When sexual abuse becomes fun. Reconstructions of media messages from a media linguistics perspective

Aleksandra Kalisz

Uniwersytet Śląski w Katowicach
https://orcid.org/0000-0003-3696-1535


Abstract

The aim of the article is to scrutinize mechanisms governing media messages following a strong thematic stimulus, such as the events taking place in Dąbrowa Górnicza [a sexual scandal involving the clergy]. The study concerns news reports related to the analysed case, published on the official websites of selected media houses between September 20, 2023 and January 15, 2024, as well as comments from Facebook users appearing under posts by Gazeta Wyborcza and the DEON.pl portal. The applied media linguistics parameters, or more precisely, multimodal analysis and the scrutiny of linguistic means
of expressing values, made it possible to see in institutional senders’ messages not
only two different visions of the described event, but also well-thought-out strategies
of managing what their profiled recipients were supposed to think. Their actions may
have resulted in labelling visible in prosumers’ statements, which led to a significant
indexicality of communication. Thus, the collected research material could be seen as
pointing to a low level of mentalization in both broadcasting groups. However, the tools
which are being developed to measure the level of mentalization in the media space will
facilitate more precise determination of the temporal states of mind of potential Homo
mediens in the future.


Keywords:

media linguistics, mentalization, media image of the world, valuation in language, Homo mediens


Allen J.G., Fonagy P., Bateman A.W. (2014): Mentalizowanie w praktyce klinicznej. Przekład M. Cierpisz. Kraków.   Google Scholar

Czachur W. (2020): Lingwistyka dyskursu jako integrujący program badawczy. Wrocław.   Google Scholar

DEON.pl (2023): Kuria w Sosnowcu: Ks. Tomaszowi Z. grożą najcięższe kary kanoniczne, https://deon.pl/kosciol/kuria-w-sosnowcu-ks-tomaszowi-z-groza-najciezsze-karykanoniczne,2632139   Google Scholar

, dostęp: 06.10.2023.   Google Scholar

Drabik-Frączek B. (2014): „Twarz” jako tożsamość (w ujęciu Ervinga Goffmana, Penelopy Brown i Stevena Levinsona) i strategie jej obrony, ochrony oraz naruszania w komunikacji interpersonalnej. [W:] „Zielonogórskie Seminaria Językoznawcze” 2013: Tożsamość w komunikowaniu. Red. M. Steciąg, M. Bugajski. Zielona Góra, s. 73–84.
Crossref   Google Scholar

Festinger L. (2007): Teoria dysonansu poznawczego. Warszawa.   Google Scholar

Fleischer M. (2020): Desemantyzacja komunikacji i jej indeksalizacja. Kraków.   Google Scholar

Hamann Ch. (2011): Indeks, ikona i symbol. O stosunku fotografii, historii (czasu) i pamięci. „Kultura i Społeczeństwo” 4, s. 107–127.
Crossref   Google Scholar

Jakosz M. (2016): Wartościowanie w internetowych komentarzach do artykułów prasowych dotyczących stosunków niemiecko-polskich. Próba analizy pragmalingwistycznej. Katowice.   Google Scholar

Januszewska E. (2009): Uwarunkowania strategii regulacji emocji złości, lęku i smutku u młodzieży. [W:] Wybrane zagadnienia z psychologii klinicznej i osobowości. Psychologia kliniczna nastolatka. Red. L. Szewczyk, E. Talik. Lublin, s. 235–258.   Google Scholar

Jaros A. (2018): Kształtowanie się i stabilność przekonań w zachowaniach agresywnych – analiza doświadczeń biograficznych (case study). „Psychologia Wychowawcza” 14, s. 192–203.
Crossref   Google Scholar

Keplinger A. (2018): Wstyd i organizacyjne zachowania obywatelskie. „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 512, s. 75–84.
Crossref   Google Scholar

Kępa-Figura D., Nowak P. (2006): Językowy obraz świata a tekstowy obraz świata. „Zeszyty Prasoznawcze” 1–2, s. 51–62.   Google Scholar

Klug N.-M. (2022): Multimodalna semantyka tekstu i dyskursu. [W:] Dyskurs, media, multimodalność. Przyczynek do dialogu germanistyczno-polonistycznego. T. 9. Red. W. Czachur, A. Hanus, D. Miller. Wrocław–Dresden, s. 241–269.   Google Scholar

Kochan M. (1994): „Przyklejanie etykietek”, czyli o negatywnym określaniu przeciwnika. [W:] „Język a Kultura”. T. 11: Język polityki a współczesna kultura polityczna”. Red. J. Anusiewicz, B. Siciński, s. 85–89.   Google Scholar

Lickel B., Schmader T., Curits M., Scarnier M., Ames D.R. (2005): Vicarious shame and guilt. „Group Processes and Intergroup Relations” 8, s. 145–157.
Crossref   Google Scholar

