Wpływ ustalenia nieistnienia uchwały zgromadzenia wspólników spółki kapitałowej na wpis do Krajowego Rejestru Sądowego

Jakub Jan Zięty

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie UWM
https://orcid.org/0000-0002-1243-3394

Jakub Wiktor Żurawlew

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie UWM
https://orcid.org/0009-0005-4013-5852


Abstrakt

Przedmiotem artykułu jest analiza wpływu stwierdzenia przez sąd rejestrowy przesłanek nieistnienia uchwały, zmieniającej umowę spółki, na wpis do KRS. Przy tak zakreślonym przedmiocie, za cel przyjęto wskazanie, czy jeżeli sąd rejestrowy ustali, że uchwała, zmieniająca umowę spółki, jest uchwałą nieistniejącą, powinien odmówić wpisu do rejestru, bądź dokonać korekty danych, ujawnionych w rejestrze.

W pierwszej części zaprezentowano poglądy, dotyczące zakresu kognicji sądu rejestrowego względem uchwał, stanowiących podstawę dokonania wpisu. Zbadano, czy sąd rejestrowy posiada uprawnienie do merytorycznego badania uchwał, stanowiących podstawę wpisu, czy jedynie powinien rejestrować zgłoszone zmiany bez oceny merytorycznej dokumentów, stanowiących ich podstawę.

Następnie przedstawiono rozważania, dotyczące problematyki nieistnienia uchwał spółek kapitałowych. W ich ramach poruszono zagadnienia, dotyczące: 1) charakteru prawnego uchwały organu spółki, 2) możliwości wyodrębnienia ,,kategorii prawnej uchwał nieistniejących”.

W trzeciej części wskazano, jaki wpływ wywiera przyjęcie poszczególnych poglądów, odnoszących się do problematyki uchwał nieistniejących, na postępowanie przed sądem rejestrowym.

W wyniku przeprowadzonych rozważań ustalono, że istnieje możliwość ustalenia przez sąd nieistnienia uchwały spółki, stan nieistnienia uchwały różni się od wzruszalności, sądowi rejestrowemu przysługuje kompetencja merytorycznej kontroli uchwały, mającej stanowić podstawę wpisu, oraz że prawomocne ustalenie nieistnienia uchwały, stanowiącej podstawę wpisu, może stanowić podstawę odmowy wpisu bądź jego wykreślenia.


Słowa kluczowe:

prawo handlowe, uchwały nieistniejące, Krajowy Rejestr Sądowy, zaskarżanie uchwał


Adamczuk A., Pruś P., Radwan M., Sieńko M., Stefańska S., Manowska M., Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2020.   Google Scholar

Bielski P., Zakres kognicji sądu w postępowaniu rejestrowym. Glosa do uchwały SN z dnia 20 kwietnia 1999 r., III CZP 4/99, „Przegląd Prawa Handlowego” 2000, nr 9.   Google Scholar

Bieniak M., Powództwo o ustalenie nieistnienia uchwały wspólników (walnego zgromadzenia) na podstawie art. 189 k.p.c., [w:] M. Bieniak, Ł. Błaszczak, Ł. Gładki, G. Suliński, R. Uliasz (red.), Spory sądowe ze stosunku spółki w spółkach kapitałowych, 2025, Lex.   Google Scholar

Biernat S., Zasada pierwszeństwa prawa unijnego po traktacie z Lizbony, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2011, nr 1.   Google Scholar

Czepita S., Reguły konstytutywne a zagadnienia prawoznawstwa, Wyd. Nauk. US, Szczecin 1996.   Google Scholar

Dąbrowska J., Sankcje wadliwych uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych. § 1. Wadliwość uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych, [w:] eadem, Zaskarżanie uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych, 2016, Lex.   Google Scholar

Dębska M., Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym. Komentarz, 2013, Lex.   Google Scholar

Ereciński T. (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 2: Postępowanie rozpoznawcze, Wolters Kluwer, Warszawa 2016.   Google Scholar

