Uncertainty regarding the criminal law object of protection in offences against public order – interpretative problems and threats to the criminal law paradigm
Abstract
Offences against public order have been consistently included in a separate chapter of the specific part of the criminal code since the Criminal Code of 1932. It can therefore be said that this chapter has a long history. At the same time, it has been consistently pointed out in the literature that the similarity of the types of offences included in this chapter is questionable and that the main factor linking them is that they could not be covered by another generic subject of protection. This article aims to determine whether public order, from the perspective of criminal law dogma, constitutes a generic and individual subject of protection under Chapter XXXII of the Criminal Code, what legal values are protected by these offences, and whether treating public order as a subject of protection under criminal law poses a threat to the human rights-based paradigm of criminal law. The article establishes that the typification of Chapter XXXII of the Criminal Code can be classified into the following four categories: 1) offences against public safety or state security; 2) offences which have a complex subject of protection but are united by the protection of peace in public space; 3) offences which are in fact special cases of complicity, elevated to the rank of separate offence (within the meaning of Article 18 § 1 of the Criminal Code), based on which it is difficult to speak of an individual object of protection at all; 4) crimes that lack any common ground with other offences covered by the formula of crimes against public order and would be better placed in other chapters of the Criminal Code. This approach affects the interpretation of particular offences under Chapter XXXII of the Criminal Code and significantly narrows the possibility of assuming the similarity of offences between them. In addition, de lege ferenda, it is necessary to postulate the reorganisation of the code and the transfer of most of the offences in Chapter XXXII of the Criminal Code to other chapters, and perhaps even the modification of the general provisions concerning complicity (although the latter postulate undoubtedly requires deeper consideration). Chapter XXXII could be reduced to offences against peace in public space and named as such.
Keywords:
criminal law, offences against public order, object of criminal law protection, public safety, public peace, protected valueReferences
Budyn-Kulik M., Kozłowska-Kalisz P., Kulik M., Mozgawa M., Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, 2025, Lex. Google Scholar
Fredrich-Michalska I., Stachurska-Marcińczak B. (red.), Nowe kodeksy karne, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1997. Google Scholar
Giezek J. (red.), Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2021. Google Scholar
Gruszecka D., Ochrona dobra prawnego na przedpolu jego naruszenia. Analiza karnistyczna, Wolters Kluwer, Warszawa 2012. Google Scholar
Grześkowiak A., Wiak K., Kodeks karny. Komentarz, 2024, Legalis. Google Scholar
Hanc J., Sitarz O., Ograbienie zwłok, grobu oraz innego miejsca spoczynku zmarłego (zakres współczesnej kryminalizacji i stopień punitywności w prawie polskim i niemieckojęzycznym), „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2019, nr 3. Google Scholar
Królikowski M., Sprawiedliwość karania w społeczeństwach liberalnych. Zasada proporcjonalności, C.H. Beck, Warszawa 2005. Google Scholar
Królikowski M., Zawłocki R. (red.), Kodeks karny. Część szczególna, t. 3: Komentarz do artykułów 222–316, 2024, Legalis. Google Scholar
Kubala W., Ochrona porządku publicznego w polskim prawie karnym, Wojskowa Akademia Polityczna im. F. Dzierżyńskiego, Warszawa 1983. Google Scholar
Majewski J. (red.), Kodeks karny. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2024. Google Scholar
Spotowski A., Funkcja niebezpieczeństwa w prawie karnym, PWN, Warszawa 1990. Google Scholar
Staszak A., Sobański P., Ojkofobia i ksenofobia – uwagi o potrzebie prawnokarnej reakcji na zachowania skrajne związane z nienawiścią, „Prokuratura i Prawo” 2024, nr 10. Google Scholar
Stefański R.A., Przestępstwo publicznego nawoływania do popełnienia przestępstwa (art. 255 kk), „Prokuratura i Prawo” 2006, nr 1. Google Scholar
Stefański R.A., Przestępstwo publicznego znieważania grupy ludności lub osoby z powodu dyskryminacyjnego (art. 257 KK), „Prokuratura i Prawo” 2006, nr 6. Google Scholar
Stefański R.A. (red.), Kodeks karny. Komentarz, 2025, Legalis. Google Scholar
Tarapata S., Dobro prawne w strukturze przestępstwa. Analiza teoretyczna i dogmatyczna, Wolters Kluwer, Warszawa 2016. Google Scholar
Wąsek A. (red.), Kodeks karny. Część szczególna, t. 2: Komentarz do artykułów 222–316, C.H. Beck, Warszawa 2006. Google Scholar
Wróbel W., Zoll A. (red.), Kodeks karny. Część szczególna, t. 2, cz. 2: Komentarz do art. 212–277d, Wolters Kluwer, Warszawa 2017. Google Scholar
Zoll A., Okoliczności wyłączające bezprawność czynu, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1982. Google Scholar
Zoll A. (red.), Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, t. 2: Komentarz do art. 117–277 kk, Zakamycze, Kraków 2006. Google Scholar
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
