Evolution of the whistleblowing system for counteracting money laundering law in accordance with the provisions of Directive 2024/1640 of 31 May 2024
Abstract
Directive 2019/1937 comprehensively addresses the issue of the whistleblowing system and the protection of individual whistleblowers. Regardless, other EU legal acts (including Directive 2024/1640) also address this issue, including legal acts in the AML/CFT area. Therefore, an analysis of the provisions of Directive 2024/1640 and Directive 2019/1937 was carried out to verify the following research theses: the legal solutions contained in Directive 2024/1640 regarding the whistleblowing system and the protection of individual whistleblowers 1) are not redundant; 2) are addressed to the relevant EU legal act; 3) are solutions that strengthen the whistleblowing system within the AML/CFT framework. The formulated research theses were partially verified positively. It was determined that Directive 2019/1937 retained the existing solutions and significantly expanded them. At the same time, this act explicitly addresses AML/CFT issues. The analysis indicates that Directive 2024/1640 contains some unnecessary legal solutions regarding the whistleblowing system. Some of the issues addressed in this legal act were also unfortunate, as they should have taken the form of provisions amending Directive 2019/1937 and ultimately been included in the provisions of this directive.
Keywords:
counteracting money laundering law, whistleblowing, money laundering, ML/FT riskReferences
Ayagre P., Aidoo-Buameh J., Whistleblower reward and systems implementation effects on whistleblowing in organisations, „European Journal of Accounting Auditing and Finance Research” 2014, vol. 2, nr 1. Google Scholar
Banach-Gutierrez J.B., Pływaczewski W., Narodowska J., Duda M., Retkowski P., „Green criminology” – a question about transnational environmental crime in Poland, „Studia Prawnoustrojowe” 2025, nr 68. Google Scholar
Biłgorajski A., Drzewiecka E., Czy Dyrektywa w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii może być stosowana w Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio? Przyczynek do dyskusji, „Radca Prawny” 2024, nr 4(41). Google Scholar
Chodnicka P., Zarządzanie ryzykiem prania pieniędzy w systemie bankowym, „Problemy Zarządzania” 2012, nr 4(39). Google Scholar
Dyl M., Królikowski M. (red.), Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Ustawa sankcyjna. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2024. Google Scholar
Golonka A., Przeciwdziałanie praniu pieniędzy w obliczu zmian wprowadzonych IV i V dyrektywą AML, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 2020, nr 4. Google Scholar
Grajewski O., Jakubik M., Wybrane zagadnienia dotyczące roli sygnalistów i kanałów zgłaszania w kontekście rozwoju technologii cyfrowych oraz zmian prawodawczych, a także związanych z tym wyzwań i perspektyw, „Prawo Mediów Elektronicznych” 2024, nr 3. Google Scholar
Grześków M., Ochrona sygnalistów w miejscu pracy – portugalski model implementacji Dyrektywy (UE) 2019/1937, „Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej” 2024, nr 4. Google Scholar
Hanusz A., Spójność norm polskiego i unijnego prawa finansowego jako przesłanka działalności prawodawczej Sejmu RP, „Przegląd Sejmowy” 2025, nr 3(188). Google Scholar
Hofman I., Kępa-Figura D. (red.), Współczesne media. Przemoc w mediach, t. 1, Wyd. UMCS, Lublin 2020. Google Scholar
Jarzęcka-Siwik E., Wdrożenie procedury ochrony sygnalistów, „Kontrola Państwowa” 2021, nr 2. Google Scholar
Łodziana T., Korupcja w kontekście ustawy o ochronie sygnalistów, „Palestra” 2025, nr 7. Google Scholar
Majewski K., Compliance i status zgodności w instytucjach bankowych – funkcje i sposób realizacji, C.H. Beck, Warszawa 2025. Google Scholar
Majewski K., Funkcjonowanie w banku procedury anonimowego zgłaszania naruszeń, „Monitor Prawa Bankowego” 2018, nr 12(97). Google Scholar
Majewski K., Historia europejskich rozwiązań prawnych w zakresie AML, „Studia Administracyjne” 2025, nr 2(22). Google Scholar
Majewski K., Ocena ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu instytucji obowiązanej w rozporządzeniu 2024/1624 z 31 maja 2024 r. na tle dotychczasowych rozwiązań prawnych, „Roczniki Nauk Prawnych” 2025, nr 3. Google Scholar
