Polityka dotycząca wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji (AI)

Na potrzeby niniejszej polityki przez sztuczną inteligencję (AI) rozumie się systemy generatywnej sztucznej inteligencji zdolne do tworzenia tekstów, obrazów, kodu, dźwięku lub innych treści w odpowiedzi na polecenia użytkownika (prompty) użytkowników.

Dla autorów

1. Obowiązek ujawnienia wykorzystania AI

Autorzy, którzy korzystali z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji (AI) lub innych technologii wspomagających przygotowanie manuskryptu, są zobowiązani do ujawnienia tego faktu w artykule.

Informacja powinna zostać zamieszczona w sekcji „Materiały i metody” lub „Informacje dodatkowe” i obejmować:

• nazwę wykorzystanego narzędzia oraz modelu AI,
• wersję oprogramowania (jeżeli jest dostępna) oraz datę lub okres wykorzystania,
• zakres wykorzystania AI (np. korekta językowa, poprawa stylistyki, tłumaczenie, przygotowanie wizualizacji danych),
• krótki opis sposobu wykorzystania narzędzia. Publikowanie pełnych promptów nie jest wymagane, chyba że stanowią one istotny element metodologii badania.

2. Dopuszczalny zakres wykorzystania AI

Narzędzia AI mogą być wykorzystywane jako wsparcie procesu przygotowania manuskryptu, w szczególności do:

• poprawy języka, gramatyki i stylistyki,
• tłumaczenia tekstu,
• porządkowania struktury wypowiedzi,
• przygotowania wizualizacji danych wygenerowanych, zebranych lub przeanalizowanych przez autora.

AI nie może zastępować naukowego osądu autora ani być wykorzystywana do tworzenia, fałszowania lub manipulowania danymi badawczymi, wyników, analiz, interpretacji czy wniosków, które nie zostały zweryfikowane przez autora.

Autorzy są zobowiązani do krytycznej oceny oraz weryfikacji wszystkich treści powstałych z wykorzystaniem AI, ponieważ narzędzia te mogą generować informacje niepełne, błędne lub stronnicze.

3. Odpowiedzialność za treść

Autorzy ponoszą pełną odpowiedzialność za ostateczną treść artykułu, jego poprawność merytoryczną, oryginalność oraz integralność, niezależnie od wykorzystania narzędzi AI.

Narzędzia AI nie mogą być wskazywane jako autorzy ani współautorzy publikacji, ponieważ nie są zdolne do ponoszenia odpowiedzialności za treść pracy, zatwierdzenia jej ostatecznej wersji ani spełnienia wymogów etycznych związanych z autorstwem.

4. Polityka dotycząca obrazów i grafik

Zabrania się wykorzystywania narzędzi AI do tworzenia lub modyfikowania obrazów, ilustracji i fotografii przedstawianych jako wyniki badań, z wyjątkiem sytuacji, gdy wykorzystanie AI stanowi element zastosowanej metodologii badawczej i zostało szczegółowo opisane w artykule.

Zakaz ten nie obejmuje wykorzystania AI jako narzędzia służącego do przygotowania wykresów lub innych form wizualizacji danych opracowanych samodzielnie przez autora. Dane wykorzystane do przygotowania takich wizualizacji muszą być pozyskane, opracowane lub obliczone przez autora oraz umożliwiać ich weryfikację i odtworzenie.

Fakt wykorzystania AI do przygotowania wizualizacji należy ujawnić w sekcji „Materiały i metody” lub „Informacje dodatkowe”.

5. Konsekwencje nieujawnionego wykorzystania AI

Nieujawnione wykorzystanie narzędzi AI może zostać uznane za naruszenie zasad etyki publikacyjnej i skutkować odrzuceniem manuskryptu lub podjęciem innych działań przewidzianych przez politykę redakcyjną czasopisma.

Redakcja zastrzega sobie prawo do wykorzystania dostępnych narzędzi wspomagających analizę tekstu pod kątem wykorzystania AI. Wyniki takich analiz mają charakter pomocniczy i nie stanowią samodzielnej podstawy do podejmowania decyzji redakcyjnych.

Dla recenzentów

1. Poufność manuskryptów

Recenzenci są zobowiązani do zachowania pełnej poufności otrzymanych materiałów.

Nie wolno wprowadzać całości ani fragmentów recenzowanego manuskryptu do publicznie dostępnych narzędzi generatywnej AI, ponieważ może to prowadzić do naruszenia praw autorskich, poufności procesu recenzyjnego lub przepisów dotyczących ochrony danych.

2. Poufność raportu recenzenckiego

Raport recenzencki oraz wszelka korespondencja związana z procesem recenzji mają charakter poufny. Ich treść nie powinna być wprowadzana do narzędzi AI, nawet wyłącznie w celu poprawy języka lub stylistyki.

3. Wykorzystanie AI podczas recenzji

Ocena naukowa wymaga wiedzy eksperckiej, krytycznego myślenia i niezależnego osądu recenzenta.

Narzędzia AI nie powinny być wykorzystywane do formułowania opinii naukowej ani podejmowania decyzji dotyczących jakości manuskryptu. Recenzent ponosi pełną odpowiedzialność za treść sporządzonej recenzji.

4. Weryfikacja ujawnienia wykorzystania AI

Recenzenci powinni, w stosownych przypadkach, sprawdzić, czy autorzy ujawnili wykorzystanie AI zgodnie z polityką czasopisma, jeżeli narzędzia takie zostały zastosowane podczas przygotowania manuskryptu.

Dla redaktorów

1. Poufność dokumentów

Redaktorzy są zobowiązani do zachowania poufności wszystkich manuskryptów oraz korespondencji prowadzonej w procesie wydawniczym.

Nie należy wprowadzać treści manuskryptów ani poufnej korespondencji do publicznie dostępnych narzędzi AI, jeżeli mogłoby to prowadzić do ujawnienia informacji objętych tajemnicą redakcyjną, prawami autorskimi lub ochroną danych osobowych.

2. Wykorzystanie AI w korespondencji

Redaktorzy nie powinni wykorzystywać narzędzi AI do przetwarzania poufnej korespondencji redakcyjnej ani dokumentów zawierających informacje niepubliczne.

3. Odpowiedzialność za decyzje redakcyjne

Decyzje dotyczące oceny i publikacji manuskryptów muszą być podejmowane wyłącznie przez redaktorów.

Narzędzia AI mogą wspierać organizację pracy redakcyjnej, jednak nie mogą zastępować oceny eksperckiej ani stanowić podstawy do podejmowania decyzji redakcyjnych. Redaktorzy ponoszą pełną odpowiedzialność za podejmowane decyzje redakcyjne oraz za zachowanie integralności procesu wydawniczego.