Ochrona praw pacjenta w kontekście programu pilotażowego w zakresie usług farmaceuty dotyczących zdrowia reprodukcyjnego
Abstrakt
Autor postawił sobie za cel zweryfikowanie hipotezy, że konstrukcja prawna rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie usług farmaceuty dotyczących zdrowia reprodukcyjnego, które weszło w życie z dniem 1 maja 2024 r., nie daje gwarancji realizacji i kontroli podstawowych praw pacjenta wynikających z ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W badaniu powyżej wskazanej kwestii posłużono się metodą analizy formalno-dogmatycznej szeregu aktów prawnych odwołujących się do pojęcia „pacjenta”, a także do obowiązku przestrzegania jego praw w procesie udzielania świadczeń zdrowotnych. Autor rozważa nadto możliwość zakwalifikowania niektórych „usług farmaceutycznych” świadczonych przez farmaceutów w aptekach ogólnodostępnych jako „świadczenia zdrowotne” w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej, co pozwoliłoby na objęcie ochroną przewidzianą dla pacjentów także beneficjantów tych usług. Ponadto autor wskazuje na ograniczoną możliwość korzystania przez pacjentów aptek ogólnodostępnych z ochrony instytucjonalnej Rzecznika Praw Pacjenta z tego względu, że podmioty te nie prowadzą działalności leczniczej. Jest to szczególnie istotne z perspektywy programu pilotażowego i zgody pacjenta małoletniego na udzielenie świadczenia zdrowotnego. Konkluzją powyższych rozważań jest postulat zmian legislacyjnych o charakterze systemowym w zakresie wprowadzenia odpowiednich regulacji pozwalających na korzystanie z instytucji zgody pacjenta podczas udzielania świadczeń zdrowotnych w ramach apteki ogólnodostępnej oraz możliwość objęcia aptek postepowaniami prowadzonymi przed Rzecznikiem Praw Pacjenta.
Słowa kluczowe:
prawo medyczne, prawa pacjenta, zawody medyczne, działalność leczniczaBibliografia
Augustynowicz A., Budziszewska-Makulska A., Ustawa o prawach pacjenta. Komentarz, CeDeWu, Warszawa 2010. Google Scholar
Bosek L. (red.), Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Komentarz, 2025, Legalis. Google Scholar
Ciemiński M., Odszkodowanie za szkodę niemajątkową w ramach odpowiedzialności ex contractu, Wolters Kluwer, Warszawa 2015. Google Scholar
Dercz M. (red.), Ustawa o zdrowiu publicznym. Komentarz, 2016, Lex. Google Scholar
Dercz M., Rek T., Ustawa o działalności leczniczej. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2019. Google Scholar
Fiutak A., Prawo w medycynie, C.H. Beck, Warszawa 2016. Google Scholar
Gałązka M., Status pacjenta, [w:] M. Safian, L. Bosek (red.), Instytucje prawa medycznego, seria: System Prawa Medycznego, t. 1, C.H. Beck, Warszawa 2018. Google Scholar
Glanowski G., Umowa o świadczenie zdrowotne, Wolters Kluwer, Warszawa 2019. Google Scholar
Haberko J. (red.), Prawo farmaceutyczne, seria: System Prawa Medycznego, t. 4, C.H. Beck, Warszawa 2019. Google Scholar
Janiszewska B., Pojęcie świadczenia zdrowotnego, [w:] M. Safian, L. Bosek (red.), Instytucje prawa medycznego, seria: System Prawa Medycznego, t. 1, C.H. Beck, Warszawa 2018. Google Scholar
Karkowska D., Przepisy ogólne, [w:] D. Karkowska (red.), Prawa pacjenta i Rzecznik Praw Pacjenta. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2021. Google Scholar
Karkowska D., Kmieciak B., Prawo pacjenta do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych, [w:] D. Karkowska (red.), Prawa pacjenta i Rzecznik Praw Pacjenta. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2021. Google Scholar
Malczewska M., Zasady wykonywania zawodu lekarza, [w:] E. Zielińska (red.), Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2022. Google Scholar
Miaskowska-Daszkiewicz K., Farmaceuta, [w:] J. Haberko (red.), Prawo farmaceutyczne, seria: System Prawa Medycznego, t. 4, C.H. Beck, Warszawa 2019. Google Scholar
Nowak-Kubiak J., Ustawa o działalności leczniczej. Komentarz, 2012, Legalis. Google Scholar
Pacian J., Pacian A., Kulik T.B., Flieger P., Kowalczyk K., Regulacje prawne dotyczące zgody pacjenta na czynność medyczną, „Przegląd Prawa Publicznego” 2012, nr 7–8. Google Scholar
Safian M., Bosek L. (red.), Instytucje prawa medycznego, seria: System Prawa Medycznego, t. 1, C.H. Beck, Warszawa 2018. Google Scholar
Safian M., Bosek L. (red.), Konstytucja RP, t. 1: Komentarz do art. 1–86, 2016, Legalis. Google Scholar
Wagner J.K., Dathe K., Schaefer C., Hoeltzenbein M., Ulipristal acete and pregnacy outcome – an observational study, „Human Reproduction” 2020, vol. 35, nr 4. Google Scholar
Wasilewska E. (red.), Ustawa o zawodzie farmaceuty. Komentarz, 2021, Legalis. Google Scholar
Wojtczak A., Zdrowie publiczne wyzwaniem dla systemów zdrowia XXI wieku, PZWL, Warszawa 2009. Google Scholar
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
