Modyfikacje językowe jako przejaw postkolonialnej transkulturowości w oryginale i przekładzie
Agnieszka Kruk
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lubliniehttps://orcid.org/0000-0003-3025-8128
Аннотация
This paper raises the issue of transculturality in Portuguese-language African literatures and draws attention to the difficulties of showing transculturality in translation. It describes the meaning of transcultural transformations in postcolonial literature and looks for their manifestations, focusing especially on modifications of common expressions, proverbs and phraseological compounds that indicate the fusion of traditional orality with writing, in order to adapt the official language (Portuguese) to the described (African) reality. The comparative material comes from the novel Terra sonâmbula by Mia Couto (Mozambique) and its translation into Polish by Michał Lipszyc.
Artykuł porusza zagadnienie transkulturowości w portugalskojęzycznych literaturach afrykańskich i zwraca uwagę na trudności związane z ukazywaniem jej w przekładzie. Opisuje znaczenie transkulturowych modyfikacji w literaturze postkolonialnej i szuka ich przejawów, skupiając się szczególnie na modyfikacjach potocznych wyrażeń, związków frazeologicznych i przysłów, które wskazują na łączenie tradycyjnej oralność z literaturą w celu dostosowania języka urzędowego (portugalskiego) do opisywanej (afrykańskiej) rzeczywistości. Materiał porównawczy został zaczerpnięty z powieści Terra sonâmbula autorstwa Mii Couto (Mozambik) i jej tłumaczenia na język polski, dokonanego przez Michała Lipszyca.
Ключевые слова:
transculturality, translation, postcolonial literature , common expressions , modificationsБиблиографические ссылки
Literatura podmiotu Google Scholar
Couto, M. (1992/2015), Terra sonâmbula. Alfragide: Leya. Google Scholar
Couto, M. (2010), Lunatyczna kraina. Przeł. Lipszyc, M. Kraków: Karakter. Google Scholar
Literatura przedmiotu Google Scholar
Berman, A. (1985/2009), Przekład jako doświadczenie obcego. Przeł. Hrehorowicz, U. W: Bukowski, P./Heydel, M. (red.), Współczesne teorie przekładu. Kraków: Wydawnictwo Znak: 249–264. Google Scholar
D’Angelo, B. (2018), Para um mapa crioulo e sonâmbulo de imbricações luso-afro-indianas. W: Knauth, K. A./Dasgupta, S.C. (eds.), Figures of Transcontinental Multilingualism. Zurych: LIT: 97–114. Google Scholar
Deja, K. (2015), Transkulturowość: od koncepcji Wolfganga Welscha do transkulturowej historii literatury. Wielogłos 4/26: 87–107. DOI: 10.4467/2084395XWI.15.034.5151. Google Scholar
Dobrogowska, E. (2005), Idiomy jako problem przekładu (na podstawie analizy polskiego tłumaczenia powieści „Catch-22” J. Hellera). W: Hejwowski, K. (red.), Kulturowe i językowe źródła nieprzekładalności. Olecko: Wszechnica Mazurska: 157–165. Google Scholar
Kruk, A. (2021), Oralność w oryginale i przekładzie portugalskojęzycznej literatury afrykańskiej – przejawy i funkcje. Zagadnienia Rodzajów Literackich 64/140: 79–93. DOI: 10.26485/ZRL/2021/64.4/6. Google Scholar
Kruk, A. (2023), Wielojęzyczność i lokalne realia w przekładzie afrykańskich literatur portugalskojęzycznych. Lublin: Wydawnictwo UMCS. Google Scholar
Lewis, P.E. (1985), The Measure of Translation Effects. W: Graham, J. (ed.), Difference in Translation. Ithaca, NY: Cornell University Press: 31–62. Google Scholar
Nida, E. (1964/2009), Zasady odpowiedniości. Przeł. Skucińska, A. W: Bukowski, P./Heydel, M. (red.), Współczesne teorie przekładu. Kraków: Wydawnictwo Znak: 53–69. Google Scholar
Nikitorowicz, J./Guziuk-Tkacz, M. (2021), Wielokulturowość – międzykulturowość – transkulturowość w kontekście pedagogicznym. Edukacja Międzykulturowa 2/15: 23–36. DOI: 10.15804/em.2021.02.01. Google Scholar
