Międzynarodowy Trybunał Karny a uchwała Rady Ministrów w sprawie roczystości 80. rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz–Birkenau w Oświęcimiu – kazus premiera Izraela Benjamina Netanyahu
Abstrakt
Tematyka odpowiedzialności jednostek w prawie międzynarodowym publicznym, choć nie jest nowym zagadnieniem, stała się niezwykle ważną kwestią po zakończeniu II wojny światowej. Doprowadziła ona do przyjęcia 17 lipca 1998 r. Statutu Rzymskiego na mocy którego powołano Międzynarodowy Trybunał Karny. Jego jurysdykcja odnosi się do najpoważniejszych zbrodni o charakterze międzynarodowym, takich jak: ludobójstwo, zbrodnie przeciwko ludzkości, zbrodnie wojenne i agresja. Izba Przygotowawcza posiada kompetencje do wystawienia – po rozpoczęciu śledztwa – nakazu aresztowania osoby w stosunku do której zostało wszczęte postępowanie przez Prokuratora. Dodatkowo art. 89 obliguje Państwa-Strony do wykonania wniosku MTK w zakresie zatrzymania i dostarczenia osób. Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie kwestii związanej z przyjęcie przez Radę Ministrów w dniu 9 stycznia 2025 r. Uchwały w sprawie uroczystości 80-tej rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, w odniesieniu do wydania przez Międzynarodowy Trybunał Karny międzynarodowego nakazu aresztowania za premierem Izraela Benjaminem Netanyahu i jej ocena z perspektywy prawa międzynarodowego publicznego. Uchwałę polskiego rządu należy określić jednoznacznie krytycznie. Nie tylko stoi ona w sprzeczności z prawem międzynarodowym, ale przede wszystkim podważa zaufanie do międzynarodowego sądownictwa.
Słowa kluczowe:
prawo międzynarodowe, Międzynarodowy Trybunał Karny, Polska, Izrael, międzynarodowy nakaz aresztowaniaBibliografia
Barcik J., Srogosz T., Prawo międzynarodowe publiczne, Warszawa 2019. Google Scholar
Bryl A., Zbrodnie przeciwko ludzkości w doktrynie i orzecznictwie międzynarodowych trybunałów karnych, Warszawa 2021. Google Scholar
Góralczyk W., Karski K., Sawicki S., Prawo międzynarodowe publiczne w zarysie, Warszawa 2024. Google Scholar
Górski A., Międzynarodowy Trybunał Karny, Warszawa 2017. Google Scholar
Górzyńska M., Stany Zjednoczone Ameryki wobec Międzynarodowego Trybunału Karnego, Toruń 2010. Google Scholar
https://www.gov.pl/web/premier/uchwala-rady-ministrow-w-sprawie-uroczystosci-80-tej-rocznicy-wyzwolenia-obozu-auschwitz-birkenau-w-oswiecimiu (dostęp: 25.01.2025 r.). Google Scholar
Izydorczyk J., Wiliński P., Międzynarodowy Trybunał Karny, Kraków 2004. Google Scholar
Jurewicz J., Jurysdykcja przedmiotowa Międzynarodowego Trybunału Karnego, Łódź 2008. Google Scholar
Karska E., Subsydiarność uchwał organizacji rządowych i pozarządowych w jurysdykcji międzynarodowych trybunałów karnych, Wrocław 2009. Google Scholar
Królikowski M., Odpowiedzialność karna jednostki za sprawstwo zbrodni międzynarodowej, Warszawa 2011. Google Scholar
Kuczyńska H., Model oskarżenia przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym, Warszawa 2014. Google Scholar
Matyasik M., Domagała P., Międzynarodowe trybunały karne oraz inne instrumenty sprawiedliwości tranzytywnej, Warszawa 2012. Google Scholar
Milik P., Komplementarność jurysdykcji Międzynarodowego Trybunału Karnego i trybunałów hybrydowych, Warszawa 2012. Google Scholar
Płachta M., Międzynarodowy Trybunał Karny. Tom I, Kraków 2004. Google Scholar
Potyrała A., Współpraca państw z międzynarodowymi trybunałami karnymi a suwerenność. Studium politologiczno-prawne, Poznań 2010. Google Scholar
Potyrała A., Unia Europejska wobec działalności międzynarodowych sądów karnych. Geneza, istota i praktyka współpracy, Poznań 2012. Google Scholar
Rogala M., Prezydent przed Trybunałem? Analiza skutków prawnych wydania przez Międzynarodowy Trybunał Karny nakazu aresztowania Omara al-Bashira i Muammara al-Kaddafiego, „Studia Prawnicze” 2011, z. 3-4. Google Scholar
Uchwała nr 168/2025 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 11 stycznia 2025 r. (https://www.adwokatura.pl/admin/wgrane_pliki/big_file-uchwala-nra-z-11012025-42101.jpeg - dostęp 26.01.2025 r.). Google Scholar
Wojnarowicz M., Zaręba Sz., Międzynarodowy Trybunał Karny ściga przywódców Izraela i Hamasu, „Biuletyn PISM” 2024, nr 183. Google Scholar
Wierczyńska K., Pojęcie ludobójstwa w kontekście orzecznictwa międzynarodowych trybunałów karnych ad hoc, Warszawa 2010. Google Scholar
Wierczyńska K., Przesłanki dopuszczalności wykonywania jurysdykcji przez Międzynarodowy Trybunał Karny. Studium międzynarodowoprawne, Warszawa 2016. Google Scholar
Zawidzka-Łojek A., Łazowski A., Sonczyk B., Prawo międzynarodowe publiczne, Warszawa 2022. Google Scholar
Zielińska E., Międzynarodowy Trybunał Karny. USA i UE: dwa różne podejścia, Warszawa 2004. Google Scholar
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
.){kind=link}