Frąckowiak J., Charakter prawny uchwał organów spółek kapitałowych a ich zaskarżalność, „Przegląd Prawa Handlowego” 2014, nr 9.   Google Scholar

Gniewek E., Machnikowski P. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, 2016, Lex.   Google Scholar

Gutowski M., Nieważność czynności prawnej, C.H. Beck, Warszawa 2017.   Google Scholar

Katner W.J., Osajda K., Niezgodne z prawem uchwały wspólników spółek kapitałowych – uwagi na tle uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 18.09.2013 r. (III CZP 13/13), „Przegląd Prawa Handlowego” 2014, nr 9.   Google Scholar

Komenda A., Nieusuwalność danych z rejestru, [w:] A. Komenda (red.), Krajowy Rejestr Sądowy i postępowanie rejestrowe, 2021, Lex.   Google Scholar

Kopaczyńska-Pieczniak K., Korporacja jako stosunek prawny, [w:] eadem, Korporacja. Elementy konstrukcji prawnej, 2019, Lex.   Google Scholar

Kowalik-Bończyk K., Prowspólnotowa wykładnia prawa polskiego, „Europejski Przegląd Sądowy” 2005, nr 12.   Google Scholar

Kruszyński M., Uchwały nieistniejące, „Przegląd Prawa Handlowego” 2008, nr 7.   Google Scholar

Leśniak M., Zakres kognicji sądu rejestrowego wobec uchwał zgromadzeń wspólników lub walnych zgromadzeń sprzecznych z ustawą w świetle uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 18.09.2013 r. (III CZP 13/13), „Przegląd Prawa Handlowego” 2014, nr 10.   Google Scholar

Łazarewicz S., Zaskarżanie uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych przez podmioty spoza katalogu określonego w Kodeksie spółek handlowych, „Studia Prawnoustrojowe” 2020, nr 49.   Google Scholar

Michnik A., Krajowy Rejestr Sądowy. Komentarz, 2013, Lex.   Google Scholar

Mróz T., Opalski A., Promińska U., Egzekwowanie zobowiązań co do sposobu głosowania, [w:] W.J. Katner (red.), Prawo zobowiązań – umowy nienazwane, seria: System Prawa Prywatnego, t. 9, 2023, Legalis.   Google Scholar

Napierała J., Nowe elementy modelu informacyjnego prawa spółek Unii Europejskiej w dyrektywie 2025/25 w sprawie szerszego wykorzystania i aktualizacji narzędzi i procesów cyfrowych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2025, nr 2.   Google Scholar

Napierała J., Uwagi na temat wykładni prawa krajowego zgodnej z dyrektywami europejskiego prawa spółek, „Czasopismo Kwartalne Całego Prawa Handlowego, Upadłościowego oraz Rynku Kapitałowego” 2008, nr 8.   Google Scholar

Ochmann P., Zasadność wyróżniania uchwał nieistniejących w świetle regulacji sankcji wadliwości uchwał zgromadzeń przez KSH, [w:] idem, Uchwały nieistniejące wobec sankcji nieważności wadliwych uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych, 2018, Legalis.   Google Scholar

Opalski A., Europejskie prawo spółek, LexisNexis, Warszawa 2010.   Google Scholar

Oplustil K., O potrzebie proeuropejskiej wykładni polskiego prawa spółek, „Przegląd Prawa Handlowego” 2010.   Google Scholar

Pęczyk-Tofel A., Tofel M.S., Sądowa kontrola uchwał zgromadzeń w spółkach kapitałowych w postępowaniu rejestrowym, „Przegląd Prawa Handlowego” 2010, nr 2.   Google Scholar

Piaskowska O.M. (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Art. 1–505(39), t. 1, 2025, Lex.   Google Scholar

Pietrzykowski K., Charakter prawny uchwały zgromadzenia spółki kapitałowej i spółdzielni, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2016, nr 36.   Google Scholar

Pietrzykowski K. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1, 2013, Lex.   Google Scholar

