On the linguistic units co z tym fantem zrobić and coś z tym fantem zrobić – grammatical and textual issues
Abstract
The article examines the units co z tym fantem zrobić and coś z tym fantem zrobić in terms of their grammatical structure and functioning in texts. Based on corpus data (NKJP [the National Corpus of Polish], KWJP [the Corpus of Contemporary Polish]), it discusses syntactic and inflectional variation related to the verbal component
(subordinate infinitive, non-subordinate infinitive, finite forms), and in the case of the unit
with co [what] – also the differences between interrogative-dependent and interrogative
uses. Both phrasemes most often occur in infinitival variants. The variant with
a non-subordinate infinitive, which clearly dominates for the unit with co, speaks in favour
of its classification as a phrase, although rarer variants complicate such a categorization.
The unit with coś [something] is easier to classify (as an expression) by relying on its
potential for inflection rather than on its dominant subordinate infinitival use. Overall,
the analysis shows vagueness or insufficiency of the traditional opposition between phrases
and expressions (phraseological utterances and verbs), as well as specific difficulties
in creating dictionary entries for units that display frequency-imbalanced grammatical
variation. Expansions of the nominal component (adjectival, clausal) are treated as textual
innovations which indicate its relative functional independence. The analysis of lexical
combinability also showed the dominance of exponents of ignorance, them being external
syntactic superordinates for the unit with co.
Keywords:
phraseme, phrase, expression, grammatical variance, syntactic dependence/ independence, inflection of phraseologism, lexical combinabilityReferences
Bąba S., Liberek J. (2004): Frazeograficzne ujęcie fraz współczesnego języka polskiego. [W:] Frazeologia słowiańska i inne płaszczyzny systemu językowego. Red. J. Bartoszewska, W. Mokijenko, H. Walter. Gdańsk, s. 7–11. Google Scholar
Dziamska-Lenart G. (2011): Leksykograficzne rozwiązania problemu wielokształtności związków frazeologicznych. [W:] Perspektywy współczesnej frazeologii polskiej. Wariantywność we frazeologii. Red. P. Fliciński. Poznań. Google Scholar
Dziamska-Lenart G. (2018): Frazeografia polska. Teoria i praktyka. Poznań. Google Scholar
Gębka M. (1998): O jednostkach typu ORATIO RECTA. „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Filologia Polska L. Nauki Humanistyczno-Społeczne” z. 324, s. 53–67. Google Scholar
Gębka-Wolak M. (2011): Pozycje składniowe frazy bezokolicznikowej we współczesnym zdaniu polskim. Toruń. Google Scholar
Handke K., Handke R. (2007): Świat kobiet i mężczyzn. Kraków (Słownictwo Pism Stefana Żeromskiego 13). Google Scholar
Kosek I., Czerepowicka M., Przybyszewski S. (2020): Verbel. Elektroniczny słownik paradygmatów polskich frazeologizmów czasownikowych. Teoria, problemy, prezentacja. Olsztyn. Google Scholar
Lewicki A.M. (1976/2003): Wprowadzenie do frazeologii syntaktycznej. Teoria zwrotu frazeologicznego. Katowice. [Przedruk w:] Lewicki 2003: 9–152. Google Scholar
Lewicki A.M. (1981/2003): Derywacja frazeologiczna – najwyższy współcześnie stopień abstrakcji w poznaniu zasobu frazeologicznego języka. [W:] Pojęcie derywacji w lingwistyce. Red. J. Bartmiński. Lublin, s. 71–89. [Przedruk w:] Lewicki 2003: 214–231. Google Scholar
Lewicki A.M. (2001): Uwagi wstępne o frazach. „Prace Filologiczne” XLVI, s. 389–402. Google Scholar
Lewicki A.M. (2003): Studia z teorii frazeologii. Łask. Google Scholar
Piotrowicz A. (2014): Życie towarzyskie. Poznań (Słownictwo Pism Stefana Żeromskiego 16). Google Scholar
Saloni Z., Świdziński M. (1998): Składnia współczesnego języka polskiego. Warszawa (wyd. 4, zmienione). Google Scholar
Wiśniewski M. (1994): Strukturalna charakterystyka polskich wypowiedzeń niezdaniowych. Toruń. Google Scholar
Wojdak P. (2004): Przysłówki polisegmentalne w modelu składniowym polszczyzny. Szczecin. Google Scholar
Wojdak P. (2025a): Wyraz fant i jego rodzina w dawnej i współczesnej polszczyźnie. „Język Polski” CV, z. 1, s. 23–35 (materiały dodatkowe udostępnione na stronie: https://jezykpolski.pl/index.php/jp/article/view/986).
Crossref
Google Scholar
Wojdak P. (2025b): Semantyka wyrazu fant we współczesnej polszczyźnie ogólnej. Jedność w różnorodności? „Język Polski” CV, z. 2, s. 21–29.
Crossref
Google Scholar
Wojdak P. (2025c): O jednostkach co z tym fantem zrobić i coś z tym fantem zrobić (zagadnienia leksykalne). „Prace Językoznawcze” XXVII/4, s. 19–36.
Crossref
Google Scholar
