Kiedy nadużycie seksualne staje się zabawą. Rekonstrukcje przekazów medialnych z perspektywy mediolingwistycznej
Abstract
Celem artykułu jest przyjrzenie się mechanizmom rządzącym medialnymi przekazami realizowanymi na skutek silnego bodźca tematycznego, za jaki niewątpliwie należy uznać zdarzenia rozgrywające się w Dąbrowie Górniczej. Przedmiotem badań autorka czyni wiadomości odnoszące się do badanej sprawy, zamieszczone na oficjalnych stronach internetowych wybranych domów medialnych między 20 września 2023 a 15 stycznia 2024 r., oraz komentarze użytkowników platformy Facebook, pojawiające się pod postami „Gazety Wyborczej” i portalu DEON.pl. Zastosowane parametry mediolingwistyki, a ściślej analiza multimodalna oraz obserwacja językowych środków wyrażania wartości, pozwoliły dostrzec w przekazach instytucjonalnych nadawców nie tylko dwie odmienne wizje opisywanego zdarzenia, lecz także przemyślaną strategię zarządzania stanami umysłu projektowanego odbiorcy. Efektem podejmowanych przez nadawców działań może być widoczne w wypowiedziach prosumentów etykietowanie prowadzące w znacznym stopniu do indeksalizacji komunikacji. Zebrany materiał badawczy wskazywałby więc na niski poziom mentalizacji obu grup nadawczych. Opracowywane narzędzia służące do pomiaru poziomu mentalizacji w przestrzeni medialnej pozwolą jednak w przyszłości precyzyjniej określić czasowe stany umysłu potencjalnego homo mediens.
Schlagworte:
mediolingwistyka, mentalizacja, medialny obraz świata, wartościowanie w języku, homo mediensLiteraturhinweise
Allen J.G., Fonagy P., Bateman A.W. (2014): Mentalizowanie w praktyce klinicznej. Przekład M. Cierpisz. Kraków. Google Scholar
Czachur W. (2020): Lingwistyka dyskursu jako integrujący program badawczy. Wrocław. Google Scholar
DEON.pl (2023): Kuria w Sosnowcu: Ks. Tomaszowi Z. grożą najcięższe kary kanoniczne, https://deon.pl/kosciol/kuria-w-sosnowcu-ks-tomaszowi-z-groza-najciezsze-karykanoniczne,2632139 Google Scholar
, dostęp: 06.10.2023. Google Scholar
Drabik-Frączek B. (2014): „Twarz” jako tożsamość (w ujęciu Ervinga Goffmana, Penelopy Brown i Stevena Levinsona) i strategie jej obrony, ochrony oraz naruszania w komunikacji interpersonalnej. [W:] „Zielonogórskie Seminaria Językoznawcze” 2013: Tożsamość w komunikowaniu. Red. M. Steciąg, M. Bugajski. Zielona Góra, s. 73–84.
Crossref
Google Scholar
Festinger L. (2007): Teoria dysonansu poznawczego. Warszawa. Google Scholar
Fleischer M. (2020): Desemantyzacja komunikacji i jej indeksalizacja. Kraków. Google Scholar
Hamann Ch. (2011): Indeks, ikona i symbol. O stosunku fotografii, historii (czasu) i pamięci. „Kultura i Społeczeństwo” 4, s. 107–127.
Crossref
Google Scholar
Jakosz M. (2016): Wartościowanie w internetowych komentarzach do artykułów prasowych dotyczących stosunków niemiecko-polskich. Próba analizy pragmalingwistycznej. Katowice. Google Scholar
Januszewska E. (2009): Uwarunkowania strategii regulacji emocji złości, lęku i smutku u młodzieży. [W:] Wybrane zagadnienia z psychologii klinicznej i osobowości. Psychologia kliniczna nastolatka. Red. L. Szewczyk, E. Talik. Lublin, s. 235–258. Google Scholar
Jaros A. (2018): Kształtowanie się i stabilność przekonań w zachowaniach agresywnych – analiza doświadczeń biograficznych (case study). „Psychologia Wychowawcza” 14, s. 192–203.
Crossref
Google Scholar
Keplinger A. (2018): Wstyd i organizacyjne zachowania obywatelskie. „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 512, s. 75–84.
Crossref
Google Scholar
Kępa-Figura D., Nowak P. (2006): Językowy obraz świata a tekstowy obraz świata. „Zeszyty Prasoznawcze” 1–2, s. 51–62. Google Scholar
Klug N.-M. (2022): Multimodalna semantyka tekstu i dyskursu. [W:] Dyskurs, media, multimodalność. Przyczynek do dialogu germanistyczno-polonistycznego. T. 9. Red. W. Czachur, A. Hanus, D. Miller. Wrocław–Dresden, s. 241–269. Google Scholar
Kochan M. (1994): „Przyklejanie etykietek”, czyli o negatywnym określaniu przeciwnika. [W:] „Język a Kultura”. T. 11: Język polityki a współczesna kultura polityczna”. Red. J. Anusiewicz, B. Siciński, s. 85–89. Google Scholar
Lickel B., Schmader T., Curits M., Scarnier M., Ames D.R. (2005): Vicarious shame and guilt. „Group Processes and Intergroup Relations” 8, s. 145–157.
