The specificity of the paramedic profession and legal liability for medical error

Anna Ewa Chodorowska

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie UWM
https://orcid.org/0000-0001-9230-536X


Abstract

The article discusses the legal liability of paramedics for a medical error. The issue of legal liability of representatives of this professional group concerning the issues of medical error is not a simple matter, due to the specificity of the profession, the characteristics of the rescue activities undertaken, as well as the multifaceted liability. The primary purpose of this publication is to present the basic principles of liability of paramedics for committing a medical error. If the planes of liability remain mutually autonomous, this is in effect, in the event of a confluence of criminal and disciplinary liability, this may lead to double liability of the paramedic for the same act, because in disciplinary proceedings, the principle of “ne bis in idem” is rejected, which is binding in criminal law. Based on the Act on the Profession of Paramedics and the Self-Government of Paramedics, adopted on December 1, 2022, the publication also presents the specificity of the paramedic profession and new legal solutions regulating its practice. By introducing a new professional corporation of paramedics into legal circulation and creating the basis for establishing a professional self-government, the act gave expression to the independence of the paramedic profession. There is no doubt that new solutions will significantly contribute to raising professional prestige and professionalisation of the paramedic profession.


Keywords:

legal liability, paramedic self-government, paramedic, emergency services, due diligence, medical error.


Augustyn R., Zarys metodyki obrony lekarza w postępowaniu karnym w sprawach o błąd medyczny, Uni-Druk, Poznań 2010.   Google Scholar

Augustynowicz A., Budziszewska-Makulska A., Ustawa i prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Komentarz, CeDeWu, Warszawa 2010.   Google Scholar

Barczak-Oplustil A., Sroka T. (red.), Odpowiedzialność publicznoprawna, seria: System Prawa Medycznego, t. 6, C.H. Beck/INP PAN, Warszawa 2022.   Google Scholar

Bączyk-Rozwadowska K., Błąd lekarski w świetle doktryny i orzecznictwa sądowego, „Prawo i Medycyna” 2008, nr 3.   Google Scholar

Bielski M., Kryteria obiektywnego przypisania skutku na tle współczesnej polskiej dogmatyki prawa karnego, [w:] P. Kardas, T. Sroka, W. Wróbel (red.), Państwo prawa i prawo karne. Księga jubileuszowa profesora Andrzeja Zolla, t. 2, Wolters Kluwer, Warszawa 2012.   Google Scholar

Bielski M., O potrzebie teoretycznej, dogmatycznej i kryminalnopolitycznej refleksji nad negatywnymi przesłankami obiektywnego przypisania skutku przestępnego, [w:] J. Giezek, P. Kardas (red.), Obiektywne oraz subiektywne przypisane odpowiedzialności karnej, Wolters Kluwer, Warszawa 2016.   Google Scholar

Bielski M., Obiektywna przypisywalność skutku w prawie karnym, niepublik. rozprawa doktorska, Kraków 2009.   Google Scholar

Boratyńska M., Konieczniak P., Prawa pacjenta, Difin, Warszawa 2001.   Google Scholar

Bosek L. (red.), Ustawa i prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2025.   Google Scholar

Buchała K., Glosa do wyroku SN z dnia 16 stycznia 1974 r., III KR 311/73, „Nowe Prawo” 1974, nr 11.   Google Scholar

Buchała K., Prawo karne materialne, PWN, Warszawa 1989.   Google Scholar

Buchała K., Z rozważań nad winą nieumyślną – niedbalstwo, „Państwo i Prawo” 1975, nr 2.   Google Scholar

Buchała K., Zoll A., Polskie prawo karne, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1997.   Google Scholar

Dajnowicz-Piesiecka D., Jurgielewicz-Delegacz E., Pływaczewski E.W. (red.), Prawo karne i kryminologia wobec kryzysów XXI wieku, Wolters Kluwer, Warszawa 2022.   Google Scholar

Dukiet-Nagórska T., Liszewska A., Zielińska E. (red.), Odpowiedzialność prawna w związku z czynnościami medycznymi, seria: System Prawa Medycznego, t. 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2021.   Google Scholar

Filar M., Lekarskie prawo karne, Zakamycze, Kraków 2000.   Google Scholar

Filar M., Krześ S., Marszałkowska-Krześ E., Zaborowski P. (red.), Odpowiedzialność lekarzy i zakładów opieki zdrowotnej, LexisNexis, Warszawa 2005.   Google Scholar

