Propozycja reform terminologicznych dotyczących kryminalizacji materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne małoletnich (CSAM) w polskim prawie karnym
Abstrakt
Celem niniejszego artykułu jest analiza rozwiązań terminologicznych de lege lata w zakresie kryminalizacji materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne małoletnich (CSAM) oraz sformułowanie postulatów de lege ferenda, które uwzględnią konieczność wprowadzenia zmian w terminologii stosowanej w polskim Kodeksie karnym. Na potrzeby prowadzonych rozważań sformułowano następujące problemy badawcze: 1. Jak kształtują się relacje między ustawodawstwem polskim a międzynarodowym w zakresie posługiwania się terminologią dotyczącą CSAM? 2. Jakie zmiany polskiego ustawodawstwa można zaproponować w kierunku ujednolicenia terminologii dotyczącej CSAM? Analizie poddano rozwiązania terminologiczne dotyczące CSAM przyjęte w polskim prawodawstwie na tle regulacji międzynarodowych w tym obszarze w celu wskazania potencjalnych niespójności i obszarów wymagających reformy. W końcowej części opracowania autorka przedstawia propozycje de lege ferenda wprowadzenia do Kodeksu karnego terminu „materiały przedstawiające wykorzystywanie seksualne małoletnich” oraz jego definicji.
Słowa kluczowe:
prawo karne, materiały przedstawiające wykorzystywanie seksualne małoletnich, CSAM, treści pornograficzne z udziałem małoletniego, zmiany terminologiczne, art. 202 kkBibliografia
Budyn-Kulik M., Kulik M., Art. 202 KK [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz do artykułów 117–221. Tom I. Wyd. 5, M. Królikowski, R. Zawłocki (red.), Warszawa 2023. Google Scholar
Committee on the Rights of the Child General comment No. 13 (2011) The right of the child to freedom from all forms of violence, https://digitallibrary.un.org/record/711722?ln=en&v=pdf (data dostępu: 17.01.2025 r.). Google Scholar
Committee on the Rights of the Child General comment No. 25 (2021) on children’s rights in relation to the digital environment, https://www.ohchr.org/en/documents/general-comments-and-recommendations/general-comment-no-25-2021-childrens-rights-relation (data dostępu: 17.01.2025 r.). Google Scholar
Dąbrowska M., The Unclear Picture of Child Sexual Abuse Material (CSAM) Online Volumes During the COVID-19 Pandemic, „Białostockie Studia Prawnicze” 2021, t. 26, nr 6. Google Scholar
Edwards S.S.M., Prosecuting „child pornography”: Possession and taking of indecent photographs of children, „Journal of Social Welfare and Family Law” 2000, t. 22, nr 1. Google Scholar
INHOPE Association, Explanatory note: EU Recast of CSA Directive, 2024, https://inhope.org/media/pages/articles/inhope-guidelines-on-advocacy-initiating-legislative-changes/8f49f71fef-1723634765/explanatory-note-on-the-eu-recast-csa-directive-2024.pdf (data dostępu: 17.01.2025 r.). Google Scholar
Council of Europe, Explanatory Report to the Convention on Cybercrime, 2001, https://rm.coe.int/16800cce5b (data dostępu: 17.01.2025 r.). Google Scholar
Council of Europe, Explanatory Report to the Council of Europe Convention on the Protection of Children against Sexual Exploitation and Sexual Abuse, 2007, https://rm.coe.int/16800d3832 (data dostępu: 17.01.2025 r.). Google Scholar
Europol, Exploiting isolation: Offenders and victims of online child sexual abuse during the COVID-19 pandemic, 2020 https://www.europol.europa.eu/cms/sites/default/files/documents/europol_covid_report-cse_jun2020v.3_0.pdf (data dostępu: 17.01.2025 r.). Google Scholar
Frangež D. i in., The Importance of Terminology Related to Child Sexual Exploitation, „Revija za kriminalistiko in kriminologijo” 2015, t. 66, nr 4. Google Scholar
