Zasada terytorialności na tle możliwości wykonywania zadań przez jednostkę samorządu terytorialnego na terytorium innej jednostki samorządu terytorialnego

Kamila Żmuda-Matan

Uniwersytet Śląski w Katowicach
https://orcid.org/0000-0002-5172-8945

Michał Rus

Legal S/R – Surdziel Rus Radcowie Prawni i Adwokaci sp. p.
https://orcid.org/0009-0007-8422-6400


Abstrakt

Czy uzasadniona jest teza, że jednostka samorządu terytorialnego może realizować zadania tylko na swoim terenie? Czy w realizacji podstawowego celu istnienia jednostki samorządu terytorialnego, czyli zaspokajania zbiorowych potrzeb danej wspólnoty, istotnym determinantem jest miejsce osiągnięcia tego celu? Czy jednostka samorządu terytorialnego ma prawną możliwość prowadzenia swoich jednostek organizacyjnych na terytorium innej jednostki samorządu terytorialnego? Samodzielność jednostek samorządu terytorialnego gwarantuje zarówno Konstytucja RP, Europejska Karta Samorządu Lokalnego, jak i ustawy samorządowe. Przepisy prawa nie wskazują wprost, że jednostka samorządu terytorialnego realizuje swoje zadania wyłącznie w ramach swoich granic administracyjnych. W artykule zagadnienie samodzielności jednostek samorządu terytorialnego zostanie omówione w kontekście sposobu i miejsca realizowania powierzonych zadań. Głównym celem artykułu jest odpowiedź na pytanie czy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa jednostka samorządu terytorialnego może realizować swoje zadania wyłącznie w ramach swoich granic administracyjnych. Analiza objęta opracowaniem odnosi się w szczególności do ustalenia hierarchii zasad: terytorialności działania jednostek samorządu terytorialnego oraz celowości i zadaniowości. Wytyczony cel implikował potrzebę wykorzystania dogmatycznej metody badawczej, a także analizy prawnej aktów prawa powszechnie obowiązującego i opartego na nich orzecznictwa. Podsumowując analizę, należałoby uznać, że bezsprzecznie wykonywanie władzy publicznej przez jednostkę samorządu terytorialnego, winno być realizowane z uwzględnieniem prymatu zasady terytorialności. Powyższe nie oznacza jednak przyjęcia, że jednostka samorządu terytorialnego nie może realizować swoich zadań własnych poza jej granicami administracyjnymi oraz że siedziba jednostki organizacyjnej musi się znajdować wyłącznie na obszarze jednostki samorządu terytorialnego.


Słowa kluczowe:

prawo finansowe, prawo samorządu terytorialnego, zasada terytorialności, zasada samodzielności, zadania jednostek samorządu terytorialnego


Bandarzewski K. [w:] Ustawa o samorządzie gminnym, red. P. Chmielnicki, Warszawa 2022, art. 64. https://sip.lex.pl/#/commentary/587896995/694435/chmielnicki-pawel-red-ustawa-o-samorzadzie-gminnym?cm=URELATIONS (dostęp: 2023-08-24 09:49)   Google Scholar

Bidziński M., Chmaj M., Formy współdziałania samorządu terytorialnego [w:] Prawo samorządu terytorialnego, red. M. Chmaj, Warszawa 2013.   Google Scholar

Kulesza M., Gospodarka komunalna - podstawy i mechanizmy prawne, ST 2012, nr 7-8.   Google Scholar

Masternak-Kubiak M. [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. M. Haczkowska, Warszawa 2014, art. 166.   Google Scholar

Mulawa M., Gospodarka komunalna misją samorządu terytorialnego w Polsce, Studenckie Zeszyty Naukowe.   Google Scholar

Piątek S., Ustawowe podstawy związków komunalnych, ST 1991/1–2.   Google Scholar

Szydło M; Ograniczenia działalności gospodarczej odnoszące się do przedsiębiorstw komunalnych a swobody rynku wewnętrznego we Wspólnocie Europejskiej. Teza nr 2 60011/2; Samorząd Terytorialny, rok 2007 nr 6.   Google Scholar

Szydło M. [w:] Ustawa o gospodarce komunalnej. Komentarz, Warszawa 2008, art. 2.   Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2025-03-10

Cited By /
Share

Żmuda-Matan, K., & Rus, M. . (2025). Zasada terytorialności na tle możliwości wykonywania zadań przez jednostkę samorządu terytorialnego na terytorium innej jednostki samorządu terytorialnego. Studia Prawnoustrojowe, (67). https://doi.org/10.31648/sp.10478

Kamila Żmuda-Matan 
Uniwersytet Śląski w Katowicach
https://orcid.org/0000-0002-5172-8945
Michał Rus 
Legal S/R – Surdziel Rus Radcowie Prawni i Adwokaci sp. p.
https://orcid.org/0009-0007-8422-6400