowych. Wrocław. Google Scholar
Małocha-Krupa A. (red.) (2015): Słownik nazw żeńskich polszczyzny. Wrocław. Google Scholar
Maziarz M., Piasecki M., Szpakowicz S. (2013): The chicken-and-egg problem in wordnet design: synonymy, synsets and constitutive relations. „Language Resources and Evaluation” 47, s. 769–796.
Crossref
Google Scholar
Miller G., Beckwith R., Fellbaum C., Gross D., Miller K. (1990): Introduction to WordNet: An on-line lexical database. „International Journal of Lexicography” 3(4), s. 235–244.
Crossref
Google Scholar
Nitsch K. (1951): Uwagi o nazwiskach kobiet zamężnych i panien. „Język Polski” XXXI, s. 62–68. Google Scholar
Pawłowski E. (1951): Baran mówi o Kowal, „Język Polski” XXXI, s. 49–62. Google Scholar
Piasecki M., Broda B., Szpakowicz S. (2009): A wordnet from the ground up. Wrocław. Google Scholar
Rada Języka Polskiego (2024): https://rjp.pan.pl/, dostęp: 16.05.2024. Google Scholar
Rada Języka Neutralnego (2021): https://zaimki.pl/manifest, dostęp: 11.05.2024. Google Scholar
Saussure de F. (1991): Kurs językoznawstwa ogólnego. Przekład K. Polański. Warszawa. Google Scholar
Statystyki Słowosieci 5.0 – statystyki na stronie https://slowosiec.pl/about/project#statistics, dostęp: 10.09.2024. Google Scholar
Szpyra-Kozłowska J. (2021): Nianiek, ministra i japonki. Eseje o języku i płci. Kraków. Google Scholar
Tarnowski S. (1880): Do Pana…P… „Ziarno”. Red. T. Czapelski. Warszawa, s. 43–46. Google Scholar
Tomaszewska A., Jamka A. (2024): Język wrażliwy na płeć w sejmie i senacie: badanie korpusowe strategii feminizacji i neutralizacji w polskim dyskursie parlamentarnym. „Język Polski” CIV, z. 4, s. 35–48.
Crossref
Google Scholar
Walkiewicz A. (2022): Językowe wykładniki niebinarności płci w polszczyźnie. Cz. 1: Wprowadzenie do problematyki i próba systematyzacji. „Prace Językoznawcze” XXIV/1, s. 85–100.
Crossref
Google Scholar
Waszyńska K., Zachorska M., Klon W. (2022): Feminatywy w edukacji seksualnej – czy (nie) warto ich stosować? : Feminatywy a edukacja seksualna. „Podstawy Edukacji” 15, s. 119–132.
Crossref
Google Scholar
Wołk M. (2024): Kobiecy i męski świat. O asymetrii funkcjonalnej przymiotników określających przynależność do płci. „Język Polski” CIV, z. 1, s. 5–16.
Crossref
Google Scholar
Woźniak E. (2014): Język a emancypacja, feminizm, gender. „Rozprawy Komisji Językowej” 60, s. 295–312. Google Scholar
Wtorkowska M. (2019): O żeńskich formach nazw zawodów, tytułów i stanowisk w języku polskim. „Slavistična revija” 67.2, s. 223–232. Google Scholar
Zachorska M. (2023): Żeńska końcówka języka. Poznań. Google Scholar
Zdanowicz A. (red.) (1861): Słownik wileński. Wilno, https://eswil.ijp.pan.pl/index.php?, dostęp: 20.05.2024. Google Scholar