Crossref
Google Scholar
Lisowska-Magdziarz M. (2019): Znaki na uwięzi. Od semiologii do semiotyki mediów. Kraków.
Crossref
Google Scholar
Maćkiewicz J. (2016): Jak można badać przekazy multimodalne. „Język Polski” 2, s. 18–27.
Crossref
Google Scholar
McQuail D. (2007): Teoria komunikowania masowego. Przekład M. Bucholc, A. Szulżycka. Warszawa. Google Scholar
Mead G.H. (1975): Umysł, osobowość i społeczeństwo. Przekład Z. Wolińska. Warszawa. Google Scholar
Miąso J. (2013): Starcie paradygmatów koncepcji człowieka – homo sapiens sapiens kontra homo mediens – konieczność sięgania głębiej ku pozytywnemu pedagogicznemu modelowaniu. [W:] Człowiek – media – edukacja. Red. J. Morbitzer, E. Musiał. Kraków, s. 245–254. Google Scholar
Morbitzer J. (2017): Współczesny uczeń jako homo mediens – edukacyjne implikacje. „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas. Pedagogika” 14, s. 71–81. Google Scholar
Pietraszewski M. (2024): Aresztowano księdza Tomasza, który zorganizował gejowskie party w Dąbrowie Górniczej. Grozi mu 10 lat więzienia, „Gazeta Wyborcza”, https://sosnowiec.wyborcza.pl/sosnowiec/7,93867,30583114,aresztowano-ksiedza-tomasza-ktoryzorganizowal-gejowskie.html Google Scholar
, dostęp: 11.01.2024.
Crossref
Google Scholar
Pisarek W. (2002): Słowa sztandarowe i ich publiczność. Kraków. Google Scholar
Ptaszek G. (2015): Jak badać medialny obraz świata? [W:] Współczesne media. Medialny obraz świata. T. 1: Zagadnienia teoretyczne. Red. I. Hofman, D. Kępa-Figura. Lublin, s. 13–23. Google Scholar
Puzynina J. (2004): Problemy wartościowania w języku i w tekście. „Etnolingwistyka” 16, s. 179–189. Google Scholar
Robinson M.D., Watkins E.R., Harmon-Jones E. (2013): Cognition and Emotion. [W:] Handbook of Cognition and Emotion. Red. M.D. Robinson, E.R. Watkins, E. Harmon-Jones. New York, s. 3–16. Google Scholar
Rozado, Hughes, Halberstadt (2022): Longitudinal analysis of sentiment and emotion in news media headlines using automated labelling with Transformer language models, „Plos One”, https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0276367
Crossref
Google Scholar
, dostęp: 29.08.2024. Google Scholar
Skowronek B. (2013): Mediolingwistyka. Wprowadzenie. Kraków. Google Scholar
Skowronek B. (2024): Mediolingwistyka. Dekadę później. Kraków. Google Scholar
Sojda S. (2012): Kontrasty eufemistyczno-dysfemistyczne w lingwistyce słowackiej i polskiej. [W:] Linguarum silva. T. 1: Opozycja – przeciwieństwo – kontrast w języku i tekście. Red. B. Mitrenga. Katowice, s. 123–134. Google Scholar
Szulińska J. (2009): Jak odróżnić presupozycję od implikatury? „Rocznik Kognitywistyczny” 3, s. 151–159. Google Scholar
Szczepaniak J. (2017): Wartościowanie jako praktyka komunikacyjna (na przykładzie tekstów prasowych z dziedziny gospodarki i ekonomii). „LingVaria” 2(24), s. 57–69.
Crossref
Google Scholar
Wojciszke B. (2001): Postawy i ich zmiana. [W:] Psychologia. Podręcznik akademicki. T. 3. Red. J. Strelau. Gdańsk, s. 79–106. Google Scholar
Wojciszke B. (2004): Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej. Warszawa. Google Scholar
Wojtak M. (2012): Homilia jako wartość – wartość w homilii – homiletyczne wartościowanie. „Ethos” 1−2(97–98), s. 151−173. Google Scholar
Zdunkiewicz-Jedynak D. (1996): Językowe środki perswazji w kazaniu. Kraków. Google Scholar
Znaniecki F. (1973): Socjologia wychowania. T. II: Urabianie osoby wychowanka. Warszawa. Google Scholar