Ong, W.J. (2011), Oralność i piśmiennictwo. Słowo poddane technologii. Przeł. Japola, J. Warszawa: Wydawnictwa UW. Google Scholar
Pankalla, A./Wnuk, A. (2010), Psychologia (trans)kulturowa naszych czasów. W: Mamzer, H. (red.), Człowiek i społeczeństwo. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM: 9–24. Google Scholar
Rónai, P. (1987), Escola de tradutores. Rio de Janeiro: Nova Fronteira. Google Scholar
Stanios, I. (2012), Transkulturowość oryginału w przekładzie (na przykładzie powieści „Derviš” i „smrt” Mešy Selimovicia. Przekłady Literatur Słowiańskich 3/1: 45–62. Google Scholar
Sułkowska, M. (2013), Kształcenie tłumaczy w zakresie frazeotranslacji. Rocznik Przekładoznawczy 8: 227–237. DOI: 10.12775/RP.2013.014. Google Scholar
Toury, G. (2000), The nature and role of norms in translation. W: Venuti, L. (ed.), The Translation Studies Reader. London/New York: Routledge: 199–211. Google Scholar
Venuti, L. (1995), The Translator’s Invisibility. London: Routledge. Google Scholar
Welsch, W. (1998), Transkulturowość. Nowa koncepcja kultury. Przeł. Susła, B./Wietecki, J. W: Kubicki, R. (red.), Filozoficzne konteksty koncepcji rozumu transwersalnego. Wokół koncepcji Wolfganga Welscha. Cz. II. Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora. Google Scholar
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
https://orcid.org/0000-0003-3025-8128
Наиболее читаемые статьи этого автора (авторов)
- Agnieszka Kruk, Aluzje kulturowe i nawiązania intertekstualne a kwestia stylu w przekładzie "Opowiadań przykładnych" Sophii de Mello Breyner Andresen , Acta Neophilologica: Том 1 № XXV (2023): Acta Neophilologica
Похожие статьи
- Bartosz Poluszyński, BETWEEN WOR(L)DS... OR COMPLETELY LOST IN TRANSLATION? O WSPÓŁCZESNYCH „TŁUMACZENIACH” TYTUŁÓW MEGAPRODUKCJI FILMOWYCH. OD WIRUJĄCEGO SEKSU (1987) PRZEZ MINIONKI (2010-2017) DO PRZEŁĘCZY OCALONYCH (2016) , Acta Neophilologica: Том 2 № XX (2018): Acta Neophilologica
- Agnieszka Kruk, Aluzje kulturowe i nawiązania intertekstualne a kwestia stylu w przekładzie "Opowiadań przykładnych" Sophii de Mello Breyner Andresen , Acta Neophilologica: Том 1 № XXV (2023): Acta Neophilologica
- Michał Wilczewski, TRANSLATOR’S CREATIVITY IN RENDERING NEOLOGISMS OF A LITERARY TEXT , Acta Neophilologica: № XIII (2011): Acta Neophilologica
- Maciej Grabski, ZIEMIE ZABRANE NA ŁAMACH DZIAŁU LITERACKIEGO TYGODNIKA „KRAJ” W LATACH 1883-1886 , Acta Neophilologica: Том 1 № XVIII (2016): Acta Neophilologica
- Ewa Kujawska-Lis, Andrzej Lis-Kujawski, ZATOPIONE W TŁUMACZENIU. KILKA UWAG O (NIE)KOMPETENCJI TŁUMACZA W KONFRONTACJI Z WIEDZĄ CZYTELNIKA , Acta Neophilologica: Том 1 № XVII (2015): Acta Neophilologica
- Татьяна Хайдер, МАССОВАЯ ЛИТЕРАТУРА: К ИСТОРИИ ВОПРОСА ИССЛЕДОВАНИЙ НА ПОСТСОВЕТСКОМ ПРОСТРАНСТВЕ , Acta Neophilologica: Том 2 № XIX (2017): Acta Neophilologica
- Grzegorz Ojcewicz, CZARNY CZŁOWIEK SERGIUSZA JESIENINA W TŁUMACZENIU ADAMA POMORSKIEGO JAKO DRUGI ELEMENT POLSKIEJ SERII PRZEKŁADOWEJ , Acta Neophilologica: Том 1 № XIX (2012): Acta Neophilologica
- Monika Karwacka, DON KICHOT CERVANTESA W KRYTYCE ROSYJSKIEJ I POLSKIEJ (NA MATERIALE PRAC VLADIMIRA NABOKOVA I ZOFII SZMYDTOWEJ) , Acta Neophilologica: Том 1 № XVII (2015): Acta Neophilologica
- Czesław Płusa, LITERACKA I FILMOWA REFLEKSJA NAD TOTALITARYZMEM − NA PRZYKŁADZIE POWIEŚCI KLAUSA MANNA MEFISTO ORAZ JEJ ADAPTACJI FILMOWEJ W REŻYSERII ISTVÁNA SZABÓ , Acta Neophilologica: Том 2 № XV (2013): Acta Neophilologica
- Tomasz Chyrzyński, POLISH-RUSSIAN WAR UNDER THE STAR-SPANGLED BANNER – TRANSLATION OF MASŁOWSKA’S LANGUAGE INTO ENGLISH , Acta Neophilologica: № XII (2010): Acta Neophilologica
<< < 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >>
Вы также можете начать расширеннвй поиск похожих статей для этой статьи.