Czy uprawnienia do emisji BRT ETS (tzw. ETS2) są środkiem o charakterze fiskalnym w rozumieniu art. 192 ust. 2 lit. a Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej?
Przemysław Siwior
Uniwersytet Jagiellońskihttps://orcid.org/0000-0002-1929-5094
Aneta Dobrzycka
Szkoła Główna Mikołaja Kopernikahttps://orcid.org/0009-0002-8762-3376
Abstrakt
Celem niniejszego artykułu jest analiza charakteru prawnego uprawnień BRT ETS i próba rozstrzygnięcia czy są one środkiem fiskalnym w rozumieniu art. 192 ust. 2 lit. a TFUE. Od 1 stycznia 2025 r. funkcjonuje nowy system handlu uprawnieniami do emisji (BRT ETS, ETS2), obejmujący sektory budowlany, transportu drogowego i dodatkowe. System ten został zaprojektowany jako odrębny, lecz powiązany z EU ETS, aby uniknąć zakłóceń w jego funkcjonowaniu, z możliwością przyszłego połączenia obu mechanizmów. Artykuł analizuje prawny charakter uprawnień BRT ETS, w szczególności w kontekście ich potencjalnej kwalifikacji jako środka fiskalnego zgodnie z art. 192 ust. 2 lit. a TFUE, co wymagałoby jednomyślności w Radzie UE przy ich wprowadzaniu. Rozważania te mają kluczowe znaczenie dla polityki klimatycznej oraz prawno-ekonomicznych ram funkcjonowania Unii Europejskiej. Autorzy artykułu dochodzą do konkluzji, iż uprawnienia do emisji w ramach BRT ETS nie mogą być uznane za środek o charakterze fiskalnym w rozumieniu art. 192 ust. 2 lit. a TFUE. Uprawnienia te nie spełniają bowiem cechy nieodpłatności. Brak swobody w rozdysponowywaniu środków pozyskanych z aukcji upodabnia je do danin celowych.
Słowa kluczowe:
prawo UE, system handlu uprawnieniami do emisji, BRT ETS, środek fiskalny, polityka klimatyczna UE, artykuł 192 TFUEBibliografia
Babiarz S., Dauter B., Hauser R., Kabat A., Rudowski J., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI, WKP 2019. Google Scholar
Delft C.E., Emission Trading System for Road Transport: An Exploratory Study on Possible Impacts and Policy Interactions, 2021. Google Scholar
Etel, L. (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021. Google Scholar
European Commission, Possible Extension of the EU Emissions Trading System (ETS) to Cover Emissions from the Use of Fossil Fuels in Particular in the Road Transport and the Buildings Sector, Luxembourg, Publications Office of the European Union, 2021. Google Scholar
Gomułowicz A., Małecki J., Podatki i prawo podatkowe, LexisNexis, 2010. Google Scholar
Institute for Climate Economics (I4CE), Extending the EU ETS to the Road Transport Sector, Paris, I4CE, 2020. Google Scholar
Kowalik-Bańczyk, K. (red.), Szwarc-Kuczer, M. (red.), Wróbel, A. (red.), Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz. Tom II (art. 90-222), WKP 2012. Google Scholar
Krzywoń, A., Podatki i inne daniny publiczne - podstawowe pojęcia konstytucyjne, ZNSA 2011/2/47-58. Google Scholar
Neuhoff, K., Acworth, W., Richstein, J. C., Inclusion of Road Transport and Buildings in EU ETS: Impacts and Design Options, Berlin, Climate Policy Initiative, 2021. Google Scholar
Witkowski P., Uprawnienia do emisji gazów cieplarnianych – aspekt podatkowy, Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 3/2018 (93). Google Scholar
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
