Społeczeństwo Warmii i Mazur wobec wkroczenia wojsk Układu Warszawskiego do Czechosłowacji w 1968 r. w świetle dokumentów aparatu bezpieczeństwa

Radosław Gross

doi:10.31648/ep.12159

Veröffentlicht am: 2025-12-15

Nr. XXVI/2 (2025)

Die Bevölkerung von Ermland und Masuren angesichts des Einmarsches der Truppen des Warschauer Pakts in die Tschechoslowakei im Jahr 1968 im Lichte der Dokumente des Sicherheitsapparats

Radosław Gross

Echa Przeszłości

Rubrik: DOKUMENTE UND MATERIALLIEN

https://doi.org/10.31648/ep.12159

Abstract

Der Artikel beschreibt die Reaktionen der Bevölkerung von Ermland und Masuren auf die Intervention der Truppen des Warschauer Pakts in der Tschechoslowakei anhand von Materialien des Sicherheitsdienstes. In den ersten Tagen der Intervention begann der Sicherheitsdienst mit der Durchführung der Operation „Podhale”. Im Rahmen dieser Operation beobachtete er aufmerksam die Stimmung der Bevölkerung im ganzen Land. Seine lokalen Strukturen übermittelten dem Innenministerium in speziellen Berichten Informationen über die Haltung der lokalen Bevölkerung zum „Prager Frühling”, der militärischen Intervention in der Tschechoslowakei, den Protesten, der Marktsituation usw. Als Ergebnis der Operation „Podhale” entstanden sehr interessante Dokumente, die nicht nur die Haltung der Bevölkerung von Ermland und Masuren zu den Ereignissen in der Tschechoslowakei im Jahr 1968 widerspiegeln, sondern auch den Umfang der Maßnahmen, die vom Sicherheitsapparat der Volksrepublik Polen ergriffen wurden.

Schlagworte:

Operation „Podhale”, Tschechoslowakei, „Prager Frühling”, Ermland und Masuren, das Jahr 1968

Am häufigsten gelesenen Artikel dieser/dieses Autor/in

Radosław Gross, Związek Samopomocy Chłopskiej na olsztyńskiej wsi (1945–1948). Początki „polityki klasowej” , Echa Przeszłości: Nr. XIX (2018)
Radosław Gross, Założenia polityki rolnej w Polsce w programach głównych partii i stronnictw politycznych (1939-1945/1946) , Echa Przeszłości: Nr. XXI/1 (2020)
Radosław Gross, Okręg Mazurski w świetle materiałów Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w Olsztynie (marzec-maj 1945 roku) , Echa Przeszłości: Nr. XVII (2016)
Radosław Gross, Stanowiska kierowania Wojewódzkiego Komitetu Obrony w Olsztynie w świetle dokumentów Służby Bezpieczeństwa , Echa Przeszłości: Nr. XXI/2 (2020)
Radosław Gross, Obciążenia gospodarstw chłopskich na Warmii i Mazurach w latach 1948-1956 , Echa Przeszłości: Nr. XVI (2015)
Radosław Gross, Wpływ Października 1956 roku na zmiany w polityce rolnej na Warmii i Mazurach , Echa Przeszłości: Nr. XXIII/2 (2022)
Radosław Gross, Wyprawy rabunkowe mieszkańców północnego Mazowsza do powiatu szczycieńskiego w latach 1945–1946 w świetle źródeł Ministerstwa Ziem Odzyskanych , Echa Przeszłości: Nr. XXII/2 (2021)
Norbert Kasparek, Witold Gieszczyński, Radosław Gross, Prof. dr hab. Andrzej Skrzypek (1944–2023) , Echa Przeszłości: Nr. XXIV/1 (2023)
Radosław Gross, Hubert Mordawski, Ziemie Odzyskane 1945-1956 , Echa Przeszłości: Nr. XVIII (2017)
Radosław Gross, Rok 1989 w lokalnej perspektywie. Przykład Lidzbarka Warmińskiego , Echa Przeszłości: Nr. XX/2 (2019)

1 2 > >>

Dateien herunterladen

pdf (Język Polski)

Zitierregeln

Gross, R. (2025). Die Bevölkerung von Ermland und Masuren angesichts des Einmarsches der Truppen des Warschauer Pakts in die Tschechoslowakei im Jahr 1968 im Lichte der Dokumente des Sicherheitsapparats. Echa Przeszłości, (XXVI/2), 281–315. https://doi.org/10.31648/ep.12159

Zitiert von / Teilen

Lizenz

Dieses Werk steht unter der Lizenz Creative Commons Namensnennung - Nicht-kommerziell - Keine Bearbeitungen 4.0 International.