Gillespie A., Legal definitions of child pornography, „Journal of Sexual Aggression” 2010, t. 16, nr 1. Google Scholar
INHOPE Association, Global CSAM Legislative Overview, 2024, https://inhope.org/media/site/e3bb326ed7-1729001643/global-csam-legislative-overview-2024-full-report.pdf (data dostępu: 17.01.2025 r.). Google Scholar
Gottfried E.D., Shier E.K., Mulay A.L., Child Pornography and Online Sexual Solicitation, „Current Psychiatry Reports” 2020, t. 22, nr 3. Google Scholar
Guzik-Makaruk E.M., Wojewoda E., Dziecko, nieletni, małoletni, młodociany, pełnoletni - podstawowe zagadnienia terminologiczne na tle systemu prawa [w:] Wybrane prawne i medyczne problemy ginekologii dziecięcej, E. M. Guzik-Makaruk, V. Skrzypulec-Plinta, J. Szamatowicz (red.), Temida 2, przy współpracy i wsparciu finansowym Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2015. Google Scholar
Interagency Working Group, Explanatory Report to the Guidelines regarding the implementation of the Optional Protocol to the CRC on the Sale of children, child prostitution and child pornography, ECPAT International, 2019, https://www.ecpat.org/wp-content/uploads/2019/09/OPSC-Guidelines-Explanatory-Report-ECPAT-International-2019.pdf (data dostępu: 17.01.2025 r.). Google Scholar
Interagency Working Group, Terminology Guidelines for the Protection of Children from Sexual Exploitation and Sexual Abuse, ECPAT International, 2016, https://ecpat.org/wp-content/uploads/2021/05/Terminology-guidelines-396922-EN-1.pdf (data dostępu: 17.01.2025 r.). Google Scholar
Malby S. i in., Study on the Effects of New Information Technologies on the Abuse and Exploitation of Children, United Nations Office on Drugs and Crime: Vienna, Austria, 2015. Google Scholar
Martin J., “It’s Just an Image, Right?”: Practitioners’ Understanding of Child Sexual Abuse Images Online and Effects on Victims, „Child & Youth Services” 2014, t. 35, nr 2. Google Scholar
Międzyagencyjna Grupa Robocza, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, Wytyczne dotyczące terminologii w dziedzinie ochrony dzieci przed wyzyskiwaniem seksualnym i wykorzystywaniem seksualnym, ECPAT International, 2021, https://ecpat.org/wp-content/uploads/2022/11/WYTYCZNE_TERMINOLOGICZNE_ECPAT_FDDS_FINAL.pdf (data dostępu: 17.01.2025 r.). Google Scholar
Pelczar A., Prawno-kryminalistyczne aspekty zjawiska pornografii dziecięcej, „Ius et Administratio” 2023, t. 52, nr 3. Google Scholar
Sajkowska M., Wykorzystywanie seksualne dzieci. Ustalenia terminologiczne, skala zjawiska, oblicza problemu społecznego, „Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka” 2002, t. 1, nr 1. Google Scholar
Steel C.M.S., Newman E., O’Rourke S., Quayle E., Public Perceptions of Child Pornography and Child Pornography Consumers, „Archives of Sexual Behavior” 2022, t. 51, nr 2. Google Scholar
Tate T., The child Pornography Industry: International Trade in Child Sexual Abuse [w:] Pornography: women, violence and civil liberties, C. Itzin (red.), Oxford University Press 1993. Google Scholar
Polish Coalition against Commercial Sexual Exploitation of Children, Universal Periodic Review, Poland, 2012, https://upr-info.org/sites/default/files/documents/2013-10/pccsecuprpols132012polishcoalitionagainstcommercialsexualexploitaionofchildrene.pdf (data dostępu: 17.01.2025 r.). Google Scholar
Zielińska E., O zgodności polskiego ustawodawstwa karnego z Protokołem Dodatkowym do Konwencji i Prawach Dziecka w sprawie handlu dziećmi, dziecięcej prostytucji, pornografii, „Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka” 2005, t. 4, nr 3. Google Scholar
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
