Earthworks (excavations) or mineral extraction?

Aleksander Lipiński

Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie
https://orcid.org/0000-0002-9947-0007


Abstract

The subject of this paper is the expansion of the arguments presented by G. Lubeńczuk in his article The obligation to obtain a licence to extract minerals from deposits and the separation of minerals from deposits in connection with construction works (“Studia Prawnoustrojowe” 2025, No. 70, pp. 231–247). As a rule, mining of minerals from deposits requires a licence. Exceptions, where it is possible without a licence, are of small practical significance and can be disregarded. Details regarding licensing, however, may be very disputable. There is no statutory definition of “mineral” or its “extracting”, and the definition of “deposit” may be subject to varying interpretations. However, during earthworks, especially excavations (e.g. for construction purposes), minerals are separated from their natural accumulations. Obtaining a licence to extract minerals from deposits is extremely time-consuming and requires significant financial outlay. Depending on the type of mineral and the location of its deposit, it must be preceded by numerous decisions (permitting its prospecting and exploring, on environmental conditions, approval of geological documentation, a resolution of the municipal council on the spatial development plan, etc.). It is therefore not surprising that many investors attempt to circumvent these requirements. Illegal mining of minerals (especially aggregates) is becoming a common phenomenon. Such activities are subject to an increased fee (in essence, an administrative fine). This raises the question of whether every removal of minerals from their natural accumulations requires a licence, and whether this also applies to earthworks (excavations) carried out for other purposes (construction, water management, etc.). The case law of administrative courts is quite strict in these matters and assumes that any separation of a mineral from its natural accumulation constitutes its extraction. If this is done without a licence, the fee must be imposed. It is difficult to agree with this type of assessment. Whether the investor intends to extract minerals from a deposit or to carry out earthworks should be determined by the actual intention of the person conducting such activity.


Keywords:

Geological and Mining Act, minerals and mineral deposits, illegal mining, excavation for construction purposes, mineral licenses.


Czampas J., Zmiany znaczenia opłaty eksploatacyjnej dla budżetów gmin górniczych województwa śląskiego, „Finanse Komunalne” 2014, nr 3.   Google Scholar

Bundesberggesetz vom 13. August 1980, BGBl. I S. 1310.   Google Scholar

Danecka D., Radecki W., Ustawa o odpadach. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2022.   Google Scholar

Dobrowolski G. (red.), Gospodarowanie geologicznymi zasobami środowiska w świetle zasady zrównoważonego rozwoju. Zagadnienia prawne, Wyd. UŚ, Katowice 2018, https://www.kpgios.us.edu.pl/images/pliki/Dobrowolski_Gospodarowanie_geologicznymi_zasobami_srodowiska_w_swietle_zasady.pdf.   Google Scholar

Glapa W., Korzeniowski J.I., Mały leksykon górnictwa odkrywkowego, Wydawnictwa i Szkolenia Górnicze Burnat & Korzeniowski, Wrocław 2005.   Google Scholar

Kaźmierska-Patrzyczna A., Gospodarowanie zasobami geosfery, [w:] M. Górski (red.), Prawo ochrony środowiska, Wolters Kluwer, Warszawa 2021.   Google Scholar

Lipiński A., Komentarz do art. 21 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, „Prawne Problemy Górnictwa i Ochrony Środowiska” 2019, nr 2.   Google Scholar

Lipiński A., Koncesje z Prawie geologicznym i górniczym, Wyd. Geologiczne, Warszawa 2025.   Google Scholar

Lipiński A., Legislacyjne problemy Prawa geologicznego i górniczego, „Państwo i Prawo” 2023, z. 3.   Google Scholar

Lipiński A., Odpowiedzialność właściciela nieruchomości za prowadzone na niej nielegalne roboty geologiczne – glosa krytyczna do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.05.2021 (II GSK 1195/20), „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 2022, nr 4.   Google Scholar

Lipiński A., Z problematyki nielegalnego wydobywania kopalin, [w:] B. Rakoczy, M. Szalewska, K. Karpus (red.), Prawne aspekty gospodarowania zasobami środowiska. Korzystanie z zasobów środowiska, TNOiK, Toruń 2014.   Google Scholar

Mikosz R., Orzecznictwo sądowoadministracyjne w sprawach dotyczących wydobywania kopalin, „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” 2010, nr 5–6.   Google Scholar

Murzydło J., Wydobywanie kopalin bez wymaganej koncesji a inna działalność związana z wydobywaniem kopalin, „Przegląd Geologiczny” 2022, nr 1.   Google Scholar

Nieć M., Złoże-kopalina-surowiec mineralny. Podstawowe terminy geologii gospodarczej, złożowej i potrzeba ich uwzględnienia w przepisach prawa geologicznego i górniczego, „Przegląd Geologiczny” 2010, nr 8.   Google Scholar

Olszewski J.J. (red.), Leksykon górniczy, Wyd. Śląsk, Katowice 1989.   Google Scholar

Rzeczycki T., Płytkie pokłady węgla w Wałbrzychu nadal są eksploatowane, „Biuletyn Górniczy” 2023, nr 7–9.   Google Scholar

Skorupka S., Auderska H., Łempicka Z. (red.), Mały słownik języka polskiego, PWN, Warszawa 1969.   Google Scholar

Szamałek K., O potrzebie definicji kopaliny, „Górnictwo Odkrywkowe” 2002, nr 2–3.   Google Scholar

Szamałek K., Wprowadzone a pożądane zmiany w prawie geologicznym i górniczym, „Gospodarka Surowcami Mineralnymi” 2008, z. 4.   Google Scholar

Szamałek K., Zglinicki K., Analiza krytyczna rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dokumentowania złoża kopaliny, „Górnictwo Odkrywkowe” 2008, nr 3.   Google Scholar

Szuflicki M., Malon A., Tymiński M. (red.), Bilans zasobów złóż kopalin w Polsce wg stanu na 31.XII 2024, Państwowy Instytut Badawczy – Państwowy Instytut Geologiczny, Warszawa 2025.   Google Scholar

Schwarz H., Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, t. 1, Salome sp. z o.o., Wrocław 2013.   Google Scholar

Tomczyk G., Rów melioracyjny to nie wydobycie kopalin. Konieczna zmiana prawa górniczego, [www.farmer.pl/prawo/przepisy-i-regulacje/row-melioracyjny-to-nie-wydobycie-kopalin-konieczna-zmiana-prawa-gorniczego,92376.html](http://www.farmer.pl/prawo/przepisy-i-regulacje/row-melioracyjny-to-nie-wydobycie-kopalin-konieczna-zmiana-prawa-gorniczego,92376.html).   Google Scholar


Published
2026-06-17

Cited by

Lipiński, A. (2026). Earthworks (excavations) or mineral extraction?. Studia Prawnoustrojowe, (72). https://doi.org/10.31648/sp.12375

Aleksander Lipiński 
Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie
https://orcid.org/0000-0002-9947-0007