Wybrane kryteria klasyfikacji urzędowych interpretacji przepisów prawa w polskim prawie podatkowym cz. 2

Szymon Obuchowski

Uniwersytet Gdański
https://orcid.org/0000-0002-5033-9980

Abstrakt

Artykuł stanowi próbę całościowego spojrzenia  urzędowe interpretacje przepisów prawa w polskim prawie podatkowym. Jego celem jest zaznaczenie, że wskutek dynamicznego rozwoju tej grupy instytucji w ostatnich latach, możliwe jest rozpatrywanie ich jako system. To zaś z jednej strony umożliwia analizowanie ich jako całości, a z drugiej stawia przed ustawodawcą szereg wymagań. Wychodząc z tych założeń, opracowanie zmierza do zaproponowania, objaśnienia i zastosowania szeregu kryteriów, z pomocą których można dokonać klasyfikacji składających się na system urzędowych interpretacji instytucji. Ich wykorzystanie pozwala sformułować wnioski wynikające z dostrzeżonych zależności, które zawarto w podsumowującej całość badań części drugiej opracowania.

W niniejszym artykule, stanowiącym część drugą całości, zastosowano do elementów składających się na system urzędowych interpretacji w polskim prawie podatkowym wyróżnione w części pierwszej kryteria odnoszące się do zakresu przedmiotowego i zasięgu oddziaływania poszczególnych interpretacji, kryteria związane z siłą wpływu urzędowych interpretacji na sytuację prawnopodatkową adresatów oraz kryteria związane z upływem czasu.

Klasyfikację podsumowują wnioski oparte o dostrzeżone właściwości całego systemu urzędowych interpretacji. W ich ramach zauważa się, że system urzędowych interpretacji w polskim prawie podatkowym cechuje znaczne rozbudowanie i komplikacja. Praktyka ich wykorzystania nie uzasadnia istnienia niektórych z nich. System zawiera rodzaje interpretacji, których dotąd nie wykorzystano, mimo kilku lat obowiązywania regulujących je przepisów. Jego rozbudowa dokonywana jest kosztem ograniczenia zakresu przedmiotowego głównego i wzorcowego rodzaju interpretacji urzędowej, jaką są interpretacje indywidualne prawa podatkowego, prowadząc do swoistej fragmentaryzacji prawa podatkowego i powiązania części instytucji z wybranymi tylko podatkami. Niektóre z różnic w konstrukcji urzędowych interpretacji nie znajdują uzasadnienia. Dużą komplikację systemu można powiązać z dynamicznym rozwojem prawa podatkowego w ostatnich latach, ale wskazane jest, przy wprowadzaniu kolejnych nowelizacji regulujących je przepisów, silniejsze zwracanie uwagi na urzędowe interpretacje jako ogół, w tym rozważenie, czy potrzebne jest utrzymywanie w polskim prawie podatkowym tak wielu instytucji tego rodzaju.

 

Słowa kluczowe:

prawo podatkowe, interpretacje indywidualne, urzędowe interpretacje przepisów prawa podatkowego, kryteria klasyfikacji, system urzędowych interpretacji w prawie podatkowym