Majewski K., Rola prokuratora w systemie AML/CFT. Uwagi na tle przepisów ustawy AML, „Studia Prawnoustrojowe” 2025, nr 69. Google Scholar
Malinowska L., Onboarding klienta w nowym otoczeniu prawnym, „Monitor Prawniczy” 2025, nr 8. Google Scholar
Martysz C.B., Nikołajczuk A., Czy wynagradzanie sygnalistów poprawi skuteczność whistleblowingu oraz wykrywalność nieprawidłowości?, „Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów” 2023, z. 192. Google Scholar
Maulida W.Y., Bayunitri B.I., The influence of whistleblowing system toward fraud prevention, „International Journal of Financial, Accounting, and Management” 2021, vol. 2, nr 4. Google Scholar
Milczarek E., Warunki skuteczności ochrony sygnalistów – uwagi na tle dyrektywy 2019/1937, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2022, nr 2. Google Scholar
Mroczyński-Szmaj Ł., Nowe europejskie prawo sygnalizowania nieprawidłowości. Rozwiązania modelowe a polski projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa, „Prawo w Działaniu. Sprawy cywilne” 2022, nr 52. Google Scholar
Mularczyk K., Pyrz M., Scheffler T., Zalesińska A. (red.), Wykonywanie zawodu radcy prawnego. 40-lecie samorządu radcowskiego. Przeszłość – teraźniejszość – przyszłość, C.H. Beck, Warszawa 2022. Google Scholar
Oelrich S., Erlebach K., Taking it outside: a study of legal contexts and external whistleblowing in China and India, „Asian Journal of Business Ethics” 2021, nr 10. Google Scholar
Patora K., Relacje norm prawa Unii Europejskiej i prawa krajowego w zakresie ścigania przestępstw prania brudnych pieniędzy, „Bezpieczny Bank” 2024, nr 1(94). Google Scholar
Pązik A., Wyłączenie bezprawności naruszenia dóbr osobistych na podstawie przepisów ustawy o ochronie sygnalistów, „Prawo i Więź” 2024, nr 6(53). Google Scholar
Pietruszka A., Ochrona sygnalistów (whistleblowers) w kontekście wolności wypowiedzi, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2020, z. 1. Google Scholar
Pływaczewski W., Współczesne trendy przestępczości zorganizowanej w Europie (analiza wybranych zjawisk przestępczych z uwzględnieniem zadań Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania – Europol), „Studia Prawnoustrojowe” 2021, nr 52. Google Scholar
Rodak B., Ochrona sygnalistów i postępowanie w sprawach zgłaszania naruszenia prawa. Komentarz praktyczny, procedury, wzory, orzecznictwo, C.H. Beck, Warszawa 2024. Google Scholar
Sakowska-Baryła M. (red.), Ochrona sygnalistów w sektorze publicznym, C.H. Beck, Warszawa 2024. Google Scholar
Sibiga G., Szustakiewicz P. (red.), Węzłowe problemy jawności w społeczeństwie informacyjnym, Uczelnia Łazarskiego, Warszawa 2025. Google Scholar
Sieradzka A., Wieczorek M. (red.), Ochrona sygnalistów. Praktyczny poradnik z wzorami dla sektora publicznego i prywatnego, C.H. Beck, Warszawa 2021. Google Scholar
Socha R., Wołoch A., Ochrona prawna sygnalistów – wybrane aspekty, „Zeszyty Naukowe Collegium Witelona” 2022, nr 43(2). Google Scholar
Sroka R., Zgłaszanie nadużyć w przedsiębiorstwach (whistleblowing) – aspekty etyczny, prawny i zarządczy, „Etyka” 2019, t. 58, nr 2. Google Scholar
Stubben S.R., Welch K.T., Evidence on the use and efficacy of internal whistleblowing systems, „Journal of Accounting Research” 2020, vol. 58, nr 2. Google Scholar
Świątkowski A.M., Immunitet i ochrona przed odwetem przyznane „sygnalistom” – osobom zgłaszającym naruszenie prawa i polityki Unii Europejskiej, „Roczniki Administracji i Prawa” 2021, t. XXI, zeszyt specjalny. Google Scholar
Szymczykiewicz R., Miejsce tzw. sygnalistów w polskim systemie prawnym. Część 1: ujęcie cywilnoprawne, „Prawo w Działaniu. Sprawy cywilne” 2019, nr 40. Google Scholar
Tomczyk A., Pranie pieniędzy pochodzących z eko-przestępczości. Wyrafinowane przestępstwo czy prymitywny proceder, „Studia Prawnoustrojowe” 2023, nr 61. Google Scholar
Tomczyk A., Rola i znaczenie rynku dzieł sztuki w procesie prania pieniędzy, „Studia Prawnoustrojowe” 2025, nr 68. Google Scholar
Wilk A., Wybrane cywilnoprawne aspekty ochrony sygnalistów, „Monitor Prawniczy” 2025, nr 5. Google Scholar
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