Lisowska-Magdziarz M. (2019): Znaki na uwięzi. Od semiologii do semiotyki mediów. Kraków.
Crossref   Google Scholar

Maćkiewicz J. (2016): Jak można badać przekazy multimodalne. „Język Polski” 2, s. 18–27.
Crossref   Google Scholar

McQuail D. (2007): Teoria komunikowania masowego. Przekład M. Bucholc, A. Szulżycka. Warszawa.   Google Scholar

Mead G.H. (1975): Umysł, osobowość i społeczeństwo. Przekład Z. Wolińska. Warszawa.   Google Scholar

Miąso J. (2013): Starcie paradygmatów koncepcji człowieka – homo sapiens sapiens kontra homo mediens – konieczność sięgania głębiej ku pozytywnemu pedagogicznemu modelowaniu. [W:] Człowiek – media – edukacja. Red. J. Morbitzer, E. Musiał. Kraków, s. 245–254.   Google Scholar

Morbitzer J. (2017): Współczesny uczeń jako homo mediens – edukacyjne implikacje. „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas. Pedagogika” 14, s. 71–81.   Google Scholar

Pietraszewski M. (2024): Aresztowano księdza Tomasza, który zorganizował gejowskie party w Dąbrowie Górniczej. Grozi mu 10 lat więzienia, „Gazeta Wyborcza”, https://sosnowiec.wyborcza.pl/sosnowiec/7,93867,30583114,aresztowano-ksiedza-tomasza-ktoryzorganizowal-gejowskie.html   Google Scholar

, dostęp: 11.01.2024.
Crossref   Google Scholar

Pisarek W. (2002): Słowa sztandarowe i ich publiczność. Kraków.   Google Scholar

Ptaszek G. (2015): Jak badać medialny obraz świata? [W:] Współczesne media. Medialny obraz świata. T. 1: Zagadnienia teoretyczne. Red. I. Hofman, D. Kępa-Figura. Lublin, s. 13–23.   Google Scholar

Puzynina J. (2004): Problemy wartościowania w języku i w tekście. „Etnolingwistyka” 16, s. 179–189.   Google Scholar

Robinson M.D., Watkins E.R., Harmon-Jones E. (2013): Cognition and Emotion. [W:] Handbook of Cognition and Emotion. Red. M.D. Robinson, E.R. Watkins, E. Harmon-Jones. New York, s. 3–16.   Google Scholar

Rozado, Hughes, Halberstadt (2022): Longitudinal analysis of sentiment and emotion in news media headlines using automated labelling with Transformer language models, „Plos One”, https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0276367
Crossref   Google Scholar

, dostęp: 29.08.2024.   Google Scholar

Skowronek B. (2013): Mediolingwistyka. Wprowadzenie. Kraków.   Google Scholar

Skowronek B. (2024): Mediolingwistyka. Dekadę później. Kraków.   Google Scholar

Sojda S. (2012): Kontrasty eufemistyczno-dysfemistyczne w lingwistyce słowackiej i polskiej. [W:] Linguarum silva. T. 1: Opozycja – przeciwieństwo – kontrast w języku i tekście. Red. B. Mitrenga. Katowice, s. 123–134.   Google Scholar

Szulińska J. (2009): Jak odróżnić presupozycję od implikatury? „Rocznik Kognitywistyczny” 3, s. 151–159.   Google Scholar

Szczepaniak J. (2017): Wartościowanie jako praktyka komunikacyjna (na przykładzie tekstów prasowych z dziedziny gospodarki i ekonomii). „LingVaria” 2(24), s. 57–69.
Crossref   Google Scholar

Wojciszke B. (2001): Postawy i ich zmiana. [W:] Psychologia. Podręcznik akademicki. T. 3. Red. J. Strelau. Gdańsk, s. 79–106.   Google Scholar

Wojciszke B. (2004): Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej. Warszawa.   Google Scholar

Wojtak M. (2012): Homilia jako wartość – wartość w homilii – homiletyczne wartościowanie. „Ethos” 1−2(97–98), s. 151−173.   Google Scholar

Zdunkiewicz-Jedynak D. (1996): Językowe środki perswazji w kazaniu. Kraków.   Google Scholar

Znaniecki F. (1973): Socjologia wychowania. T. II: Urabianie osoby wychowanka. Warszawa.   Google Scholar


Published
2026-03-31

Cited by

Kalisz, A. (2026). When sexual abuse becomes fun. Reconstructions of media messages from a media linguistics perspective. Papers in Linguistics, 28(1), 89–107. https://doi.org/10.31648/pj.12281

Aleksandra Kalisz 
Uniwersytet Śląski w Katowicach
https://orcid.org/0000-0003-3696-1535