Ustalanie zasad udzielania dotacji przez sejmiki województw na prace przy zabytkach – refleksje na tle uchwał podjętych w latach 2020–2025

Małgorzata Ofiarska

Uniwersytet Szczeciński
https://orcid.org/0000-0001-5311-0201


Abstrakt

Sejmik województwa uprawniony jest do określenia, w drodze uchwały, zasad udzielania dotacji z budżetu województwa na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru lub znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków. Udzielana dotacja jest instrumentem wspierającym wykonywanie zadań samorządu województwa o charakterze wojewódzkim w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Celem artykułu jest ocena regulacji ustawowych upoważniających do podejmowania takich uchwał oraz treści tych uchwał pod kątem przestrzegania przez sejmik województwa granic upoważnienia udzielonego przez ustawodawcę. W opracowaniu zweryfikowano hipotezę o stosowaniu przez poszczególne sejmiki województw schematycznego układu treści takich uchwał, ale tylko w odniesieniu do beneficjentów dotacji, przeznaczenia wsparcia oraz procedur jego udzielania. Zidentyfikowano także uregulowania nieszablonowe dotyczące sposobów ustalania maksymalnych kwot dotacji oraz sformułowań propagandowych mających ogólnie uzasadniać zamiar dotowania prac przy zabytkach. Kwerenda orzecznictwa regionalnych izb obrachunkowych umożliwiła wskazanie elementów treści uchwał sejmików województw niedopuszczalnych z uwagi na ramy ustawowego upoważnienia do podejmowania takich aktów prawa miejscowego, w tym zakwalifikowanych jako istotne naruszenia prawa. Uchwały stanowią podstawę do cyklicznych naborów wniosków o dotacje oraz ich weryfikacji przez komisje oceniające.

 


Słowa kluczowe:

prawo finansowe, ochrona zabytków, budżet województwa, dotacja celowa, sejmik województwa, zasady dotowania


Izdebski H., Gminna ewidencja zabytków po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2023 r., „Samorząd Terytorialny” 2023, nr 7–8.   Google Scholar

Jackowska M., Procedura ujęcia nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków w świetle art. 6 EKPC, „Europejski Przegląd Sądowy” 2022, nr 10.   Google Scholar

Jakubowski A., Skutki prawne wpisu do gminnej ewidencji zabytków, „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” 2022, nr 1.   Google Scholar

Korpała M., Prace konserwatorskie a klasyfikacja zabytków, „Ochrona Dziedzictwa Kulturowego” 2016, nr 2.   Google Scholar

Kowalski W., Prawne aspekty rekonstrukcji dziedzictwa kulturowego, „Santander Art and Culture Law Review” 2019, nr 1(5), DOI: 10.4467/2450050XSNR.19.002.10803.   Google Scholar

Mazur R., Talik A., Udzielanie dotacji przez jednostki samorządu terytorialnego na zadania z zakresu ochrony i opieki nad zabytkami w świetle orzecznictwa regionalnych izb obrachunkowych i sądów administracyjnych, „Finanse Komunalne” 2014, nr 12.   Google Scholar

Michalak A., Gminna ewidencja zabytków jako forma ochrony konserwatorskiej zabytków nieruchomych, „Przegląd Legislacyjny” 2018, nr 4.   Google Scholar

Michalec-Dziedzic A., Dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego na ochronę zabytków, „Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych” 2022, nr 3.   Google Scholar

Molski P., Przekształcenia zabytkowych obiektów – próba kodyfikacji, „Ochrona Dziedzictwa Kulturowego” 2021, nr 11, DOI: 10.35784/odk.2767.   Google Scholar

Sawicka K., Wydatki z budżetu gminy w formie dotacji. Zagadnienia prawnofinansowe, „Przegląd Prawa i Administracji” 2009, nr 80.   Google Scholar

Sawicka K., Akty prawa miejscowego w sprawie dotacji udzielanych z budżetu jednostkom samorządu terytorialnego jako przedmiot nadzoru regionalnych izb obrachunkowych, [w:] R.P. Krawczyk, M. Stec (red.), Samorząd – finanse – nadzór i kontrola. XX-lecie Regionalnych Izb Obrachunkowych, Wolters Kluwer, Warszawa 2013.   Google Scholar

Suwaj R., Pozwolenie konserwatorskie i jego obowiązywanie w czasie, „Samorząd Terytorialny” 2023, nr 6.   Google Scholar

Ślęzak P., Dzieło konserwatorskie w świetle prawa autorskiego, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego” 2023, nr 4.   Google Scholar

Zalasińska K., Prawna ochrona zabytków nieruchomych w Polsce, Wolters Kluwer, Warszawa 2010.   Google Scholar

Zalasińska K., Decentralizacja w systemie ochrony zabytków – niewykorzystana szansa?, „Samorząd Terytorialny” 2022, nr 6.   Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2026-06-17

Cited By /
Share

Ofiarska, M. (2026). Ustalanie zasad udzielania dotacji przez sejmiki województw na prace przy zabytkach – refleksje na tle uchwał podjętych w latach 2020–2025. Studia Prawnoustrojowe, (72). https://doi.org/10.31648/sp.12652

Małgorzata Ofiarska 
Uniwersytet Szczeciński
https://orcid.org/0000-0001-5311-0201