Everyday communication as adapted in a specific newspaper column
Abstract
The study concerns Eliza Kącka’s column published in Tygodnik Powszechny in 2023–2024.
Her original texts can be classified as new textual and communicative phenomena. The article focuses on the processes that affect everyday conversations overheard by the columnist (in municipal means of transport, trains, parks, libraries, etc.), which she adapts to the rules of her individually realized poetics of column writing. The essence of these adaptation processes is the change and accumulation (merging) of various identities of the transformed texts. Colloquial (overheard) source texts simultaneously gain the status of written texts and become elements of the column mosaic. These processes become components of column concepts, i.e. ways of surprising and activating the reader typical of a particular author. For Kącka, this is primarily the design of the text, shaped by both standard and creative graphic stylization and visualization of the utterance.
This allows the columnist to hide behind a represented world shaped like a mosaic and
create a multifaceted self-portrait of Poles.
Keywords:
communication, press, speech genre, column, column conceptismReferences
Antos G., Spitzmüller J. (2015): Jakie ‘znaczenie’ ma design tekstu? Rozważania o teorii wiedzy typograficznej. [W:] Lingwistyka mediów. Antologia tłumaczeń. Red. R. Opiłowski, J. Jarosz, P. Staniewski. Wrocław–Dresden, s. 183–195. Google Scholar
Bartmiński J. (2001): Styl potoczny. [W:] Współczesny język polski. Red. J. Bartmiński. Lublin, s. 115–134. Google Scholar
Głowiński M. (1973): Gry powieściowe. Warszawa. Google Scholar
Grzenia J. (2005): O grafizacji pisma. [W:] Spotkanie. Księga jubileuszowa dla Profesora Aleksandra Wilkonia. Red. M. Kita, B. Witosz. Katowice, s. 139–144. Google Scholar
Iwańczyk P. (2024): O sporcie inaczej. Felietony z tygodnika „Piłka Nożna” w ujęciu genologicznym. Lublin. Google Scholar
Kępa-Figura D. (2023): Gatunek jako kategoria mediolingwistyczna a działy mediolingwistyki otwartej. „Prace Językoznawcze” XXV/3, s. 61–73.
Crossref
Google Scholar
Kępa-Figura D. (2024): Stylistyka mediów jako dział mediolingwistyki otwartej. [W:] Teksty – konteksty – podteksty. Red. Z. Bilut-Homplewicz, A. Hanus, W. Kochmańska, A. Mac, B. Drozd. Rzeszów, s. 99–111. Google Scholar
Kita M. (2007): Gra funkcjami w języku potocznym. [W:] Potoczność a zachowania językowe Polaków. Red. B. Boniecka, S. Grabias. Lublin, s. 33–45. Google Scholar
Kudra B. (2007): Grafizacja w nagłówkach prasowych. [W:] Na językoznawczych ścieżkach. Prace ofiarowane Profesorowi Jerzemu Podrackiemu. Red. A. Mikołajczak, R. Pawelec. Warszawa, s. 155–158. Google Scholar
Labocha J. (2021a): Tekst pisany – tekst zapisany. [W:] tejże: Język, tekst, komunikacja. Studia i szkice. Red. M. Mycawka, K. Tutak. Kraków, s. 123–129. Google Scholar
Labocha J. (2021b): Tekst, wypowiedź, dyskurs jako kategorie tekstologiczne. [W:] tejże: Język, tekst, komunikacja. Studia i szkice. Red. M. Mycawka, K. Tutak. Kraków, s. 167–173.
Crossref
Google Scholar
Luginbühl M. (2015): Design tekstu widomości telewizyjnych. Multimodalne tworzenie znaczenia poprzez język, obraz, dźwięk. [W:] Lingwistyka mediów. Antologia tłumaczeń. Red. R. Opiłowski, J. Jarosz, P. Staniewski. Wrocław–Dresden, s. 163–181. Google Scholar
Miller D. (2024): rzeszuff ni϶nudno. Kreatywna orto/typografia w pejzażu językowym miasta. [W:] Teksty – konteksty – podteksty. Red. Z. Bilut-Homplewicz, A. Hanus, W. Kochmańska, A. Mac, B. Drozd. Rzeszów, s. 293–313. Google Scholar
Nieckula F. (2001): Język ustny a język pisany. [W:] Współczesny język polski. Red. J. Bartmiński. Lublin, s. 99–113. Google Scholar
Ożóg K. (2001): Ustna odmiana języka ogólnego. [W:] Współczesny język polski. Red. J. Bartmiński. Lublin, s. 85–98. Google Scholar
Pacuła J. (2012): Grafizacja i wizualizacja słowa w zapowiedziach medialnych. „Media i Społeczeństwo” 2, s. 74–94. Google Scholar
Piekot T. (2006): Werbalizacja i wizualizacja w dyskursie wiadomości prasowych. [W:] Ikoniczność znaku. Słowo – przedmiot – obraz – gest. Red. E. Tabakowska. Kraków, s. 99–116. Google Scholar
Poprawa M. (2020): Przestrzenie słowno-obrazowe w propagandowych drukach ulotnych lat 1918–1939. Próba analizy w świetle lingwistyki tekstowej i teorii wizualności. „Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie” nr 1(17), s. 203–230.
