Odmowa uznania przez państwo litewskie neopogańskiej wspólnoty religijnej. Przypadek Romuva przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka
Abstrakt
Europejski Trybunał Praw Człowieka w orzeczeniu w sprawie Romuva przeciwko Litwie z 2021 r. uznał, że odmawiając tej wspólnocie uznania przez państwo władze litewskie nie przedstawiły rozsądnego i obiektywnego uzasadnienia dla traktowania tej wspólnoty inaczej niż pozostałe organizacje religijne. Według oceny Trybunału nie zachowano zasady neutralności i bezstronności organów państwa w sprawach światopoglądowych a nadto Antyczne Bałtyckie Stowarzyszenie Romuva wypełniło wszystkie stawiane przez ustawodawcę wymogi do uznania przez państwo tej organizacji religijnej. Stąd też jednogłośnie stwierdzono naruszenie art. 14 w związku z art. 9 oraz naruszenie art. 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Celem artykułu jest przedstawienie kazusu wspólnoty pogańskiej na Litwie i trudności w uzyskaniu pełni uprawnień na równi z innymi wspólnotami religijnymi.
Słowa kluczowe:
prawo do wolności sumienia i religii, pogańska wspólnota religijna, neutralność państwa w sprawach światopoglądowych, orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, LitwaBibliografia
Adamowicz H., Noc Świętojańska jako „ochrzczenie” pogańskiego świata, „Kurier Wileński” z 23 czerwca 2023 r. Google Scholar
Aitamurto K., Simpson S., Modern pagan and native faith movements in Central and Eastern Europe, Acumen, Durham 2013. Google Scholar
Alisaukas V., Dzieje chrześcijaństwa na Litwie, PIW, Warszawa 2014. Google Scholar
Borowik A., Poganie z „Romuvos” żądają równych praw i czekają na decyzję Strasburga, „Kurier Wileński” z 8 czerwca 2020 r. Google Scholar
Brzozowski W., Bezstronność światopoglądowa władz publicznych, [w:] A. Mezglewski (red.), Leksykon prawa wyznaniowego. 100 podstawowych pojęć, C.H. Beck, Warszawa 2014. Google Scholar
Chodyniecki K., Próby zaprowadzenia chrześcijaństwa na Litwie przed r. 1386, „Przegląd Historyczny” 1913, nr 18. Google Scholar
Drozdowicz Z., Neopoganizm w Europie Środkowej i Wschodniej – wybrane problemy badawcze, „Przegląd Religioznawczy” 2012, nr 2(280). Google Scholar
Jucas M., Luksaite I., Merkys V., Lietuvos istorija, Mokslas, Vilnius 1988. Google Scholar
Kosman M., Zmierzch Perkuna, czyli ostatni poganie nad Bałtykiem, Książka i Wiedza, Warszawa 1981. Google Scholar
Kuznecoviene J., Państwo i Kościół na Litwie, [w:] G. Robbers (red.), Państwo i Kościół w krajach Unii Europejskiej, Kolonia Limited, Wrocław 2007. Google Scholar
Masek C., Status prawny sekt destrukcyjnych oraz nowych ruchów religijnych działających na obszarze Polski, „Studia Prawnicze” 2017, z. 1. Google Scholar
Maszkiewicz M., Neopogaństwo na Litwie (zarys problematyki), „Nomos” 1994, nr 5. Google Scholar
Nowina-Witkowski J., Litwin utracony. Historia pewnej tożsamości, „Rzeczpospolita” z 9 października 2025 r. Google Scholar
Ochmański J., Historia Litwy, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1982. Google Scholar
Okraska R., W kręgu Odyna i Tryglawa. Neopoganizm w Polsce i na świecie (zarys problematyki), Rekonkwista, Biała Podlaska 2001. Google Scholar
Pietrzak M., Prawo wyznaniowe, LexisNexis, Warszawa 2010. Google Scholar
Sas-Zubrzycki J., Bogoznawstwo Słowian, Książnica Wiedzy Duchownej, Lwów 1925. Google Scholar
Tomasiewicz J., Stare religie nowej ery. Główne nurty współczesnego neopogaństwa, „Nomos” 1993, nr 3. Google Scholar
Wiench P., Neopoganism in Central and Eastern Europe, „Społeczeństwo Otwarte” 1995, nr 4. Google Scholar
Zieliński J., Seimas parlament Litwy, Wyd. Sejmowe, Warszawa 2003. Google Scholar
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
