Semantics and functions of the so-called expressive jeden

Magdalena Żabowska

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu


Abstract

This paper is concerned with expressive vocabulary, it focuses on Polish the “expressive”
word jeden [Pol. ‘one’]. The article refers to discussions on the function of this expression
(Mel’čuk and Milićević 2011; Kosek 2020). The undertaken analysis is rooted in the
structural semantics, and it investigates the contemporary meaning and function of jeden.
The article scrutinizes differences between functions of evaluative nouns and exclamatives,
and also between jeden and other expressions, in particular intensifiers. The scrutiny
starts from syntactic features of jeden and proceeds to semantic analyses. It is underlined
that expressiveness, intensification, predication, and reference are functions of other
elements of the sentence rather than of jeden. The findings enable one to make a connection
between jeden and the category of anaphora. The paper demonstrates that the so-called
expressive component might be analysed as a meaning of a given type of sentence,
a meaning of the entire construction, or as a function of the element of the construction.


Keywords:

expressive vocabulary, colloquial Polish, evaluative lexis, intensification, reference

Bańko M. (2008): O tzw. prozodii semantycznej i jej opisie w słownikach. [W:] Nowe studia leksykograficzne 2. Red. P. Żmigrodzki, R. Przybylska. Kraków, s. 151–161.   Google Scholar

Bogusławski A. (1977): O identyfikacji zdań w wyrażeniami okazjonalnymi. „Przegląd Humanistyczny” 2, s. 39–56.   Google Scholar

Bogusławski A. (2009): Myśli o gwiazdce i o regule. Warszawa.   Google Scholar

Danielewiczowa M. (2014): Struktura i znaczenie eksklamatywów: na materiale współczesnej polszczyzny. Warszawa.   Google Scholar

Grochowski M. (1991): Frazy nominalne generyczne w zdaniach ogólnych i w zdaniach analitycznych. [W:] Problemy opisu gramatycznego języków słowiańskich. Red. M. Grochowski. Warszawa, s. 61–74.   Google Scholar

Grzegorczykowa R. (1990): Wprowadzenie do semantyki językoznawczej. Warszawa.   Google Scholar

Kamasa V. (2015): Prozodia semantyczna. Pojęcie, problemy, przydatność. „Socjolingwistyka” 24, s. 105–120.   Google Scholar

Kosek I. (2010): Z problemów opisu tzw. form deprecjatywnych. „Prace Językoznawcze” XII, s. 105–114.   Google Scholar

Kosek I. (2020): „A to prostak jeden!” – o ekspresywnej jednostce „jeden”. „Prace Językoznawcze” XXII/1, s. 119–130.   Google Scholar

Mel’čuk I., Milićević J. (2011): The Budalo jedna! – Type Construction in Contemporary Serbian. “Journal of Slavic Linguistics” 19(1), s. 85–118, DOI: 10.1353/jsl.2011.0010.   Google Scholar

Topolińska Z. (1984): Składnia grupy imiennej. [W:] Gramatyka współczesnego języka polskiego: składnia. Red. Z. Topolińska. Warszawa, s. 301–389.   Google Scholar

Topolińska Z. (2008): Wtórna copula „to” w języku literackim. [W:] tejże: Z Polski do Macedonii. Studia językoznawcze. T. 1: Problemy predykacji. Kraków, s. 36–41.   Google Scholar

Wajszczuk J. (2005): O metatekście. Warszawa.   Google Scholar

Wierzbicka A. (1969): Dociekania semantyczne. Wrocław.   Google Scholar

Żabowska M. (2017): Niedookreślenie, dekonkretyzacja i zmienne językowe – o quasi-tautologicznych układach typu „ten i ten”, „to i to”, „tak a tak”. „LingVaria” (1)23, s. 115–129.   Google Scholar


Published
2022-03-31

Cited by

Żabowska, M. . (2022). Semantics and functions of the so-called expressive jeden. Prace Językoznawcze, 24(1), 187–201. https://doi.org/10.31648/pj.7607

Magdalena Żabowska 
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu



License

Copyright (c) 2022 Prace Językoznawcze

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Access to the electronic edition of the journal is open (open access). It does not require any fees, logging in or providing personal data. Every person, regardless of race, gender, sexual orientation, ethnic origin, nationality, faith or political opinion, may read articles published in "Prace Językoznawcze", download versions of texts in PDF file format, identical to the printed version, and submit for publication texts of their authorship, concerning linguistic issues and meeting editorial substantive and editorial requirements and academic ethical standards binding in science.

Authors of texts may place PDF files with their texts or the entire issue of a journal on scientific Internet portals, indicating the source of the text. The number of PDF files to be used is unlimited. It is forbidden to use the texts commercially or to derive material benefits from them. The Editorial Board has the right to publish the received texts in printed and electronic editions and to disseminate their entirety as well as abstracts and keywords on the website of the journal, the publishing platform of the University of Warmia and Mazury, in printed editions and in Internet scientific databases.