Tax authorities’ interference in taxpayers’ right to privacy
Abstract
The right to privacy and its regulations constitute an important element of research in many areas of legal studies, including tax law. This study aims to identify and analyse selected threats interfering with the constitutional framework for the right to privacy in tax law. The constantly evolving and changing legislation in this area distorts this framework, resulting in a blurring of the boundaries between what is “private” and what is “public”. This process of change affects both substantive and procedural law, and in particular, the powers of tax authorities. The analysis of the applicable standards regarding the right to privacy in the context of tax law and tax authority practice is thought-provoking and allows us to recognise the increasing number of normative acts regulating the issues discussed in this text and their frequent changes. The research conducted on the current level of tax authorities’ interference in individual privacy justifies the conclusion that its interpretation is gradually narrowing. If the pace of this interference is not slowed, it will soon be possible to speak of its “disappearance”. A significant amount of information regarding taxpayers is available to third parties – tax authorities. This information is supposed to be protected under various provisions guaranteeing the components of the right to privacy – banking secrecy, medical secrecy or professional secrecy of legal professions, but due to the degree and nature of the interference of tax authorities, their guaranteed character is gradually losing its significance.
Keywords:
tax law, interference, tax authority, right to privacy, taxpayer, National Revenue AdministrationReferences
Braciak J., Prawo do prywatności, [w:] B. Banaszak, A. Preisner (red.), Prawa i wolności obywatelskie w Konstytucji RP, C.H. Beck, Warszawa 2002. Google Scholar
Brzeziński B., Prawo podatkowe, TNOiK, Toruń 1999. Google Scholar
Dębowska-Romanowska T., Istota i treść władztwa finansowego, [w:] T. Dębowska-Romanowska, A. Jankiewicz (red.), Konstytucja, ustrój, system finansowy państwa. Księga pamiątkowa ku czci prof. Natalii Gajl, Wyd. TK, Warszawa 1999. Google Scholar
Dębowska-Romanowska T., Obliczenie podatku a gwarancje praw obywatelskich, „Państwo i Prawo” 1998, z. 7. Google Scholar
Dębowska-Romanowska T., Prawo finansowe. Część konstytucyjna wraz z częścią ogólną, C.H. Beck, Warszawa 2010. Google Scholar
Dowgier R., Konstytucyjne podstawy stanowienia prawa podatkowego w Polsce, [w:] J. Matwiejuk (red.), Konstytucyjno-ustawowa regulacja stosunków społecznych w Rzeczypospolitej Polskiej i Republice Białoruś, Temida 2, Białystok 2009. Google Scholar
Dzwonkowski H., Stosunek prawny – obowiązek podatkowy – zobowiązanie podatkowe, [w:] H. Dzwonkowski, J. Głuchowski, A. Pomorska (red.), W kręgu prawa podatkowego i finansów publicznych. Księga dedykowana prof. Cezaremu Kosikowskiemu w 40-lecie pracy naukowej, Wyd. UMCS, Lublin 2005. Google Scholar
Etel L. (red.), Ordynacja podatkowa, t. 1: Zobowiązania podatkowe. Art. 1–119zzk. Komentarz aktualizowany, 2025, Lex. Google Scholar
Franczak A., Ochrona praw podatnika a dopuszczalny zakres informacji przekazywanych w trybie art. 45 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Glosa aprobująca do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 2021 r. (III FSK 928/21, LEX nr 3181325), „Studia Iuridica Lubliniensa” 2023, t. 32, nr 2, DOI: 10.17951/sil.2023.32.2.347-358. Google Scholar
Garlicki L., Zubik M. (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. 2, 2016, Lex. Google Scholar
Golda C., Tajemnica zawodowa radcy prawnego, adwokata oraz doradcy podatkowego a obowiązek raportowania schematów podatkowych przez promotorów, „Kwartalnik Prawno-Finansowy” 2020, nr 3, DOI: 10.34616/144580. Google Scholar
Gomułowicz A., Podatki a etyka, Wolters Kluwer, Warszawa 2013. Google Scholar
Kosikowski C., Finanse publiczne w świetle Konstytucji RP oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (na tle porównawczym), Wyd. Sejmowe, Warszawa 2004. Google Scholar
Kosikowski C., Kontrola tworzenia prawa podatkowego, [w:] E. Ruśkowski (red.), Kontrola tworzenia i stosowania prawa podatkowego pod rządami Konstytucji RP, Wolters Kluwer, Warszawa 2006. Google Scholar
Kutyłowski M., Nowe perspektywy ochrony prawa do prywatności, [w:] E. Galewska, S. Kotecka (red.), X-lecie. Księga pamiątkowa z okazji dziesięciolecia Centrum Badań Problemów Prawnych i Ekonomicznych Komunikacji Elektronicznej i Studenckiego Koła Naukowego, Oficyna Prawnicza, Wrocław 2012. Google Scholar
Łączkowski W., Orzecznictwo Polskiego Trybunału Konstytucyjnego dotyczące trybu uchwalania ustaw podatkowych, „Roczniki Nauk Prawnych” 1998, t. VIII. Google Scholar
Mastalski R., Interpretacja prawa podatkowego. Źródła prawa podatkowego i jego wykładnia, Wyd. UWr, Wrocław 1989. Google Scholar
Mastalski R., Prawo podatkowe, C.H. Beck, Warszawa 2014. Google Scholar
Motyka K., Prawo do prywatności i dylematy współczesnej ochrony praw człowieka na przykładzie Stanów Zjednoczonych, Verba, Lublin 2006. Google Scholar
Mrozowski M., Powstanie i zanik prywatności, [w:] Prawo do prywatności a media. Materiały z Seminarium zorganizowanego przez Generalnego Inspektora Danych Osobowych 20.09.2003 r. w Warszawie, Warszawa 2005. Google Scholar
Oniszczuk J., Podatki i inne daniny w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, KiK, Warszawa 2001. Google Scholar
Safjan M., Prawo do ochrony życia prywatnego, [w:] Szkoła Praw Człowieka, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Warszawa 2006. Google Scholar
Sagan M., Tajemnica bankowa a prawo do prywatności w prawie polskim, Wyd. UR, Rzeszów 2021. Google Scholar
Strzelec D., Zadania Krajowej Administracji Skarbowej, 2017, Lex. Google Scholar
Teszner K., Administracja podatkowa i kontrola skarbowa w Polsce, Wolters Kluwer, Warszawa 2012. Google Scholar
Teszner K., Podstawowe konstrukcje w zakresie realizacji zobowiązań podatkowych, [w:] L. Etel (red.), Prawo daninowe, seria: System Prawa Finansowego, t. 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2010. Google Scholar
Tuleja P. (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, 2023, Lex. Google Scholar
Uliasz J., Konstytucyjna ochrona prywatności w świetle standardów międzynarodowych, Wyd. UR, Rzeszów 2018. Google Scholar
Wróblewski B., Zajęcki M., O normatywności, redundantności i zbędności przepisów prawnych, „Przegląd Sejmowy” 2017, nr 5. Google Scholar
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
