MIĘDZY HEROIZMEM A DIALOGIEM. FILMOWE WYOBRAŻENIA PAPIESTWA W KULTURZE WSPÓŁCZESNEJ NA PRZYKŁADZIE FILMÓW „KAROL: THE POPE, THE MAN” I „THE TWO POPES”

Ryszard Sawicki

doi:10.31648/cetl.11725

Published: 2025-12-12

Vol. 48 No. 4 (2025)

BETWEEN HEROISM AND DIALOGUE: CINEMATIC REPRESENTATIONS OF THE PAPACY IN CONTEMPORARY CULTURE IN THE FILMS KAROL: THE POPE, THE MAN AND THE TWO POPES

Ryszard Sawicki

Civitas et Lex

Section: Social Communication and Media

https://doi.org/10.31648/cetl.11725

Abstract

Autor explores cinematic representations of the papacy within the context of contemporary visual culture, focusing on two films: Karol: The Pope, the Man (2006) and The Two Popes (2019). Its aim is to examine how modern cinema interprets the Petrine ministry from theological, cultural, and socio-ethical perspectives. Using hermeneutical-cultural and comparative-analytical methods, the study identifies two complementary models of papal leadership: the heroic-prophetic and the dialogical-relational. The first, inspired by John Paul II, emphasizes witness, sacrifice, and spiritual authority; the second, associated with Pope Francis, highlights empathy, community, and discernment. The analysis shows that these models are not opposed but mutually enriching, presenting the papacy as a space of prophetic witness and pastoral dialogue. The study also reveals the ethical and social dimensions of papal representations, demonstrating their normative potential for shaping moral authority within the culture of dialogue and responsibility. In this way, the article contributes to the interdisciplinary research on the relationship between theology, culture, and public life.

Keywords:

papacy, pastoral ecclesiology, religious film, theology of culture, John Paul II, Benedict XVI, Pope Francis, Karol: The Pope, the Man, The Two Popes.

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Sawicki, R. (2025). BETWEEN HEROISM AND DIALOGUE: CINEMATIC REPRESENTATIONS OF THE PAPACY IN CONTEMPORARY CULTURE IN THE FILMS KAROL: THE POPE, THE MAN AND THE TWO POPES. Civitas Et Lex, 48(4), 51–63. https://doi.org/10.31648/cetl.11725

Cited by / Share

Licence

References

Filmografia:
Google Scholar

Battiato G. (reż.), Karol. Papież, który pozostał człowiekiem (Karol: The Pope, The Man), Włochy 2006.
Google Scholar

Meirelles F. (reż.), The Two Popes, Wielka Brytania / USA / Włochy / Argentyna 2019.
Google Scholar

Źródła:
Google Scholar

Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium (21.11.1964).
Google Scholar

Sobór Watykański II, Dekret o ekumenizmie Unitatis redintegratio (21.11.1964).
Google Scholar

Sobór Watykański II, Deklaracja o stosunku Kościoła do religii niechrześcijańskich Nostra aetate (28.10.1965).
Google Scholar

Sobór Watykański II, Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes (07.12.1965).
Google Scholar

Sobór Watykański II, Deklaracja o wolności religijnej Dignitatis humanae (07.12.1965).
Google Scholar

Literatura:
Google Scholar

-lecie wyboru Karola Wojtyły na papieża. Czy pontyfikat Jana Pawła II zmienił świat?, red. P. Skobiński, Warszawa 2018.
Google Scholar

Draguła A., Ocalić Boga. Szkice z teologii kultury, Warszawa 2010.
Google Scholar

Dziedzic J., Żałoba po śmierci Jana Pawła II. Analiza ilościowo-jakościowa Księgi kondolencyjnej „Internauci w hołdzie papieżowi Janowi Pawłowi II”, Kraków 2009.
Google Scholar

Fore W., Religion and Film: The Convergence of Sacred and Secular, Nashville 1997.
Google Scholar

Garbicz A., Lis M., Filmowe portrety pontyfikatu. Jan Paweł II w 100 odsłonach, Katowice 2007.
Google Scholar

Habermas J., An Awareness of What is Missing: Faith and Reason in a Post-Secular Age, Cambridge 2010.
Google Scholar

Higgins C., The Visual Theology of „The Two Popes”, „Journal of Religion and Film” 2020, nr 2, s. 1–15.
Google Scholar

Johnston R.K., Reel Spirituality: Theology and Film in Dialogue, Grand Rapids 2006.
Google Scholar

Kołtunowska M., Analiza informacji i komentarzy w telewizyjnym serwisie informacyjnym „Wiadomości” TVP 1 po zrzeczeniu się urzędu przez Benedykta XVI, „Kultura – Media – Teologia” 2014, nr 16, s. 62–76.
Google Scholar

Lis M., Pięć lat pontyfikatu z końca świata, w: Mosty, nie mury. 5 lat pontyfikatu Franciszka, red. M. Lis, Opole 2018, s. 7–15.
Google Scholar

Lis M., Teologia kina, Opole 2019.
Google Scholar

Loughlin G., Telling God’s Story: Bible, Church and Narrative Theology, Cambridge 1996.
Google Scholar

Lynch G., Understanding Theology and Popular Culture, Oxford 2005.
Google Scholar

Łęcicki G., Teologia mediów audiowizualnych jako wyzwanie XXI wieku, „Kultura – Media – Teologia” 2012, nr 10, s. 8–17.
Google Scholar

Malone P., Screen Jesus: Portrayals of Christ in Television and Film, Lanham 2012.
Google Scholar

Marsh C., Theology Goes to the Movies: An Introduction to Critical Christian Thinking, London – New York 2007.
Google Scholar

Rahner K., Grundkurs des Glaubens, Freiburg 1976.
Google Scholar

Rahner K., The Church and the Sacraments, New York 1963.
Google Scholar

Ratzinger J., Called to Communion: Understanding the Church Today, San Francisco 1996.
Google Scholar

Ricoeur P., La symbolique du mal, Paris 1960.
Google Scholar

Ricoeur P., Temps et récit, t. 1, Paris 1983.
Google Scholar

Spadaro A., La sfida della comunicazione nella Chiesa di Papa Francesco, Roma 2016.
Google Scholar

Taylor C., A Secular Age, Cambridge, MA 2007.
Crossref
Google Scholar

Theobald C., La réception du Concile Vatican II, t. 1, Paris 2009.
Google Scholar

Tracy D., Dialogue with the Other: The Inter-Religious Dialogue, New York 1990.
Google Scholar

Von Balthasar H.U., Teologia i świętość, Kraków 2003.
Google Scholar

Zasępa T., Media i komunikacja społeczna w Kościele, Lublin 2008.
Google Scholar

Żmudziński M., Chrystologiczny paradygmat funkcji św. Piotra i jego następców, „Studia Warmińskie” 2020, nr 57, s. 157–166.
Crossref
Google Scholar