Fiutak A., Klasyfikacja błędów medycznych. Definicja błędu w sztuce, „Medycyna Rodzinna” 2010, nr 2.   Google Scholar

Fiutak A., Odpowiedzialność karna za niepowodzenie w leczeniu, „Medycyna Rodzinna” 2010, nr 3.   Google Scholar

Garlicki S., Odpowiedzialność cywilna za nieszczęśliwe wypadki, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1959.   Google Scholar

Gruza E., Krajewski P., Sołtyszewski I. (red.), Medycyna sądowa dla prawników, Wolters Kluwer, Warszawa 2023.   Google Scholar

Guzik-Makaruk E.M., Truskolaska E., Wojewoda E., Odpowiedzialność za błędy medyczne w Polsce i w Niemczech – wybrane aspekty, Inst. Wymiaru Sprawiedliwości, Warszawa 2021.   Google Scholar

Guzik-Makaruk E.M., Wojewoda E., Prawo karne medyczne. Stan i perspektywy, Inst. Wymiaru Sprawiedliwości, Warszawa 2023.   Google Scholar

Hryniewicz E., Przestępstwa abstrakcyjnego i konkretnego zagrożenia dóbr prawnych, C.H. Beck, Warszawa 2012.   Google Scholar

Jakliński A., Marek Z., Medycyna sądowa dla prawników, Zakamycze, Kraków 1999.   Google Scholar

Kardas P., Błąd w sztuce medycznej a odpowiedzialność karna lekarza, „Bioetyczne Zeszyty Prawnicze” 2007, nr 4.   Google Scholar

Karkowska D., Prawa pacjenta, Wolters Kluwer, Warszawa 2009.   Google Scholar

Kędziora R., Odpowiedzialność karna lekarza w związku z wykonywaniem czynności medycznych, Wolters Kluwer, Warszawa 2009.   Google Scholar

Kędziora R., Odpowiedzialność karna lekarza za przestępne nieudzielenie pomocy, „Studia Iuridica Lublinensia” 2006, nr 8.   Google Scholar

Kokot R., Banasiewicz M., Z problematyki odpowiedzialności karnej za błąd w sztuce lekarskiej, „Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego” 2009, t. XXIV.   Google Scholar

Korytkowska D., Pojęcie błędu medycznego, zdarzenia medycznego, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica” 2012, nr 274.   Google Scholar

Kubiak R., Odpowiedzialność karna za wykonywanie zabiegów kosmetycznych, Medycyna Praktyczna, Kraków 2012.   Google Scholar

Kubiak R., Kubicki L., Zielińska E. (red.), Pojęcie, źródła i zakres prawa medycznego, seria: System Prawa Medycznego, t. 1, Wolters Kluwer, Warszawa 2018.   Google Scholar

Kujawowicz P., Błąd medyczny – kompendium wiedzy, https://advocati-lodz.pl/blad-medyczny-kompendium-wiedzy/   Google Scholar

.   Google Scholar

Legień M., Kobek M., Problematyka błędu lekarskiego w ocenie sędziów i prokuratorów, „Prawo i Medycyna” 2000, nr 8.   Google Scholar

Liszewska A., Odpowiedzialność karna za błąd w sztuce lekarskiej, Zakamycze, Kraków 1998.   Google Scholar

Liszewska A., Odpowiedzialność karna za błąd w sztuce lekarskiej, „Edukacja Prawnicza” 2009, nr 5.   Google Scholar

Łozińska-Piekarska A., Dąbrowski T., Odpowiedzialność zawodowa ratowników medycznych – wybrane aspekty, „Studia Prawnoustrojowe” 2024, nr 66.   Google Scholar

Marek Z., Błąd medyczny, Krakowskie Wyd. Medyczne, Kraków 1999.   Google Scholar

Marek Z., Błąd medyczny. Odpowiedzialność etyczno-deontologiczna i prawna lekarza, Krakowskie Wyd. Medyczne, Kraków 2007.   Google Scholar

Marek Z., Wybrane problemy opiniowania sądowo-lekarskiego, Krakowskie Wyd. Medyczne, Kraków 2004.   Google Scholar

Mikos M., Juszczyk G., Czerw A., Odpowiedzialność cywilna ratownika medycznego za błąd medyczny, „Journal of Education, Health and Sport” 2016, nr 6(11).   Google Scholar