Popardowski P., Kontrola uchwał zgromadzeń wspólników w spółkach kapitałowych prowadzona przez sąd rejestrowy w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego – przegląd orzecznictwa, „Glosa” 2020, nr 3.   Google Scholar

Preussner-Zamorska J., Nieważność czynności prawnej w prawie cywilnym, PWN, Warszawa 1983.   Google Scholar

Radwański Z. (red.), Prawo cywilne. Część ogólna, seria: System Prawa Prywatnego, t. 2, 2002, Legalis.   Google Scholar

Sieradzka M., Druga dyrektywa w sprawie cyfryzacji prawa spółek: cele, rozwiązania i korzyści dla przedsiębiorców, 2025, Lex.   Google Scholar

Sobolewski P., Kontrowersje wokół pojęcia nieistnienia i nieważności czynności prawnej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2009, nr 5.   Google Scholar

Sołtysiński S., Czy „istnieją” uchwały „nieistniejące” zgromadzeń spółek kapitałowych i spółdzielni?, „Przegląd Prawa Handlowego” 2006, nr 2.   Google Scholar

Sołtysiński S., Rozważania o nieważnych i „nieistniejących” czynnościach prawnych ze szczególnym uwzględnieniem uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych i spółdzielni, [w:] A. Brzozowski, W. Kocot, K. Michałowska (red.), W kierunku europeizacji prawa prywatnego. Księga pamiątkowa dedykowana profesorowi Jerzemu Rajskiemu, C.H. Beck, Warszawa 2007.   Google Scholar

Sołtysiński S., Moskwa P., Akty głosowania i uchwały, [w:] S. Sołtysiński (red.), Prawo spółek kapitałowych, seria: System Prawa Prywatnego, t. 17B, 2016, Legalis.   Google Scholar

Sołtysiński S., Moskwa P., Problem tzw. uchwał nieistniejących, [w:] S. Sołtysiński (red.), Prawo spółek kapitałowych, seria: System Prawa Prywatnego, t. 17B, 2016, Legalis.   Google Scholar

Szumański A. (red.), Prawo spółek handlowych, seria: System Prawa Handlowego, t. 2a, 2019, Legalis.   Google Scholar

Tofel M.S., Uchwały nieistniejące na gruncie kodeksu spółek handlowych, „Państwo i Prawo” 2007, nr 4.   Google Scholar

Wiśniewski A.W., Prawo o spółkach. Podręcznik praktyczny, t. 3, Poltext, Warszawa 1993.   Google Scholar

Wiśniewski T. (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 1: Artykuły 1–366, 2021, Lex.   Google Scholar

Zamojski Ł., Krajowy Rejestr Sądowy. Komentarz, 2023, Lex.   Google Scholar

Zamojski Ł., Pojęcie danych niedopuszczalnych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Glosa do postanowienia SN z dnia 2 grudnia 2015 r., IV CSK 99/15, „Glosa” 2016, nr 3.   Google Scholar

Zanardo A., The new regulation of preventive control of instruments of constitution and statutes of companies in the light of Directive (EU) 2025/25 [in Italian], „Orizzonti del Diritto Commerciale” 2025, nr 1.   Google Scholar

Ziemianin B., Charakter prawny uchwał kolegialnych organów osób prawnych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2014, nr 9.   Google Scholar

Zięty J.J. (red.), Podstawowe zagadnienia prawa handlowego, Wyd. UWM, Olsztyn 2022.   Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2026-03-21

Cited By /
Share

Zięty, J. J., & Żurawlew, J. W. . (2026). Wpływ ustalenia nieistnienia uchwały zgromadzenia wspólników spółki kapitałowej na wpis do Krajowego Rejestru Sądowego. Studia Prawnoustrojowe, (71). https://doi.org/10.31648/sp.12334

Jakub Jan Zięty 
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie UWM
https://orcid.org/0000-0002-1243-3394
Jakub Wiktor Żurawlew 
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie UWM
https://orcid.org/0009-0005-4013-5852