Wpływ przepisów regulujących instytucję przepadku pojazdu mechanicznego lub jego równowartości w prawie polskim na realizację zadań w postępowaniu karnym i pozycję sprawcy wypadku komunikacyjnego
Renata Gołdyn-Badowiec
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniuhttps://orcid.org/0000-0001-7912-1363
Abstrakt
W wyniku wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw do kodeksu karnego wprowadzony został przepis art. 44b. Przepis ten przewiduje instytucję przepadku pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w ruchu lądowym lub jego równowartości. Celem artykułu jest przybliżenie wyżej wskazanej instytucji prawa karnego. W opracowaniu została wykorzystana metoda dogmatyczna. Analizie poddane zostały przepisy, które związane są (zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio) z wprowadzonym przepadkiem pojazdu mechanicznego. Ponadto regulacje te zostały zestawione z przepisem art. 2 k.p.k. zawierającym katalog podstawowych zadań postępowania karnego, aby odpowiedzieć na pytanie, czy nowa instytucja sprzyja realizacji tych zadań przez organy w postępowaniu karnym. Przeprowadzona analiza przepisów posłużyła do wykazania mankamentów norm regulujących przepadek pojazdu mechanicznego lub jego równowartości oraz ich negatywnego wpływu na pozycję sprawcy wypadku komunikacyjnego. We wnioskach wskazano, że treść analizowanego przepisu utrudnia realizację celów postępowania karnego oraz obecny kształt omawianej regulacji nie odpowiada sformułowaniu „trafne zastosowanie środków przewidzianych w prawie karnym” ujętym w treści przepisu art. 2 § 1 pkt 2 k.p.k., ponieważ nakłada na sprawcę wypadku drogowego dodatkowe koszty, ponadto przepis ten nie uwzględnia kwestii wagi czynu, skupia się jedynie na wartości pojazdu mechanicznego.
Słowa kluczowe:
postępowanie karne, przepadek, przepadek pojazdu, przestępstwo komunikacyjne, ubezpieczenie OCBibliografia
Bogacki P., Olężałek D., Kodeks karny. Komentarz do nowelizacji z 7.7.2022 r., 2023, Legalis. Google Scholar
Daniluk P., O propozycji wprowadzenia do kodeksu karnego przepadku pojazdu mechanicznego (uwagi w związku z projektem z 16.09.2021 r.), „Państwo i Prawo” 2022, nr 3. Google Scholar
Dybała G., Szpyt K. (red.), Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2022. Google Scholar
Gałęski M., Zawłocki R., Przepadek pojazdu mechanicznego, 2024, Legalis. Google Scholar
Gołdyn-Badowiec R., Zakład ubezpieczeń jako pokrzywdzony z art. 49 § 3 Kodeksu postępowania karnego, Wyd. Nauk. UMK, Toruń 2024. Google Scholar
Grześkowiak A., Wiak K. (red.), Kodeks karny. Komentarz, 2024, Legalis. Google Scholar
Istel M., Ast: w Europie są kraje, w których jest przewidziana konfiskata auta za jazdę po alkoholu. Ile ich jest?, [https://konkret24.tvn24.pl/polska/konfiskata-samochodu-gdzie-w-europie-przepada-auto-za-jazde-po-alkoholu-st6412063](https://konkret24.tvn24.pl/polska/konfiskata-samochodu-gdzie-w-europie-przepada-auto-za-jazde-po-alkoholu-st6412063). Google Scholar
Konarska-Wrzosek V. (red.), Kodeks karny. Komentarz, 2023, Lex. Google Scholar
Majewski J. (red.), Kodeks karny. Komentarz, 2024, Lex. Google Scholar
Mozgawa M. (red.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, 2024, Lex. Google Scholar
Mozgawa M., Budyn-Kulik M., Kulik M., Tryb penalizacji zachowania polegającego na prowadzeniu pojazdu (mechanicznego i nie mechanicznego) pod wpływem alkoholu w poszczególnych krajach Unii Europejskiej, Inst. Wymiaru Sprawiedliwości, Warszawa 2016, [https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2018/08/kolor_IWS_Mozgawa-M.Budyn-Kulik-M.-Kulik-M.__Prowadzenie-pojazdu-pod-wp%C5%82ywem-alkoholu.pdf](https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2018/08/kolor_IWS_Mozgawa-M.Budyn-Kulik-M.-Kulik-M.__Prowadzenie-pojazdu-pod-wp%C5%82ywem-alkoholu.pdf). Google Scholar
Polska Izba Ubezpieczeń, Dzień ubezpieczenia samochodu, [https://piu.org.pl/dzien-ubezpieczenia-samochodu/](https://piu.org.pl/dzien-ubezpieczenia-samochodu/). Google Scholar
Skorupka J. (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, 2023, Legalis. Google Scholar
Stefański R.A., Konfiskata auta konstytucyjnie wątpliwa, [https://www.rp.pl/prawo-karne/art39969821-prof-ryszard-stefanski-konfiskata-auta-konstytucyjnie-watpliwa](https://www.rp.pl/prawo-karne/art39969821-prof-ryszard-stefanski-konfiskata-auta-konstytucyjnie-watpliwa). Google Scholar
Stefański R.A. (red.), Kodeks karny. Komentarz, 2025, Legalis. Google Scholar
Stępień J., Quasi-przepadek pojazdu mechanicznego w znowelizowanym Kodeksie karnym, „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2023, nr 2. Google Scholar
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
https://orcid.org/0000-0001-7912-1363
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
