A strategy for restoring U.S. global leadership in nuclear energy under federal law

Robert Lizak

Uniwersytet Pomorski w Słupsku
https://orcid.org/0000-0001-7980-2409


Abstrakt

W artykule przedstawiono strategię przywrócenia globalnego przywództwa Stanów Zjednoczonych w energetyce jądrowej, której kierunki i założenia wyekstrahowano z dziesięciu rozporządzeń wykonawczych Prezydenta Stanów Zjednoczonych z 2025 r. Celem artykułu było zrozumienie przyczyn utraty lub osłabienia pozycji Stanów Zjednoczonych jako globalnego przywódcy w energetyce jądrowej, a także wyjaśnienie przesłanek intensywnej próby odwrócenia tego trendu. W tym celu zweryfikowano hipotezę, że wdrożenie dziesięciu rozporządzeń wykonawczych z 2025 r. może ułatwić odnowienie globalnego przywództwa USA w energetyce jądrowej, pod warunkiem: (1) zdiagnozowania i przezwyciężenia historycznych oraz strukturalnych barier, (2) zastosowania sekwencyjnego modelu interwencji regulacyjnej oraz (3) wytworzenia zdolności strategicznych (capacity). Ustalono, że osłabienie pozycji USA nie wynika z pojedynczego czynnika, lecz z nakładających się barier o charakterze systemowym. Pakiet rozporządzeń z 2025 r. umożliwia wdrożenie sekwencyjnego modelu interwencji państwa: od deregulacji i proceduralnego przyspieszenia, przez centralizację koordynacji i wzmacnianie instrumentów państwowych, aż po włączenie energetyki jądrowej do reżimu bezpieczeństwa narodowego. W konsekwencji przyjęto, że efektywne wdrożenie tego modelu może wykreować zdolności strategiczne umożliwiające Stanom Zjednoczonym powrót do globalnej rywalizacji o przywództwo w technologii jądrowej.


Słowa kluczowe:

prawo bezpieczeństwa narodowego, dominacja energetyczna, energetyka jądrowa, renesans energetyki jądrowej, zarządzanie strategiczne


Cowan R., Nuclear power costing revisited, „Oxford Review of Economic Policy” 1990.   Google Scholar

Hewlett R.G., Duncan F., Atomic shield, 1947–1952, University of California Press, Berkeley 1990.   Google Scholar

Hewlett R.G., Holl J.M., Atoms for peace and war, 1953–1961: Eisenhower and the Atomic Energy Commission, University of California Press, Berkeley 1989.   Google Scholar

Joskow P.L., The future of nuclear power in the United States: economic and regulatory challenges, „MIT Economics” 2006, December 27.   Google Scholar

Krige J., Atoms for peace, scientific internationalism, and scientific intelligence, MIT Press, Cambridge (MA) 2006.   Google Scholar

Krige J., Sharing knowledge, shaping Europe: US technological collaboration and non-proliferation, MIT Press, Cambridge (MA) 2014.   Google Scholar

Krzykowski M., Mariański M., Zięty J., Principle of reasonable and legitimate expectations in international law as a premise for investments in the energy sector, „International Environmental Agreements-Politics Law and Economics” 2021, Vol. 21, No. 1.   Google Scholar

Lizak R., Prawne aspekty neuronowego modelu zarządzania danymi w administracji federalnej Stanów Zjednoczonych z wykorzystaniem AI, C.H. Beck, Warsaw 2024.   Google Scholar

Lizak R., Skuza S., The Inflation Reduction Act as an element of shaping the US grand strategy and the UN strategy of global goals, „Białostockie Studia Prawnicze” 2024, Volume 29, No. 1.   Google Scholar

Nye J.S., Soft power: the means to success in world politics, „Public Affairs” 2004.   Google Scholar

Rogovin M., Frampton G.T., Three mile island. Vol. 1. A report to the commissioners and to the public, Nuclear Regulatory Commission, Special Inquiry Group, 1980, [https://www.osti.gov/servlets/purl/5395798](https://www.osti.gov/servlets/purl/5395798).   Google Scholar

Walker J.S., Three mile island: a nuclear crisis in historical perspective, University of California Press, Berkeley 2004.   Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2026-03-21

Cited By /
Share

Lizak, R. (2026). A strategy for restoring U.S. global leadership in nuclear energy under federal law. Studia Prawnoustrojowe, (71). https://doi.org/10.31648/sp.12372

Robert Lizak 
Uniwersytet Pomorski w Słupsku
https://orcid.org/0000-0001-7980-2409