DOŚWIADCZENIE WOJNY W TWÓRCZOŚCI PROZATORSKIEJ I TEKSTACH WSPOMNIENIOWYCH IWANA PTASZNIKAUA (WYBRANE ZAGADNIENIA)
Beata Siwek
The John Paul II Catholic University of LublinAbstrakt
The main goal of the article is to present the experience of war in selected prose and memoir texts by the Belarusian writer Ivan Ptashnikau. The focus is primarily on the issue of autobiographism, through which the majority of his texts should be interpreted, as well as the key techniques and narrative strategies used to structure the wartime experience. The article also explores several dominant themes in Ptashnikau’s work, including the childhood lost to war, the metaphysical dimension, the deheroization of the wartime experience, and the role of memory in shaping post-war identity. Additionally, significant attention is given to the poetics of the texts and the way emotions and experiences are portrayed, serving as instruments for Ptashnikau to shape and interpret the wartime reality.
Słowa kluczowe:
war, memory, experience, emotions, narrative strategiesBibliografia
Andrayuk, S. (1980), Chalavyek abzhyvaye zyamlyu, [in:] Ptashnikau, I., Vybranyya tvory w 2 t., t. 1: Apovyestsi. Apavyadanni. Minsk, 3-10. [Андраюк, С. (1980), Чалавек абжывае зямлю, [in:] Пташнікаў, І., Выбраныя творы ў 2 т., т. 1: Аповесці. Апавяданні. Мінск, 3-10.] Google Scholar
Bałżewska, K. (2020), Przestrzenie totalitarnego zniewolenia. Doświadczenie wojny i okupacji w twórczości Józefa Mackiewicza. Warszawa. Google Scholar
Caruth, C. ǀ Bojarska, K. (2010), Teoria traumy jako siła lektury. Cathy Caruth w rozmowie z Katarzyną Bojarską, [w:] Teksty Drugie 6, 125-135. Google Scholar
Cioran, E. (2004a). Brewiarz zwyciężonych. Warszawa. Google Scholar
Kowalska-Leder, J. (2006), Dzieciństwo czasu Zagłady. Przeciwstawne projekty prawdy, pamięci i zapisu doświadczenia, [w:] Buryła, S. ǀ Rodak, P. (red.), Wojna. Doświadczenie i zapis. Kraków, 311-330. Google Scholar
Nuzhdzina, T. (1982), Pa pravu lyubvi da chalavyeka, [in:] Ptashnikau, I. Lonva. Apovyests’. Minsk, 5-15. [Нуждзіна, Т. (1982). Па праву любві да чалавека, [in:] Пташнікаў, І. Лонва. Аповесць. Мінск, 5-15.] Google Scholar
Nycz, R. (2012), Poetyka doświadczenia. Teoria – nowoczesność – literatura. Warszawa. Google Scholar
Ptashnikau, I. (1990), Zbor tvoraw u chatyrokh tamakh. T. 2: Apovyestsi, apavyadannye. Minsk. [Пташнікаў, I. (1990), Збор твораў у чатырох тамах, т. 2: Аповесці, апавяданне. Мінск.] Google Scholar
Ptashnikau, I. (1992), Zbor tvoraw u chatyrokh tamakh, t. 4. Minsk. [Пташнікаў, I. (1992), Збор твораў у чатырох тамах, т. 4. Мінск.] Google Scholar
Ptashnikau, I. (2017), Vybranyya tvory. Minsk. [Пташнікаў, I. (2017), Выбраныя творы. Мінск.] Google Scholar
Rodak, P. (2000), Wizje kultury pokolenia wojennego. Wrocław. Google Scholar
Rodak, P. (2004), Wojna jako doświadczenie polskiego wieku XX, [w:] Dąbrowski, M. ǀ Wójcik, T. (red.), Dwudziestowieczność. Warszawa, 211-222. Google Scholar
Rybicka, E. (2015), Sensoryczna geografia literacka, [w:] Konończuk, E. ǀ Sidoruk, E. (red.), Przestrzenie (geo)biograficzne w literaturze. Białystok, 41-62. Google Scholar
Siwek, B. (2021a), Poetycki model prozy Iwana Ptasznikaua (na przykładzie opowieści Łonwa), [w:] Studia Białorutenistyczne 15, 187-199. Google Scholar
Siwek, B. (2021b), Znaki (nie)pamięci. Twórczość prozatorska Iwana Ptasznikaua w świetle jego wspomnień i tekstów krytycznych, [w:] Kawęcka, M. ǀ Mocarz-Kleindienst, M. ǀ Siwek, B. ǀ Wideł-Ignaszczak, M. (red.), Przekraczanie granic. Rosyjska, ukraińska i białoruska przestrzeń literacka, kulturowa i językowa z perspektywy XXI wieku. Lublin, 297-306. Google Scholar
Siwek, B. (2022), U źródeł literackiej tożsamości Iwana Ptasznikaua (na materiale dokumentów archiwalnych i tekstów prozatorskich), [w:] Cybulski, M. ǀ Mocarz-Kleindienst, M. ǀ Saweneć, A. (red.), Umysł otwarty. Historia – kultura – społeczeństwo. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Witoldowi Kołbukowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin. Lublin, 165-177. Google Scholar
