Matters of (Non) Mortality and Flesh – Selected Stanisław Lem’s Neologisms in The Futurological Congress and Their Translations by Michael Kandel
Abstract
This paper is part of a cycle of studies on selected thematic groups of neologisms in Lem’s The Futurological Congress. The lexemes’ analysis – at the word-formation level, in the context of communicative and artistic functions of the text, leads to conclusions concerning the translator’s preferred strategies. Kandel demonstrated an understanding of the word-formation nuances and semantics of Lem’s neologisms, yet refrained from using calques, naturalisations, or dictionary equivalents in most of the cases under study. He looked for equivalences at various levels of the text and referred to extra-textual elements. He created neologisms understandable to readers rooted in American culture and strove to reconstruct the intra- and intertextual functions, with the goal of making the text function in the target cultural system.
Schlagworte:
Stanisław Lem, translation, neologism, equivalences, translation strategiesLiteraturhinweise
Source Literature Google Scholar
Lem, S. (1973), Fantastyka i futurologia. Kraków: Wydawnictwo Literackie. Google Scholar
Lem, S. (2012), Kongres futurologiczny. Kraków: Wydawnictwo Literackie (referred to as KP). Google Scholar
Lem, S. (2013), Sława i Fortuna: listy do Michaela Kandla 1972–1987. Kraków: Wydawnictwo Literackie. Google Scholar
Lem, S. (2017), The Futurological Congress. Trans. Kandel, M. London: Penguin Books (referred to as KA). Google Scholar
Subject Literature Google Scholar
Bednarczyk, A. (2010), Rosyjskie „Solaris” Stanisława Lema. In: Skibińska, E./Rzeszotnik, J. (eds.), Lem i tłumacze. Kraków: Księgarnia Akademicka: 103–115. Google Scholar
Blumczyński, P. (2010), Pilnikiem, kluczem, czy siekierą? O tłumaczeniu Lema na angielski. In: Skibińska, E./Rzeszotnik, J. (eds.), Lem i tłumacze. Kraków: Księgarnia Akademicka: 79–92. Google Scholar
CDO – Cambridge Dictionary Online. http://dictionary.cambridge.org [accessed: 5.06.2025]. Google Scholar
Chomik, M./Krajewska, M. (2011), Od nominacji do kreacji. Rzecz o przekładzie neologizmów science fiction. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Google Scholar
Csicsery-Ronay Jr., I. (2011), The Seven Beauties of Science Fiction. Middletown: Wesleyan University Press. Google Scholar
Gostkowska, K. (2010), Fantastyczny los Lemowych neologizmów (na podstawie dwóch francuskich przekładów Cyberiady). In: Skibińska, E./Rzeszotnik J. (eds.), Lem i tłumacze. Kraków: Księgarnia Akademicka: 167–178. Google Scholar
Handke, R. (1989), Językowe sposoby kreowania składników fantastycznych. In: Handke, R./Jęczmyk, L./Okólska, B. (eds.), Spór o science fiction. Antologia szkiców i esejów o science fiction. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie: 228–248. Google Scholar
Handke, R. (1991), Ze Stanisławem Lemem na szlakach fantastyki naukowej. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne. Google Scholar
Hejwowski, K. (2009), Kognitywno-komunikacyjna teoria przekładu. Warszawa: PWN. Google Scholar
Majcher, A. (2024), Skąd się toto takie wzięło. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. Google Scholar
Majcher, A. (2025), Nonce formations and their translation – an analysis of selected neologisms describing the specificity of the world depicted in the futurological congress by Stanisław Lem and their translations by Michael Kandel. Linguodidactica 29: 143–155. DOI: https://doi.org/10.15290/lingdid.2025.29.10.
Crossref
Google Scholar
MWO – Merriam-Webster Online. http://www.merriam-webster.com [accessed: 15.06.2025]. Google Scholar
Newmark, P. (1988), A Textbook of Translation. Hertfordshire: Prentice Hall. Google Scholar
Nida, E.A. (2003), Principles of Correspondence. In: Venuti, L. (ed.), The Translation Studies Reader. London/New York: Routlege: 126–140.
Crossref
Google Scholar
OED – Oxford English Dictionary. http://www.oed.com [accessed: 15.06.2025]. Google Scholar
Pleciński, J. (2010), Neologizmy autorskie w przekładzie. Vitório Káli: „Terramoto” („Trzęsienie ziemi”). In: Hejwowski, K. (ed.), Tłumaczenie – leksyka, frazeologia, styl. Warszawa: Instytut Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego: 146–151. Google Scholar
Salich, H. (2018), Techniki i strategie tłumaczenia neologizmów autorskich. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego. Google Scholar
SJP – Słownik języka polskiego PWN. http://sjp.pwn.pl [accessed: 15.06.2025]. Google Scholar
Stembor, L. (2010), Z Pirxem w Kosmosie. In: Skibińska, E./Rzeszotnik, J. (eds.), Lem i tłumacze. Kraków: Księgarnia Akademicka: 296–297. Google Scholar
Stockwell, P. (2000), The Poetics of Science Fiction. http://www.academia.edu/724531/The_Poetics_of_Science_Fiction [accessed: 15.01.2025]. Google Scholar
Suvin, D. (1979), Metamorphoses of Science Fiction: On the Poetics and History of a Literary Genre. New Haven: Yale University Press. Google Scholar
UD – URbaN DICTIONARY. www.urbandictionary.com [accessed: 15.06.2025]. Google Scholar
Wojtasiewicz, O. (1957/1996): Wstęp do teorii tłumaczenia. Warszawa: TEPIS. Google Scholar
Am häufigsten gelesenen Artikel dieser/dieses Autor/in
- Agnieszka Majcher, Differences in Construal in Douglas Adams’s "The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy" and its Polish Translations , Acta Neophilologica: Bd. 2 Nr. XXV (2023): Acta Neophilologica