Nesterowicz M., Prawo medyczne. Komentarze i glosy do orzeczeń sądowych, LexisNexis, Warszawa 2014.   Google Scholar

Opaliński B., Rogalski M., Szustakiewicz P., Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. Komentarz, 2017, Legalis.   Google Scholar

Pacian J., Przewinienie zawodowe farmaceuty. Uwagi w kontekście zawodu farmaceuty i statusu samorządu zawodowego, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego” 2018, nr 102.   Google Scholar

Paszkowska M., Czy ratownik medyczny to funkcjonariusz publiczny?, „Na Ratunek” 2016, nr 4.   Google Scholar

Paszkowska M., Prawo dla ratowników medycznych, Difin, Warszawa 2019.   Google Scholar

Paszkowska M., Wykonywanie zawodu ratownika medycznego w świetle ustawy o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych, Difin, Warszawa 2023.   Google Scholar

Paśkiewicz J., Problematyka odpowiedzialności zawodowej personelu medycznego – wybrane aspekty, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego” 2018, nr 102.   Google Scholar

Popielski B., Medycyna i prawo, PZWL, Warszawa 1968.   Google Scholar

Popielski B., Pogranicze etyki i prawa, [w:] T. Kielanowski (red.), Etyka i deontologia lekarska, PZWL, Warszawa 1985.   Google Scholar

Rejman G., Odpowiedzialność karna lekarza, Wyd. UW, Warszawa 1991.   Google Scholar

Sawicki J., O odpowiedzialności za błędny zabieg leczniczy. Problemy winy, „Państwo i Prawo” 1954, z. 6.   Google Scholar

Sośniak M., Cywilna odpowiedzialność lekarza, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1977.   Google Scholar

Sroka T., Odpowiedzialność karna za niewłaściwe leczenie. Problematyka obiektywnego przypisania skutku, Wolters Kluwer, Warszawa 2013.   Google Scholar

Sroka T., Odpowiedzialność karna za rozszerzenie pola operacyjnego – uwagi na marginesie wyroku SO w Poznaniu z 6.11.2014 r., sygn. IV Ka 452/12, „Prawo i Medycyna” 2016, nr 4.   Google Scholar

Sroka T., Zaniechanie stworzenia warunków umożliwiających wykonanie obowiązku zapobieżenia skutkowi jako podstawa odpowiedzialności karnej lekarza za przestępstwo materialne przeciwko życiu lub zdrowiu pacjenta, [w:] A. Białek, T. Sroka (red.), Kiedy lekarz mówi „nie”, czyli prawne aspekty odmowy udzielenia świadczenia zdrowotnego, AT Wydawnictwo, Kraków 2015.   Google Scholar

Tarapata S., Przypisanie sprawstwa skutku w sensie dynamicznym w polskim prawie karnym, Krakowski Inst. Prawa Karnego, Kraków 2019.   Google Scholar

Warylewski J. (red.), Przestępstwa przeciwko dobrom indywidualnym, seria: System Prawa Karnego, t. 10, C.H. Beck, Warszawa 2016.   Google Scholar

Węglińska J., Realizacja bezpieczeństwa prawnego w instytucji odpowiedzialności lekarza za błąd medyczny, C.H. Beck, Warszawa 2022.   Google Scholar

Wolska J.A., Odpowiedzialność zawodowa ratowników medycznych, „Acta Iuridica Resoviensia” 2023, nr 3(42).   Google Scholar

Wróbel W., Zoll A., Polskie prawo karne. Część ogólna, Znak, Kraków 2013.   Google Scholar

Zatyka E., Lekarski obowiązek udzielenia pomocy, Wolters Kluwer, Warszawa 2011.   Google Scholar

Zieliński P., Kilka słów o pojęciu oraz rodzajach błędu medycznego, „Medyczna Wokanda” 2016, nr 8.   Google Scholar

Zoll A., Błąd medyczny a prawa pacjenta, „Folia Medica Cracoviensia” 2004, t. XLV.   Google Scholar

Zoll A., Odpowiedzialność karna lekarza za niepowodzenie w leczeniu, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1988.   Google Scholar


Published
2025-09-26

Cited by

Chodorowska, A. E. (2025). The specificity of the paramedic profession and legal liability for medical error. Studia Prawnoustrojowe, (69). https://doi.org/10.31648/sp.11521

Anna Ewa Chodorowska 
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie UWM
https://orcid.org/0000-0001-9230-536X