Szczęsna, J. (2015), Poetyckie światy wojny. Studia o poezji polskiej po roku 1939. Poznań. Google Scholar
Shupyen’ka, H. (1985), Holasam naroda, [in:] Ptashnikau, I. Alimpiyada (Voblaki shast¬sidzyesyatykh). Raman. Minsk, 614-622. [Шупенька, Г. (1985), Голасам народа, [in:] Пташнікаў, І., Алімпіяда (Воблакі шасцідзесятых). Раман. Мінск, 614-622.] Google Scholar
Vasyuchenka, P. (1985), Vachami dzyatsinstva, [in:] Byelaruskaya litaratura 13, 42-49. [Васючэнка, П. (1985), Вачамі дзяцінства, [in:] Беларуская літаратура 13, 42-49.] Google Scholar
White, H. (2000), Poetyka pisarstwa historycznego. Kraków. Google Scholar
Zarębianka, Z. (2004), Potrzeba duchowości. Potrzeba nadziei, [w:] Dąbrowski, M. ǀ Wójcik, T. (red.), Dwudziestowieczność. Warszawa, 499-508. Google Scholar
Zieniewicz, A. (2004), Odmiany paktów autobiograficznych w literaturze XX wieku, [w:] Dąbrowski, M. ǀ Wójcik, T. (red.), Dwudziestowieczność. Warszawa, 255-271. Google Scholar
The John Paul II Catholic University of Lublin
Inne teksty tego samego autora
- Beata Siwek, Aleksander Barszczewski: uczony i poeta (w 90. rocznicę urodzin) , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 11 Nr 1 (2020): Przegląd Wschodnioeuropejski
Podobne artykuły
- Wojciech Kajtoch, Приключения шести лейтенантов, или о новом гипотетическом поджанре современного российского военно-исмторического фильма о Второй мировой (Великой Отечественной) войне , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 17 Nr 1 (2026): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Alla A. Kamalova, Gennady I. Berestnev, Emotions as an Object of Linguistic Study (on the Material of the Russian Language) , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 10 Nr 2 (2019): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Barbara Rodziewicz, MEDIALIZACJA WOJENNEJ TRAUMY. DYSKURSYWNA ANALIZA NARRACJI WOŁODYMYRA ZEŁEŃSKIEGO , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 15 Nr 2 (2024): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Aleksander Kiklewicz, THE METAPHORICAL NOMINATION OF WAR IN JOURNALISTIC TEXTS ON THE RUSSIAN INVASION OF UKRAINE – AS EXEMPLIFIED BY THE WEEKLY “POLITYKA” , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 15 Nr 2 (2024): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Łukasz Jureńczyk, NATO enlargement to the East and the war in Ukraine from the American perspective , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 15 Nr 1 (2024): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Igor Borkowski, Reporter na wojnie. Na przykładzie pracy korespondentów „Polityki” i „Tygodnika Powszechnego” z Ukrainy po 24 lutego 2022 roku , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 16 Nr 1 (2025): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Oksana Pukhonska, Traumatic Memory in Ukrainian Literary Reception: Symptoms of Post-dependence , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 10 Nr 2 (2019): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Nel Bielniak, Walizka, peron, wagon… Uchodźczy los we Wspomnieniach Nadieżdy Teffi , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 15 Nr 1 (2024): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Roman Gawarkiewicz, NARRACJA WOJENNA PREZYDENTA FEDERACJI ROSYJSKIEJ. ANALIZA PRZESTRZENI MENTALNEJ WYGENEROWANEJ PRZEZ W. PUTINA W WYSTĄPIENIACH DO NARODU , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 15 Nr 2 (2024): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Maria Korybut-Marciniak, Żywy symbol świetności – obraz Uniwersytetu Wileńskiego w pamięci Polaków guberni północno-zachodnich w świetle pamiętnika Witolda Małcużyńskiego , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 17 Nr 1 (2026): Przegląd Wschodnioeuropejski
Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.
