Ramy prawne działania obywatelskich społeczności energetycznych
Abstrakt
Celem badawczym artykułu jest analiza prawnych uwarunkowań funkcjonowania obywatelskich społeczności energetycznych w Polsce w kontekście dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniającą dyrektywę 2012/27/UE, w zakresie obligującym państwa członkowskie do stworzenia nowego podmiotu jakim jest obywatelska społeczność energetyczna oraz na tej podstawie wskazania barier prawnych ograniczających rozwój OSE. Badania przeprowadzono przy użyciu metod dogmatycznoprawnej i prawnoporównawczej.
Punkt wyjścia stanowiło ustalenie statusu oraz przedmiotu działalności obywatelskich społeczności energetycznych. De lege lata ustalono, że przyjęte przez polskiego ustawodawcę rozwiązania w zakresie możliwości wyboru formy organizacyjnej funkcjonowania obywatelskiej społeczności energetycznej oparte są o wymienione w dyrektywie 2019/944 przykłady, z zastrzeżeniem spełnienia przez nie określonych wymogów. W wyniku przeprowadzonej analizy de lege lata stwierdzono również, że rozwiązania wprowadzone do ustawy Prawo energetyczne realizują zasadnicze cele postawione państwom członkowskim w dyrektywie 2019/944, jednakże nadal występują bariery prawne zniechęcające do tworzenia obywatelskich społeczności energetycznych. Pomimo istniejących rozwiązań prawnych, w Polsce wedle wykazu prowadzonego przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki funkcjonuje tylko jedna obywatelska społeczność energetyczna, działająca w formie stowarzyszenia. Stąd też wskazane zostały postulaty de lege ferenda mające pomóc w usunięciu dostrzeżonych barier prawnych ograniczających rozwój OSE.
Słowa kluczowe:
prawo energetyczne, obywatelska społeczność energetyczna, odnawialne źródła energii, wytwarzanie energii elektrycznejBibliografia
Azarova V., Cohen J., Friedl Ch., Reichl J., Designing local renewable energy communities to increase social acceptance. Evidence from a choice experiment in Austria, Germany, Italy, and Switzerland, „Energy Policy” 2019, nr 132, DOI: 10.1016/j.enpol.2019.06.067. Google Scholar
Długosz T., Społeczności energetyczne z pakietu dyrektyw „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków”, „Forum Prawnicze” 2022, nr 1(69). Google Scholar
Horstink L., Wittmayer J.M., Ng K., Luz G.P., Marín-González E., Gährs S., Campos I., Holstenkamp I.L., Oxenaar S., Brown D., Collective renewable energy prosumers and the promises of the energy union: taking stock, „Energies” 2020, nr 13(2), DOI: 10.3390/en13020421. Google Scholar
Kmieć J., Tyński A., Rola magazynów energii w rozwoju lokalnych społeczności energetycznych, [w:] M. Pawełczyk (red.), Rola magazynów energii we współczesnej gospodarce, Inst. Prawa Gospodarczego, Katowice 2023. Google Scholar
Kostecka-Jurczyk D., Marak K., Spółdzielnie energetyczne i klastry energii jako formy energetyki obywatelskiej w Polsce, „Studia Prawnoustrojowe” 2024, DOI: 10.31648/sp.9596. Google Scholar
Lissoń P., Czy obywatelska społeczność energetyczna to społeczność lokalna? Uwagi na tle nowych regulacji prawa unijnego i prawa polskiego, „Prawo i Więź” 2021, nr 4(38). Google Scholar
Lowitzsch J., Hoicka C.E., van Tulder F.J., Renewable energy communities under the 2019 European Clean Energy Package – governance model for the energy clusters of the future?, „Renewable and Sustainable Energy Reviews” 2020, nr 122, DOI: 10.1016/j.rser.2019.109489. Google Scholar
Mataczyńska E., Społeczności energetyczne – od regulacji unijnych do polskich, [w:] E. Mataczyńska, A. Kucharska (red.), Klastry energii. Regulacje, teoria i praktyka, Inst. Polityki Energetycznej im. I. Łukasiewicza, Rzeszów 2020. Google Scholar
Mikusek P., Sokołowski M.M., To solve a problem, it must first be named: a register of regulatory barriers to energy communities, [w:] A. Suchoń, T. Marzec (red.), Energy cooperatives in selected countries of the world. Legal and economic aspects, Wyd. Nauk. UAM, Poznań 2023. Google Scholar
Sobieraj K., Promowanie energii ze źródeł odnawialnych jako przykład potrzeby współdziałania prawa i innowacyjnych technologii, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 2022, nr 5, DOI: 10.33226/0137-5490.2022.5.4. Google Scholar
Szafrański A., Prawo energetyczne. Wartości i instrumenty ich realizacji, C.H. Beck, Warszawa 2014. Google Scholar
Szyrski M., Ruch spółdzielczy w energetyce. Nowe trendy w energetyce lokalnej, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2021, nr 3, DOI: 10.14746/rpeis.2021.83.3.12. Google Scholar
Wolter A., Ignatowicz J., Stefaniuk K., Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, Wolters Kluwer, Warszawa 2020. Google Scholar
Zdyb P., Postępowania administracyjne przed Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki, C.H. Beck, Warszawa 2020. Google Scholar
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
