Zniesienie współwłasności ułamkowej nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym w postępowaniu sądowym a budowanie relacji między współwłaścicielami z wykorzystaniem instrumentu prawnego mediacji – kilka uwag
Miłosz Chruściel
Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczyhttps://orcid.org/0000-0002-8854-7371
Abstrakt
Celem artykułu jest analiza i ocena prawna zastosowanych rozwiązań w polskim prawie dotyczących zniesienia współwłasności ułamkowej nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym w postępowaniu sądowym z wykorzystaniem mediacji jako instrumentu prawnego polubownego rozwiązania konfliktu współwłaścicieli w postępowaniu sądowym, a dalszego zgodnego władania nieruchomością. Dokonano analizy przepisów prawa, orzecznictwa i literatury przedmiotu co pozwoliło sformułować wnioski dotyczące relacji społecznych między stronami konfliktu i ich wpływie na dalsze zarządzanie nieruchomością po zniesieniu współwłasności. Ustalono, że sam proces zniesienia współwłasności ułamkowej nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym w postępowaniu sądowym jest przez ustawodawcę pod względem formalnym zaprojektowany prawidłowo i możliwy do przeprowadzenia. Wątpliwości budzi kwestia wzięcia pod uwagę przez sądy w wydawanych postanowieniach relacji społecznych, w których pozostają lub pozostawać będą współwłaściciele dzielonej nieruchomości. Ustawodawca dopuszcza w toczącym się postępowaniu sądowym możliwość zastosowania polubownej metody rozwiązywania konfliktów – mediacji, natomiast ten instrument prawny wykorzystany jest jedynie doraźnie często w celu przyśpieszania bezspornego rozstrzygnięcia i zminimalizowania kosztów procesu sądowego. Zastosowanie mediacji nie wypracowuje jednak rozwiązań trwałych, a dotychczasowe konflikty między współwłaścicielami ulegają jedynie ograniczeniu do katalogu spaw związanych z zarządzaniem częścią wspólną nieruchomości.
Słowa kluczowe:
prawo nieruchomości, postępowanie cywilne, współwłasność, mediacja, ugoda sądowaBibliografia
Arkuszewska A., Pozasądowe metody rozwiązywania sporów – mediacja i arbitraż w modelu kodeksu postępowania cywilnego, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2022, nr 5(57). Google Scholar
Balwicka-Szczyrba M., Sylwestrzak A. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, 2024, Lex. Google Scholar
Białecki M., Mediacja w postępowaniu cywilnym, Wolters Kluwer, Warszawa 2012. Google Scholar
Bieniek G., Postępowanie cywilne rozpoznawcze, [w:] J. Gudowski, K. Weitz (red.), Aurea praxis. Aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci profesora Tadeusza Erecińskiego, t. 1, 2011, Lex. Google Scholar
Bieniek G. (red.), Kodeks cywilny, t. 1, LexisNexis, Warszawa 2005. Google Scholar
Bieniek G., Rudnicki S., Nieruchomości. Problematyka prawna, Wolters Kluwer, Warszawa 2005. Google Scholar
Broniewicz W., Marciniak A., Kunicki I. (red.), Postępowanie cywilne w zarysie, Wolters Kluwer, Warszawa 2016. Google Scholar
Ciepła H., Brzeszczyńska S. (red.), Obrót nieruchomościami w praktyce notarialnej, sądowej, egzekucyjnej, podatkowej z wzorami umów, Wolters Kluwer, Warszawa 2018. Google Scholar
Czachórski W. (red.), System prawa cywilnego, t. 1: Część ogólna, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1974. Google Scholar
Deneka M., Uprawnienia ze współwłasności ułamkowej według Kodeksu cywilnego, C.H. Beck, Warszawa 2021. Google Scholar
Derlatka J., Zasady mediacji w postępowaniu cywilnym – uwagi prakseologiczne i prawnoporównawcze, „Polski Proces Cywilny” 2018, nr 3. Google Scholar
Drozd E., Lokal jako przedmiot regulacji ustawy o własności lokali, „Rejent” 1994, nr 11. Google Scholar
Durzyńska M., Podział nieruchomości, Wolters Kluwer, Warszawa 2021. Google Scholar
Dziurda M., Ereciński T., Pietrzkowski H., Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Postępowanie egzekucyjne, Wolters Kluwer, Warszawa 2025. Google Scholar
Górski A. (red.), Zasiedzenie nieruchomości w praktyce, Wolters Kluwer, Warszawa 2022. Google Scholar
Jerzykowski J., Pozasądowe rozwiązywanie sporów, „Zamówienia Publiczne. Doradca” 2019, nr 11. Google Scholar
Jędrej K., Pojęcie nieruchomości gruntowej, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2018, nr 1. Google Scholar
Kućka M., Kształtowanie współwłasności przez współwłaścicieli ze szczególnym uwzględnieniem współwłasności przymusowej, „Kwartalnik Prawa Prywatnego” 2023, nr 3. Google Scholar
Manowska M. (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany, t. 2: Art. 478–1217, 2022, Lex. Google Scholar
Mielewczyk D., Przestrzeń trójwymiarowa a istota nieruchomości gruntowej, „Państwo i Prawo” 2024, nr 1. Google Scholar
Mucha J., Ugodowe rozwiązywanie spraw rozpoznawanych w postępowaniach działowych – wybrane aspekty procesowe, „ADR. Arbitraż i Mediacja” 2018, nr 2. Google Scholar
Nazaruk P. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, 2024, Lex. Google Scholar
Niewiadomski A., Pojęcie nieruchomości w orzecznictwie sądowym, „Studia Iuridica” 2014, nr 58. Google Scholar
Rudnicki S., O pojęciu nieruchomości w prawie cywilnym, „Przegląd Sądowy” 1999, nr 9. Google Scholar
Sylwestrzak A. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2024. Google Scholar
Szczepaniak A., Zniesienie współwłasności nieruchomości a ustanowienie własności lokali, „Rejent” 2009. Google Scholar
Szymczak I., Własność lokali. Komentarz, 2023, Lex. Google Scholar
Wolanin M., Umowy, wnioski, pozwy i oświadczenia z zakresu prawa cywilnego dotyczące nieruchomości z objaśnieniami, C.H. Beck, Warszawa 2020. Google Scholar
Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
https://orcid.org/0000-0002-8854-7371
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