Literaturhinweise

Źródła archiwalne
Google Scholar

Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie
Google Scholar

Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku
Google Scholar

Zbiory dokumentów
Google Scholar

Łukaszewicz B., Marzec ’68 na Warmii i Mazurach. Wybór źródeł, „Komunikaty Mazursko- -Warmińskie” 1998, nr 2.
Google Scholar

Operacja „Podhale”. Służba Bezpieczeństwa wobec wydarzeń w Czechosłowacji 1968–1970, wstęp wybór i oprac. Ł. Kamiński, G. Majchrzak, Warszawa 2008.
Google Scholar

Zaciskanie pętli. Tajne dokumenty dotyczące Czechosłowacji 1968 r., wstęp i oprac. A. Garlicki, A. Paczkowski, Warszawa 1995.
Google Scholar

Wspomnienia
Google Scholar

Dubček A., Nadzieja umrze ostatnia, Warszawa 1995.
Google Scholar

Janiurek W., Nie wołać mnie z powrotem, Katowice 1991.
Google Scholar

Kohout P., Z dziennika kontrrewolucjonisty, Warszawa 1990.
Google Scholar

Mlynař Z., Mróz ze wschodu, Warszawa 1989.
Google Scholar

Szuszczyński P., Przepraszam Czechów i Słowaków (65 dni operacji „Dunaj”). Relacja oficera wojsk inżynieryjnych, uczestnika zbrojnej agresji na Czechosłowację w dniach 20 sierpnia – 23 paź¬dziernika 1968 r., Warszawa 2020.
Google Scholar

Opracowania
Google Scholar

Benken P., Kilka uwag na temat udziału Wojska Polskiego w walce z tzw. ośrodkami dywersji ideolo¬gicznej w Czechosłowacji w 1968 r., „Toruńskie Studia Bibliologiczne” 2018, nr 2.
Crossref
Google Scholar

Inwazja na Czechosłowację 1968. Perspektywa rosyjska, red. J. Pazderka, przekł. i uzup. przypisów A. Kaczorowski, Warszawa 2015.
Google Scholar

Kastory A., Państwa NATO wobec wydarzeń w Czechosłowacji w 1968 r., „Dzieje Najnowsze” 2023, nr 2.
Google Scholar

Kierski K.A., Relacje rządców diecezji warmińskiej z władzami komunistycznymi Polski w latach 1945–1989, Olsztyn–Warszawa 2024.
Google Scholar

Kopiczko A., Duchowieństwo katolickie diecezji warmińskiej w latach 1945–1992, cz. 2: Słownik, Olsztyn 2007.
Google Scholar

Kowalski L., Kryptonim „Dunaj”. Udział wojsk polskich w interwencji zbrojnej w Czechosłowacji w 1968 roku, Warszawa 1992.
Google Scholar

Kwapis R., Praska Wiosna, Toruń 2004.
Google Scholar

Miernik G., „Zhańbiliście honor polskiego narodu, splamiliście honor polskiego żołnierza”. Opinie o udziale Wojska Polskiego w inwazji na Czechosłowację w 1968 r. w wybranych źródłach, [w:] W garnizonie i na kwaterze... Wojskowi i cywile. Społeczne i gospodarcze relacje na zie¬miach polskich na przestrzeni wieków, „Wrocławskie Spotkania z Historią Gospodarczą” 2017, spotkanie XII.
Google Scholar

Pajórek L., Polska a „Praska Wiosna”. Udział Wojska Polskiego w interwencji zbrojnej w Czechosło¬wacji w 1968 r., Warszawa 1998.
Google Scholar

Wokół praskiej wiosny. Polska i Czechosłowacja w 1968 roku, red. Ł. Kamiński, Warszawa 2004.
Google Scholar