Rozliczenia majątkowe partnerów związku partnerskiego (konkubinatu)
Edyta Jóźwiak
Uniwersytet Warmińsko - Mazurski w Olsztynie UWMhttps://orcid.org/0000-0002-4596-7990
Marcin Kotowski
https://orcid.org/0009-0001-8944-1923
Abstrakt
W ustawodawstwie polskim nie ma obecnie definicji związku partnerskiego, nie ma również przepisów wprost odnoszących się do rozliczeń majątkowych partnerów. Inaczej niż w przypadku związku małżeńskiego brak jest regulacji prawnych, które byłoby pomocne przy ocenie kwestii rozliczeniowej całości stosunków majątkowych partnerów. Brak regulacji o związkach partnerskim nie oznacza jednak, że osoby pozostające w takich związkach nie mogą wspólnie nabywać majątku czy też, że po rozpadzie związku nie mogą dokonać jego podziału. Ustawodawstwo polskie wykształciło w tym celu ugruntowaną linię orzeczniczą, która pozwala w tej sytuacji wykorzystać inne mechanizmy prawa cywilnego. W praktyce partnerzy najczęściej nie układają swych stosunków majątkowych wedle określonych wzorców, w szczególności nie zawierają ze sobą w sposób wyraźny umów cywilnoprawnych, w dużej mierze porozumiewają się w tej kwestii w sposób dorozumiały. Partnerzy mogą nabywać majątek poprzez nabycie przez jednego z nich albo w ustalonych udziałach, albo w ramach spółki cywilnej po wcześniejszym jej zawarciu. Uniknięciem problemów rozliczeniowych mogłoby być znalezienie dla różnych form nieformalnego pożycia jednej, uniwersalnej podstawy rozliczeń majątkowych, która mogłaby zaoferować praktyczniejsze rozwiązania niż splot różnego rodzaju pojedynczych umów cywilnoprawnych. Celem niniejszego artykułu jest analiza aktualnego orzecznictwa dotyczącego rozliczeń pomiędzy byłymi partnerami oraz próba odnalezienia najlepszego rozwiązania dla dokonywania tych rozliczeń na podstawie przepisów wprowadzonych w tym przedmiocie we Francji.
Słowa kluczowe:
prawo rodzinne i opiekuńcze, związek partnerski, wspólność majątkowa małżeńska, bezpodstawne wzbogacenie, rozliczenia majątkowe, umowny sposób rozliczeniaBibliografia
Agnieszka D., Umowy konkubenckie, [w:] Intercyzy i umowy między konkubentami. Klauzule umowne, Opublikowano: LexisNexis, 2013. Google Scholar
Ciepła H., Pytlewska M., Podział majątku wspólnego z rozliczeniem praw spółkowych i kredytów frankowych. Regulacje dotyczące małżonków, konkubentów i partnerów związków jednopłciowych. Praktyka sądowa, notarialna i wieczystoksięgowa, LEX. Google Scholar
Ciszewski J., Nazaruk P. red., Kodeks cywilny. Komentarz, opublikowano: WKP 2019. Google Scholar
Dekeuwer-Défossez F., PACS et famille. Retour sur l’analyse juridique d’un contrat contro-versé, RTD 3 (2001), s. 529 i n. Google Scholar
Europejska sieć sądowa (w sprawach cywilnych i handlowych), Skutki majątkowe zarejestrowanych związków partnerskich, dostęp online 30.09.2024 r., dostęp online, pod adresem: https://e-justice.europa.eu/36687/PL/property_consequences_of_registered_partnerships?FRANCE&member=1. Google Scholar
Fras M., Habdas M. red., Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna (art. 353-534) Opublikowano: WKP 2018. Komentarz do art. 370 k.c. Google Scholar
Główny Urząd Statystyczny, Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021 Rodziny w Polsce w świetle wyników NSP 2021, Warszawa, 2023. Google Scholar
Hartwich F., Ogólna charakterystyka stosunków majątkowych między partnerami [w:] Związki partnerskie. Aspekty prawne, Warszawa 2011. Google Scholar
M. Mariański, Prawo polskie a francuska koncepcja cywilnej umowy solidarnościowej (pacte civil de solidarité) jako - alternatywna dla małżeństwa - forma legalizacji związku dwojga osób [w:] Instytucja małżeństwa - wyzwanie dla ustawodawcy, red. Mieczysław Różański, Jerzy Krzynówek, Lesław Krzyżak, Olsztyn 2016, ss. 334, s. 115. ISBN 978-83-62383-90-0. Google Scholar
Nazar M., [w:] T. Smyczyński red., System Prawa Prywatnego. Prawo rodzinne i opiekuńcze, t. 11, Warszawa 2009. Google Scholar
Paul B., Problemy rozliczeń majątkowych między konkubentami, MoP 2002, nr 8. Google Scholar
Projekt ustawy o rejestrowanych związkach partnerskich dostęp online 30.09.2024 r. pod adresem: https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-rejestrowanych-zwiazkach-partnerskich Google Scholar
Schatte G., Die Rechtslage der nichtehelichen Lebensgemeinschaft im kanadischen Familien- und Sozialrecht, Düsseldorf 1990. Google Scholar
Smykla B. [w:] Prawo bankowe. Komentarz, red. A. Mikos-Sitek, P. Zapadka, Warszawa 2022, art. 51(a). Google Scholar
Szlęzak A., Stosunki majątkowe między konkubentami. Zagadnienia wybrane, Poznań 1992. Google Scholar
Witt S de., Huffmann J.F., Nichteheliche Lebensgemeinschaften, wyd. 2, München 1986. Google Scholar
Uniwersytet Warmińsko - Mazurski w Olsztynie UWM
https://orcid.org/0000-0002-4596-7990
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