Crossref
Google Scholar
Skudrzykowa A. (1993): O pewnym sposobie tworzenia iluzji mówioności w literaturze (na przykładzie współczesnej prozy polskiej). [W:] Z problemów współczesnego języka polskiego. Red. A. Wilkoń, J. Warchala. Katowice, s. 42–55. Google Scholar
Skudrzykowa A. (2003): Literacka „mówioność”. [W:] Style literatury. Red. B. Witosz, M. Wojtak, E. Sławkowa, A. Skudrzykowa. Katowice, s. 30–37. Google Scholar
Skudrzyk A. (2005): Czy zmierzch kultury pisma? O synestezji i analfabetyzmie funkcjonalnym. Katowice. Google Scholar
Stöckl H. (2015): Lingwistyka mediów. O statusie i metodach (wciąż) konstytuującej się dyscypliny badawczej. [W:] Lingwistyka mediów. Antologia tłumaczeń. Red. R. Opiłowski, J. Jarosz, P. Staniewski. Wrocław–Dresden, s. 23–44. Google Scholar
Ślawska M. (2014): Formy dialogu w gatunkach prasowych. Katowice. Google Scholar
Ślawska M. (2016): Grafizacja w prasie, czyli o kilku przykładach organizacji przestrzeni tekstów prasowych. „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 2(32), s. 137–147.
Crossref
Google Scholar
Van Dijk T. (1980): Textwissenschaft. Eine interdisciplindere Einführung. Tübingen.
Crossref
Google Scholar
Warchala J. (1991): Dialog potoczny a tekst. Katowice. Google Scholar
Warnke I., Spitzmüller J. (2022): Wielopoziomowa lingwistyczna analiza dyskursu – DIMEAN. [W:] W. Czachur, A. Hanus, D. Müller: Dyskurs, media, multimodalność. Przyczynek do dialogu germanistyczno-polonistycznego. Wrocław–Dresden, s. 79–102. Google Scholar
Wojtak M. (2001): Komediowe obrazy potoczności – zarys problematyki. [W:] Przejawy potoczności w tekstach artystycznych. Red. J. Brzeziński, K. Maćkowiak, C. Piątkowski. Zielona Góra, s. 133–144. Google Scholar
Wojtak M. (2004): Gatunki prasowe. Lublin. Google Scholar
Wojtak M. (2008): Analiza gatunków prasowych. Podręcznik dla studentów dziennikarstwa i kierunków pokrewnych. Lublin. Google Scholar
Wojtak M. (2009): Felietonista indywidualista, czyli o idiolekcie gatunkowo sprofilowanym. [W:] Język i styl twórcy w kręgu badań współczesnej humanistyki. Studia o języku i stylu artystycznym. T. V. Red. K. Maćkowiak, C. Piątkowski. Zielona Góra, s. 321–332. Google Scholar
Wojtak M. (2015): Rozłożone gazety. Studia z zakresu prasowego dyskursu, języka i stylu. Lublin. Google Scholar
Wojtak M. (2016): Zmienność w jedności, czyli o gatunkach prasowych i ich metamorfozach. [W:] Problemy i nadzieje współczesnego dziennikarstwa. Red. G. Filip. Rzeszów, s. 103–128. Google Scholar
Wojtak M. (2019): Wprowadzenie do genologii. Lublin. Google Scholar
Wojtczuk K. (2007): Między sacrum a profanum, czyli funkcje wykrzykników religijnych i quasi-religijnych w zachowaniach językowych współczesnych Polaków. [W:] Potoczność a zachowania językowe Polaków. Red. B. Boniecka, S. Grabias. Lublin, s. 89–100. Google Scholar
Worsowicz M. (2010): Edytorstwo prasowe – zagadnienia ogólne. [W:] O mediach i komunikacji społecznej. Red. E. Pleszkun-Olejniczakowa, J. Bachura, M. Worsowicz. Łódź, s. 129–139. Google Scholar
Żydek-Bednarczuk U. (1994): Struktura tekstu rozmowy potocznej. Katowice. Google Scholar
